Çmimet e qirave në Shqipëri janë rritur me 6% në një vit, dyfishin e mesatares së Bashkimit Europian prej 3%. Të dhënat e Eurostat tregojnë se Shqipëria renditet mes vendeve europiane ku kostot e marrjes së një banese me qira po rriten me ritme relativisht të larta, duke shtuar presionin mbi buxhetet familjare.
Rritja prej 6% i referohet periudhës ndërmjet tremujorit të dytë të vitit 2025 dhe tremujorit të dytë të vitit 2026. Shqipëria regjistron një shtrenjtim më të madh të qirave sesa disa prej ekonomive më të zhvilluara europiane, përfshirë Gjermaninë, Francën, Italinë dhe Spanjën.
Konkretisht, në Itali qiratë janë rritur me 3.5%, në Spanjë me 2.5%, në Gjermani me 2.1% dhe në Francë me vetëm 1.6%.
Kjo do të thotë se ritmi i rritjes së qirave në Shqipëri është pothuajse trefishi i atij të Gjermanisë dhe rreth 3.8 herë më i lartë se në Francë.
Megjithatë, këto shifra tregojnë ndryshimin e çmimeve dhe jo nivelin absolut të qirave apo përballueshmërinë e tyre në raport me pagat.
Ballkani ndër rajonet me rritjen më të fortë të qirave
Të dhënat tregojnë se Europa Juglindore dhe vendet e Ballkanit po përballen me disa prej rritjeve më të forta të çmimeve të qirave.
Në Serbi, qiratë janë shtrenjtuar me 12.5% brenda një viti, ndërsa në Maqedoninë e Veriut rritja ka arritur në 9.2%. Në Bullgari është regjistruar një rritje prej 9.9%, ndërsa në Greqi prej 7.5%.
Shqipëria, me rritjen prej 6%, qëndron poshtë këtyre vendeve, por mbi mesataren e BE-së dhe mbi disa tregje të rëndësishme të Europës Perëndimore.
Rritja vjetore e qirave në vendet e përzgjedhura Tremujori II 2026 kundrejt tremujorit II 2025, në %
Rumania dhe Kroacia, rritje mbi 40%
Brenda Bashkimit Europian, situata më e rënduar paraqitet në Rumani dhe Kroaci.
Në Rumani, qiratë janë rritur me 43.5% brenda një viti, ndërsa në Kroaci me 40.1%. Këto janë nivele shumë më të larta se mesatarja europiane.
Ajo që e bën edhe më shqetësuese situatën është fakti se rritja e qirave në të dyja vendet e ka tejkaluar ndjeshëm inflacionin e përgjithshëm.
Në Rumani, inflacioni ishte 9.5%, ndërsa në Kroaci 4.8%. Edhe pas korrigjimit për inflacionin, rritja reale e qirave në të dyja vendet rezulton mbi 30%.
Sllovenia renditet e treta mes vendeve të BE-së, me një rritje prej 10%.
Në Kroaci, një pjesë e konsiderueshme e apartamenteve po blihet për qëllime investimi dhe turizmi, ndërsa shumë prona mbeten të pabanuara.
Njëkohësisht, hyrja në treg e apartamenteve të reja me standarde më të larta ndikon në rritjen e çmimeve mesatare.
Turqia kryeson Europën me 49.6%
Nëse në krahasim përfshihen edhe vendet kandidate për anëtarësim në BE dhe vendet e Shoqatës Europiane të Tregtisë së Lirë, Turqia regjistron rritjen më të lartë të qirave, me 49.6%.
Megjithatë, situata turke ndryshon nga ajo e Rumanisë dhe Kroacisë, pasi inflacioni i përgjithshëm në Turqi ka qenë mbi 30%. Për rrjedhojë, rritja reale e qirave është më e ulët sesa në dy vendet e BE-së.
Në anën tjetër të renditjes qëndron Finlanda, ku qiratë nuk kanë shënuar rritje gjatë periudhës së analizuar.
Shqipëria përballë sfidës së përballueshmërisë së banesave
Për Shqipërinë, rritja e qirave me 6% ngre një çështje që shkon përtej tregut të pasurive të paluajtshme: përballueshmërinë e strehimit për familjet.
Shtrenjtimi i qirave mund të rëndojë veçanërisht mbi të rinjtë, studentët dhe familjet që nuk zotërojnë një banesë, duke rritur pjesën e të ardhurave që duhet të shpenzojnë për strehim.
Megjithatë, treguesi kombëtar prej 6% nuk pasqyron domosdoshmërisht të njëjtën dinamikë në çdo qytet apo segment të tregut. Në zona me kërkesë të lartë, ndryshimet e çmimeve mund të jenë të ndryshme nga mesatarja kombëtare.
Për më tepër, të dhënat e inflacionit të qirave nuk tregojnë drejtpërdrejt sa për qind e pagës mujore shkon për pagesën e banesës. Për të vlerësuar barrën reale të strehimit nevojitet krahasimi i qirave me të ardhurat e familjeve.
Të dhënat e fundit europiane tregojnë se shtrenjtimi i qirave nuk është vetëm një fenomen shqiptar, por pjesë e një tendence më të gjerë. /ekofin.al
