Dhuna në çift nis para goditjeve fizike, psikologia: Këto janë shenjat e para të një marrëdhënieje abuzive
Një marrëdhënie mund të kthehet në abuzive shumë kohë përpara se të shfaqet dhuna fizike. Xhelozia e tepruar, kontrolli i telefonit, kufizimi i kontakteve me miqtë dhe familjen, si dhe zemërimi kur partnerja thotë “jo”, mund të jenë shenja të hershme të një marrëdhënieje të bazuar te kontrolli dhe imponimi. Psikologia Katerina Aslanoglu, nga Qendra Diotima, e specializuar në mbështetjen e grave që përjetojnë dhunë me bazë gjinore, shpjegon se është e rëndësishme të dallohen këto sjellje që në fazat e para.
Sipas psikologes, ndër shenjat që kërkojnë vëmendje janë kërkesa e vazhdueshme për të ditur se ku ndodhet partnerja dhe me kë është, kontrolli i mesazheve dhe rrjeteve sociale, kërkesa për fjalëkalimet personale, si dhe përpjekjet për ta izoluar nga njerëzit e afërt.
Po ashtu, nënçmimi i vazhdueshëm, kërcënimet, frikësimi, dëmtimi i sendeve, kontrolli financiar dhe shkelja e kufijve personalë apo seksualë mund të tregojnë një model abuzimi. “Një marrëdhënie e shëndetshme mund ta përballojë fjalën ‘jo’, mosmarrëveshjen dhe autonominë e tjetrit. Nuk ka nevojë për frikë që të mbahet gjallë”, thekson Aslanoglu.
Psikologia nënvizon se rreziku bëhet më serioz kur ka pasur episode të mëparshme të dhunës fizike, kërcënime për vrasje apo lëndim, përndjekje të vazhdueshme, akses në armë ose shkelje të urdhrave të mbrojtjes. Veçanërisht e ndjeshme është periudha kur gruaja vendos të largohet nga marrëdhënia ose sapo është ndarë nga partneri. Në këto raste, kërcënimet, telefonatat e përsëritura dhe presioni për t’u rikthyer mund të jenë vazhdim i sjelljes kontrolluese. Sipas saj, largimi duhet të planifikohet, kur është e mundur, me ndihmën e shërbimeve të specializuara, duke vlerësuar rreziqet dhe mbështetjen që ka gruaja.
Të dhënat e Policisë Greke tregojnë se nga janari deri në gusht të vitit 2026 janë raportuar 14.519 raste të dhunës në familje dhe janë kryer 8.920 arrestime për vepra penale të lidhura me të. Gjatë së njëjtës periudhë, 14.978 persona janë regjistruar si autorë të dyshuar të veprave të tilla, mes tyre 11.950 burra dhe 3.028 gra. Ndërkohë, që nga marsi i vitit 2023 deri më 31 gusht 2026, në aplikacionin “Panic Button” janë regjistruar 15.113 gra dhe 1.470 burra, ndërsa aktivizimi i tij ka gjeneruar 2.935 njoftime automatike për policinë.
Aslanoglu thekson se një grua nuk ka pse të presë të dhunohet fizikisht për të kërkuar ndihmë. Ajo duhet të dëgjohet dhe të mbështetet, pa u fajësuar për faktin që nuk largohet menjëherë nga marrëdhënia. Izolimi, varësia ekonomike, fëmijët dhe frika nga pasojat mund ta bëjnë largimin të vështirë. Në Greqi, në rast rreziku të menjëhershëm mund të telefonohet numri 100, ndërsa gratë që përjetojnë dhunë mund të kontaktojnë linjën SOS 15900, e cila ofron mbështetje 24 orë në ditë.
