Ekonomistët amerikanë Robert E. Hall dhe Michael Woodford fituan Çmimin Nobel në Ekonomi për vitin 2026, për kërkimet që kanë ndihmuar në zhvillimin e politikave monetare dhe fiskale për stabilizimin e ekonomisë.
Puna e tyre ka vendosur bazat e modeleve që përdorin bankat qendrore dhe qeveritë për të vlerësuar ndikimin e normave të interesit dhe për të përballuar goditjet ekonomike.
Akademia Mbretërore Suedeze e Shkencave shpalli fituesit të hënën, më 12 tetor, duke vlerësuar kontributin e tyre në zhvillimin e bazave mikroekonomike të stabilizimit makroekonomik.
Sipas Reuters, kërkimet e dy ekonomistëve kanë mundësuar krijimin e modeleve që lidhin vendimet e familjeve dhe bizneseve me zhvillimet në ekonominë në tërësi, duke ndihmuar në përcaktimin e politikave për zbutjen e krizave.
Hall, profesor në Universitetin Stanford, dhe Woodford, profesor në Universitetin Columbia, kanë dhënë kontribute në zhvillimin e teorisë makroekonomike moderne.
Në qendër të punës së tyre qëndron shpjegimi i mënyrës se si vendimet individuale për konsumin, kursimet, punësimin dhe investimet ndikojnë në tregues më të gjerë ekonomikë, përfshirë inflacionin, prodhimin dhe papunësinë.
Kërkimet e tyre kanë kontribuar në zhvillimin e modeleve të reja kejnesiane, të cilat përdoren për të analizuar se si ndryshimet në normat e interesit dhe politikat buxhetore ndikojnë në aktivitetin ekonomik.
Një nga kontributet kryesore të Woodford lidhet me rolin e pritshmërive në politikën monetare. Punimet e tij kanë treguar rëndësinë e mënyrës se si familjet, bizneset dhe tregjet financiare formojnë pritshmëritë për inflacionin dhe normat e ardhshme të interesit.
Këto kërkime kanë ndikuar në zhvillimin e praktikës së njohur si forward guidance, përmes së cilës bankat qendrore komunikojnë orientimin e ardhshëm të politikës monetare.
Hall është i njohur për studimet mbi tregun e punës, sjelljen e konsumatorëve dhe ciklet ekonomike. Kërkimet e tij kanë trajtuar marrëdhënien mes ndryshimeve të aktivitetit ekonomik, vendimeve të familjeve dhe funksionimit të tregut të punës.
Modelet e zhvilluara mbi bazën e këtyre kontributeve përdoren për të studiuar efektet e goditjeve ekonomike, përfshirë krizat energjetike, ndryshimet e kërkesës dhe luhatjet e inflacionit.
Çmimi i këtij viti është 12 milionë korona suedeze, afërsisht 1.2 milionë dollarë, që do të ndahen mes dy fituesve.
Nobeli në Ekonomi u krijua në vitin 1968 nga Banka Qendrore e Suedisë dhe u dha për herë të parë në vitin 1969.
Në vitin 2025, çmimi iu dha Joel Mokyr, Philippe Aghion dhe Peter Howitt, për kërkimet mbi rolin e inovacionit dhe përparimit teknologjik në rritjen ekonomike afatgjatë.
