Tirana nuk mund të presë kandidatët e minutës së fundit!

Partia Socialiste dhe Partia Demokratike duhet t’i shpallin brenda këtij viti kandidatët e tyre për Bashkinë e Tiranës. Të njëjtën përgjegjësi publike duhet të tregojë edhe kushdo që synon të garojë si kandidat i pavarur. Qytetarët kanë nevojë për kohë që të njohin, të krahasojnë dhe të gjykojnë me qetësi njerëzit që kërkojnë të drejtojnë kryeqytetin.

Tirana nuk është një bashki që mund të trajtohet thjesht si një emër në listën e marrëveshjeve partiake. Është kryeqendra e vendit, me një territor të gjerë dhe me nevoja që ndryshojnë nga qendra te periferia e deri te zonat rurale. Drejtimi i saj kërkon aftësi administrimi, njohje të territorit dhe përgjegjësi për vendime që prekin përditshmërinë e qindra mijëra qytetarëve.

Prandaj, kandidati nuk duhet të shfaqet një apo dy muaj përpara zgjedhjeve, i shoqëruar nga një slogan, disa fotografi dhe bekimi i kryetarit të partisë. Një fushatë e shkurtër mund të mjaftojë për të reklamuar një emër, por vështirë se mjafton për të provuar nëse ai është i aftë të drejtojë Tiranën.

Qytetarët duhet ta njohin kandidatin, të dinë çfarë ka bërë, çfarë përfaqëson, cilat interesa mbështet dhe sa i pavarur do të jetë në vendimmarrje. Duhet të kenë mundësi ta dëgjojnë në debate, ta pyesin në takime dhe të shohin si reagon përballë kritikës. Një kandidat që flet vetëm përpara mbështetësve të vet nuk është testuar ende përballë qytetit që kërkon të drejtojë.

Shpallja e hershme do ta detyronte edhe vetë kandidatin të dilte nga përgjithësimet. Çfarë propozon për transportin publik? Si do t’i trajtojë trafikun, parkimin, pastrimin, hapësirat e gjelbra dhe shërbimet në periferi? Çfarë angazhimesh merr për njësitë rurale? Sa kushtojnë premtimet dhe nga do të sigurohen paratë?

Këto pyetje kërkojnë përgjigje të matshme. Një premtim për një qytet “më të mirë” nuk është program. Programi duhet të tregojë çfarë do të ndryshojë, brenda cilit afat dhe me çfarë buxheti.

Për PS-në, shpallja e kandidatit brenda vitit do të ishte një provë transparence ndaj qytetarëve dhe ndaj vetë anëtarësisë së saj. Kushdo që propozohet duhet të shpjegojë çfarë do të vazhdojë, çfarë do të korrigjojë dhe për çfarë merr përgjegjësi personale. Mbështetja e partisë nuk mund ta zëvendësojë këtë llogaridhënie.

Për PD-në, shpallja e hershme do të ishte një provë serioziteti për ambicien e saj për të drejtuar kryeqytetin. Opozita duhet t’u japë qytetarëve kohë të gjykojnë alternativën që ofron. Kritika ndaj kundërshtarit është pjesë e garës, por besimi ndërtohet edhe me një kandidat bindës, një ekip të besueshëm dhe një program të realizueshëm.

Edhe një kandidat i pavarur duhet të dalë herët përpara publikut. Pavarësia nga partitë është një pozicion politik; aftësia për të qeverisur duhet dëshmuar më vete. Qytetarët kanë të drejtë të njohin ekipin, mbështetjen dhe financimin e tij, ashtu si për çdo kandidat tjetër.

Natyrisht, shpallja e hershme nuk garanton vetvetiu një kryebashkiak të mirë. Por ajo krijon mundësinë për një shqyrtim më të gjatë publik dhe ua vështirëson partive paraqitjen e kandidaturave si fakte të kryera, kur qytetarëve u mbeten vetëm pak javë për të vendosur.

Brenda këtij viti duhet të kemi emrat; më pas duhet të kemi përballjen e ideve, programeve dhe aftësive.

Tirana meriton një garë ku qytetari të ketë kohë të mendojë. Kryetari i ardhshëm i bashkisë duhet ta fitojë besimin përpara publikut, duke iu përgjigjur pyetjeve të tij. Kryeqyteti nuk mund të presë deri në minutën e fundit që partitë të mbyllin llogaritë e tyre