Dikur sekrete, praktikat e sulmeve bërthamore të Francës i dërgojnë një mesazh Putinit

Forcat ajrore franceze po mbështeten në luftërat në Ukrainë dhe Lindjen e Mesme për të ndihmuar në formësimin e stërvitjes së tyre për sulme bërthamore dhe janë gjithnjë e më të gatshme të flasin për këtë për të penguar Rusinë.

Katër herë në vit, rreth 50 avionë francezë ngrihen në qiell për Operacionin Poker për të provuar një sulm bërthamor ndaj një vendi armik.

Me armët atomike përsëri në qendër të debatit të sigurisë në Evropë, Franca dëshiron që raketat e saj të lëshuara nga ajri me armë bërthamore të jenë një pengesë e besueshme. Avionët që i mbajnë ato duhet të kalojnë mbrojtjen ajrore të armikut: Dronët, radarët dhe raketat po përparojnë me shpejtësi, dhe Franca duhet të mbajë ritmin.

“Është e qartë se konkurrentët tanë sot nuk veprojnë siç vepronin 10 vjet më parë — dhe as ne, në fakt. Të gjithë po bëjnë përparim dhe po e mbajnë nën vëzhgim njëri-tjetrin”, tha gjenerali Stéphane Virem, komandanti i krahut bërthamor të forcave ajrore franceze, për tre media, përfshirë POLITICO-n, në një intervistë të rrallë.

Taktika dhe pajisje të reja janë integruar në skenarët e provës, tha ai. “Inovacionet teknologjike po ndodhin me një shpejtësi marramendëse në çdo fushë. Ne duhet të përshtatemi me këtë ritëm për të gjetur një mënyrë për t’iu kundërvënë atyre; gjithmonë është shpata kundër mburojës”, shpjegoi gjenerali, duke renditur avionët e shpërndarjes, sistemet e zbulimit, mbrojtjet tokë-ajër dhe satelitët.

Armët bërthamore të Francës kanë qenë gjithmonë një pjesë thelbësore e strategjisë mbrojtëse të vendit. Ndryshimi i gjeopolitikës – pushtimi i Ukrainës nga Rusia, kërcënimet e rregullta bërthamore të Kremlinit dhe dyshimet në rritje mbi angazhimin e SHBA-së ndaj sigurisë evropiane – nënkuptojnë se arsenali i saj atomik është edhe më i rëndësishëm. Në mars, Presidenti francez Emmanuel Macron njoftoi se Franca do të rriste numrin e kokave bërthamore.

Parisi gjithashtu pohon se “interesat e tij jetësore” kanë një dimension të fortë evropian, që do të thotë se një sulm ndaj kontinentit mund të shkaktojë potencialisht një përgjigje franceze – megjithatë, pragu për përdorimin e armëve atomike mbetet qëllimisht i paqartë.

Macron, udhëheqësi i fuqisë së vetme bërthamore të BE-së, nisi një dialog me disa vende evropiane për të diskutuar bashkëpunimin bërthamor, me vende të tilla si Gjermania, Suedia, Finlanda dhe Polonia që tashmë janë pjesë e këtij dialogu. Në fund të fundit, ato mund të marrin pjesë në operacionet Poker.

Por zgjedhjet presidenciale të Francës vitin e ardhshëm mund të ndryshojnë kushtet. Kandidatja e ekstremit të djathtë Marine Le Pen, e cila është në krye të sondazheve, tha se vendet evropiane duhet të blejnë pajisje franceze nëse duan të përfitojnë nga mbrojtja e armëve bërthamore të Parisit. “E vetmja pyetje relevante duhet të jetë: A është i besueshëm një mjet frenues bërthamor francez që mbulon interesa jetësore jo-franceze?” pyeti André Leblanc, bashkëpunëtor i mbrojtjes dhe sigurisë në Institutin Montaigne. “Meqenëse forca bërthamore franceze nuk është përdorur kurrë, besueshmëria e saj mbështetet kryesisht në qëndrueshmërinë e sinjaleve strategjike të komunikuara në mënyrë të qëndrueshme dhe të kursyer në planin afatgjatë.”

Pavarësisht këtyre shqetësimeve, Rusia po i kushton vëmendje. Këtë javë, Kremlini e përshkroi lëshimin provë të një rakete të aftë për të transportuar armë bërthamore nga një nëndetëse nga Franca – e vëzhguar personalisht nga Macron – si pjesë të një strategjie “pa dalje”.

Qëndrimi publik

Besueshmëria ka të bëjë gjithnjë e më shumë me të qenit i dëgjuar — dhe i parë — si nga aleatët ashtu edhe nga rivalët.

“Misioni ynë është të depërtojmë në mbrojtjet e armikut për t’i garantuar presidentit — dhe një konkurrenti — se nëse ai kërcënon interesat tona jetësore, ne do të shkojmë dhe do t’i shkaktojmë dëme të papranueshme”, tha Virem.

Që nga marsi, për t’i mbajtur kundërshtarët në hamendje, Franca nuk zbulon më se sa koka bërthamore ka — një qasje që Macron e quan “paqartësi strategjike”.

Megjithatë, Franca ka shtuar shfaqjet e forcës dhe komentet publike të Virem në lidhje me Pokerin nënvizojnë qëndrimin më të dukshëm bërthamor të Francës. Deri vonë, oficerët ushtarakë francezë as nuk e konfirmonin ekzistencën e operacionit.

Kjo vjen ndërsa shtohen frikat se Rusia mund të sulmojë një vend të NATO-s deri në fund të dekadës – një paralajmërim i përsëritur nga ministrat e mbrojtjes të aleancës, gjeneralët dhe analistët ushtarakë.

Tani, Virem po ofron një sasi të pazakontë detajesh rreth Pokerit. Për shembull, tha ai, forcat ajrore franceze japin informacion mbi rezultatet e lëshimeve të simuluara të raketës bërthamore ASMPA-R (nuk qëllohet asnjë raketë aktuale). Ekipet gjithashtu vlerësojnë humbjet që do të pësonte pala franceze kur të depërtonte në mbrojtjen ajrore të armikut.

Pokeri, shpjegoi ai, është një “operacion i vërtetë”, që do të thotë se nuk duhet t’i përmbahet të njëjtave rregulla në kohë paqeje si stërvitja e rregullt dhe më e kufizuar ushtarake.

Kjo “më jep më shumë liri veprimi për të shkuar shumë më tej sesa nëse do të ishte vetëm një stërvitje, veçanërisht kur bëhet fjalë për standardet e sigurisë” në fluturimin mbi det të trazuar dhe në kohën e detyrës së ekuipazhit, tha gjenerali. “Trajnimi ynë përqendrohet në skenarë me intensitet shumë të lartë në një mjedis të degraduar, mes kërcënimeve kimike, biologjike, radiologjike ose bërthamore dhe sulmeve në territorin kombëtar.”

Duke qëndruar në hap me teknologjinë

Parisi po zbaton aktualisht një program të madh për modernizimin e mbrojtjes bërthamore nga ajri dhe deti. Pavarësisht financave publike të tendosura, buxheti i qeverisë për vitin 2027 propozon 63.4 miliardë euro për shpenzime ushtarake – krahasuar me 57 miliardë euro këtë vit – duke përfshirë rreth 12% të destinuara për mbrojtjen bërthamore.

Vitin e kaluar, Macron njoftoi se Franca do të rihapte një bazë të katërt ajrore bërthamore në Luxeuil, më pak se 100 kilometra nga kufiri gjerman, duke iu shtuar atyre ekzistuese në Istres, Avord dhe Saint-Dizier. Deri në vitin 2035, Luxeuil do të presë dy skuadrilje avionësh luftarakë Rafale të standardit F5 të pajisur me ASN4G, raketën e ardhshme hipersonike të lundrimit të armatosur me armë bërthamore të Francës. 

Forca ajrore bërthamore e Francës po punon gjithashtu në sisteme dronësh dhe kundër-dronësh, edhe pse pranon se teknologjia po përparon aq shpejt sa sistemet ekzistuese mund të bëhen shpejt të vjetëruara.

«Shikoni çfarë po ndodh në Ukrainë sot», tha Virem. «Dronët e rinj shfaqen dhe lufta kundër tyre zhvillohet në periudha shumë të shkurtra. Është saktësisht e njëjta gjë për ne. Duhet të bëhemi shumë më të shkathët».

“Duhet të pranojmë që sistemet që testojmë dhe zbatojmë mund të mos jenë më plotësisht të azhurnuara pas një viti – dhe se ne i zëvendësojmë ato rregullisht”, shpjegoi ai, duke shtuar se konfliktet e fundit tregojnë gjithashtu rëndësinë e raketave ajër-ajër me rreze veprimi më të gjatë, shtypjen e aftësive të mbrojtjes ajrore të armikut dhe dronëve luftarakë bashkëpunues.

Një sfidë tjetër, sipas gjeneralit, është se forca ajrore përfundimisht mund të ketë nevojë për 230 avionë luftarakë, kundrejt rreth 185 që ka sot, pasi avionët Rafale me kapacitet bërthamor përdoren edhe për misione konvencionale.

Çështja është “ngritur disa herë” nga shefi i forcave ajrore dhe hapësinore të Francës, gjenerali Jérôme Bellanger, tha Virem — por premtimi i Macron për të zgjeruar forcën ajrore nuk u përfshi në legjislacionin e fundit të planifikimit ushtarak të miratuar verën e kaluar.

Megjithatë, armët atomike të Francës nuk do të minoheshin nga ndonjë vështirësi ekonomike, theksoi gjenerali. “Prioriteti absolut – zemra e zemrës – është parandalimi bërthamor… Kompromiset bëhen gjithmonë, gjithmonë në favor të parandalimit.

Politico.eu