"Nuk pranojmë asnjë bashki me numërim elektronik"/ Berisha: Ky numërim është manipuluar edhe me ndërhyrjen e ...
Shakaja që përfundoi në tragjedi/ Ky është 16-vjeçari që humbi jetën në ashensorin e lokalit n&eu...
"Sot mora vesh që veza qenka lëndë piroteknike"/ U përjashtua 60 ditë nga seancat plenare, Balliu: Të na kursenin ...
Protesta qytetare/ Protestuesit marshojnë në rrugët e Tiranës: Arrestoni Ramën 11 Teto...
Sipas mirëkuptimit të njoftuar më 9 tetor, parashikohet vënia e menjëhershme në dispozicion e mbi 300 mijë tonëve naftë ruse, me dërgesa të tjera në muajt në vijim, në këmbim të lehtësimit të sanksioneve amerikane ndaj eksporteve të këtij karburanti.
SHBA- Marrëveshja e re mes presidentit amerikan Donald Trump dhe presidentit rus Vladimir Putin për furnizimin me naftë ruse synon të rrisë sasinë e karburantit në tregjet ndërkombëtare dhe të frenojë rritjen e çmimeve. Sipas mirëkuptimit të njoftuar më 9 tetor, parashikohet vënia e menjëhershme në dispozicion e mbi 300 mijë tonëve naftë ruse, me dërgesa të tjera në muajt në vijim, në këmbim të lehtësimit të sanksioneve amerikane ndaj eksporteve të këtij karburanti. Nisma vjen në një moment kur administrata amerikane kërkon të ulë kostot e energjisë për konsumatorët dhe bizneset, përpara zgjedhjeve të mesmandatit.
Sipas një analize nga Reuters, zbatimi i marrëveshjes përballet me disa pengesa, mes tyre dëmet që sulmet ukrainase u kanë shkaktuar rafinerive ruse dhe paqartësitë mbi angazhimet për ndalimin e goditjeve ndaj infrastrukturës energjetike. Një tjetër pikëpyetje lidhet me kapacitetin e rezervave ruse për të përmbushur kërkesat e tregut dhe ndikimin real që lehtësimi i sanksioneve mund të ketë mbi çmimet e naftës. Përtej dimensionit ekonomik, marrëveshja shihet edhe si një zhvillim me rëndësi politike, që mund të ndikojë në marrëdhëniet mes Uashingtonit dhe Moskës, si dhe në ecurinë e negociatave për luftën në Ukrainë.
Sasitë e premtuara nga Putini dhe problemi me kërkesën amerikane
Sipas njoftimit të Trump, Rusia do të vërë menjëherë në dispozicion më shumë se 300,000 ton metrikë naftë, një sasi ekuivalente me rreth 2.25 milionë fuçi. Marrëveshja parashikon gjithashtu eksportin e 500,000 tonëve të tjerë në nëntor dhe një milion ton shtesë menjëherë pas kësaj. Në total, pra, sasitë që Moska është zotuar të vërë në dispozicion tejkalojnë 1.8 milionë ton. Megjithatë, Reuters thekson se këto sasi janë të kufizuara në lidhje me nevojat e tregut amerikan.
Sipas të dhënave nga Administrata Amerikane e Informacionit për Energjinë (EIA), sektori amerikan i transportit konsumon rreth 2.94 milionë fuçi naftë çdo ditë. Kjo do të thotë që sasia e parë e karburantit rus nuk është e mjaftueshme as për një ditë konsumi në sektor, ndërsa sasitë shtesë të premtuara nga Moska korrespondojnë me më pak se katër ditë kërkese. Kjo mospërputhje ngre pyetje nëse marrëveshja mund të sjellë një ulje të ndjeshme të çmimeve, edhe nëse angazhimet ruse zbatohen plotësisht.
Sfondi i sulmeve ukrainase ndaj rafinerive ruse
Një parametër kritik për zbatimin e marrëveshjes është gjendja e rafinerive ruse, shumë prej të cilave janë sulmuar vazhdimisht nga dronë ukrainasë. Përpara se të fillonin sulmet në vitin 2024, Rusia ishte në gjendje të eksportonte rreth 100,000 ton naftë në ditë. Dëmtimi i objekteve të saj ka kufizuar kapacitetin e saj të prodhimit, duke e shtyrë qeverinë ruse të vendosë një ndalim eksporti korrikun e kaluar për të siguruar që kërkesa e brendshme të plotësohet.
Ndalimi u zgjat deri më 31 tetor për vendet që nuk kanë marrëveshje dypalëshe me Moskën. Në vend të kësaj, eksportet në vendet mike, kryesisht në Azinë Qendrore, vazhduan. Të shtunën, një ditë pas njoftimit të Trump, Moska njoftoi se po i hiqte pjesërisht kufizimet për eksportet e naftës me efekt të menjëhershëm.
Sipas burimeve të industrisë së energjisë të cituara nga Reuters, nëse ndalojnë sulmet ukrainase ndaj rafinerive ruse, Rusia mund të përmbushë kërkesën fillestare të Trump për 300,000 ton karburant. Të njëjtat burime vlerësojnë se kjo sasi mund të prodhohet edhe në tetor, me kusht që një rafineri e madhe në Rusinë Evropiane, e cila është dëmtuar nga sulmet me dronë, të rihapet.
Kjo lidhje shpjegon gjithashtu rëndësinë e negociatave për t'i dhënë fund sulmeve ndaj objekteve energjetike. Një zhvillim i tillë do të lehtësonte prodhimin rus dhe, rrjedhimisht, përmbushjen e angazhimeve ndaj Uashingtonit. Megjithatë, ndërprerja e sulmeve nuk është konfirmuar si një marrëveshje e zbatuar nga palët e përfshira. Kremlini njoftoi të hënën se bisedimet përkatëse po vazhdojnë, duke shmangur specifikimin nëse ato kanë të bëjnë ekskluzivisht me rafineritë apo me të gjithë infrastrukturën energjetike.
Pengesa e cisternave dhe dyshimet rreth eksporteve
Përtej gjendjes së rafinerive, marrëveshja përballet edhe me vështirësi të konsiderueshme praktike. Edhe pse Shtetet e Bashkuara kanë hequr sanksionet mbi eksportet e naftës ruse, kufizimet mbeten në fuqi për një numër të madh anijesh cisternë.
Siç vëren Reuters, mbetet e paqartë se cilat anije mund të përdoren për të transportuar sasitë e dakorduara, si dhe gjendja e objekteve që do të thirren për t'i prodhuar ato. Prandaj, lehtësimi i sanksioneve të SHBA-së nuk siguron në vetvete që nafta ruse do të arrijë në tregje me shpejtësinë dhe në sasitë e shpallura nga Trump.
400 milionë dollarët për Rusinë dhe kostoja ekonomike e sulmeve
Dimensioni ekonomik i marrëveshjes është gjithashtu i rëndësishëm për Moskën, e cila ka pësuar humbje të mëdha nga sulmet ndaj objekteve të saj të naftës. Sipas Vladimir Putin, sulmet ukrainase ndaj rafinerive kanë shkaktuar dëme ekuivalente me 1% të PBB-së ruse, një shumë që, sipas llogaritjeve të Reuters, arrin rreth 26.6 miliardë dollarë. Eksportet e 300,000 tonëve të parë të naftës vlerësohet të sjellin rreth 400 milionë dollarë.
Megjithatë, vetëm një pjesë e vogël e këtyre parave pritet të përfundojë direkt në buxhetin e shtetit rus, pasi sistemi tatimor i vendit bazohet kryesisht në taksimin e prodhimit të naftës dhe jo në eksportet e karburanteve të papërpunuara ose të rafinuara. Rusia ka rreth 30 rafineri të mëdha, ndërsa Ukraina nuk ka asnjë, gjë që nxjerr në pah rëndësinë e objekteve energjetike në kontekstin e konfliktit ushtarak.
Reagimet dhe kritikat e Zelensky-t brenda SHBA-së
Marrëveshja ka shkaktuar reagime negative si në Ukrainë ashtu edhe në Shtetet e Bashkuara. Volodymyr Zelensky ka argumentuar se vendimi i Trump për të lejuar furnizimin me naftë ruse mund ta inkurajojë Moskën të vazhdojë sulmet e saj ndaj Ukrainës, me koston e më shumë jetëve njerëzore. Ka pasur gjithashtu reagime negative nga ligjvënësit amerikanë, përfshirë edhe nga vetë Partia Republikane.
Përfaqësuesi republikan Don Bacon ka argumentuar se Uashingtoni duhet të zbatojë sanksionet e reja që Kongresi ka miratuar kundër Rusisë, në vend që t'i lehtësojë ato. Në nivel evropian, kryeministri britanik Andy Burnham njoftoi se vendi i tij do të forcojë sanksionet kundër Moskës. Në të njëjtën kohë, Ministri i Jashtëm gjerman Johann Vandevoll përsëriti mbështetjen e Berlinit për Zelensky, pas deklaratave të Trump që kërkonin largimin e tij, dhe mbështeti ushtrimin e presionit më të madh mbi Rusinë për të rifilluar bisedimet e paqes.
Lufta në Iran, Kinë dhe presioni mbi çmimet ndërkombëtare
Përpjekja e Trump për të rritur furnizimet me naftë nuk lidhet vetëm me problemet e prodhimit të Rusisë. Lufta në Iran ka ndërprerë furnizimin me produkte nafte nga Gjiri Persik, duke përkeqësuar kushtet në tregun global të karburanteve. Në të njëjtën kohë, Kina pritet të rifillojë eksportet e produkteve të rafinuara pas një ndalese të shkurtër gjatë festës së Javës së Artë. Megjithatë, eksportet e miratuara të Kinës për naftë, benzinë dhe karburant avionësh për tetorin janë rreth 3.7 milion ton, dukshëm më të ulëta se nivelet e së njëjtës periudhë të vitit të kaluar dhe më shumë se katër milion ton të miratuar për shtatorin.
Në të njëjtin kontekst, vendet e G7 ranë dakord kohët e fundit të vazhdojnë me lirimin e karburantit nga rezervat e tyre strategjike, në koordinim me Agjencinë Ndërkombëtare të Energjisë (IEA). Organizata me 32 vende koordinoi lirimin më të madh emergjent të rezervave strategjike në histori në mars, duke liruar më shumë se 400 milion fuçi naftë bruto dhe produkte nafte. Tani po i inkurajon vendet pjesëmarrëse të lirojnë sasi të miratuara, por ende të paliruara, në treg, në një përpjekje për të rritur furnizimin në një kohë kur tregjet ndërkombëtare të karburanteve mbeten nën presion./Dosja.al
ushtarë RUSI- Ushtria ruse ka pësuar më shumë se 50 mijë humbje në radhët e saj gjatë muajit shtator, mes ushtar&eu...
Volodymyr Zelensky UKRAINË- Presidenti ukrainas Volodymyr Zelensky ka akuzuar Rusinë se po vazhdon sulmet ndaj infrastrukturës energjetike t...
Nidal Hasan EVROPË- Bashkimi Evropian ka paralajmëruar platformat dixhitale se mund të përballet me masa nëse ato transmetojn&eum...
Friedrich Merz GJERMANI- Kancelari gjerman Friedrich Merz ka deklaruar se Gjermania dhe Evropa do të vazhdojnë të mbështesin Ukrain&eum...
pamje IZRAEL- Një nxënës i shkollës së mesme ka humbur jetën dhe të paktën 19 persona të tjerë janë ...
Giorgia Meloni ITALI- Kryeministrja italiane Giorgia Meloni ka kërkuar një zgjidhje të shpejtë në nivel të Bashkimit Evropi...
Foto ilustruse Dikur ishte një nga temat kryesore që përcaktonte fituesit dhe humbësit e zgjedhjeve. Por, një dekadë e gjysm...
Ilhan Omar SHBA- Autoritetet amerikane kanë bastisur banesën e kongresmenes demokrate Ilhan Omar në Uashington, D.C., në kuadër t&...
Foto ilustruse LIBI- Autoritetet në lindje të Libisë kanë sekuestruar rreth 400 kilogramë hashash, me vlerë rreth 934 mij&eum...
Foto ilustruse PAKISTAN- Një avion trajnimi i ushtrisë pakistaneze u rrëzua të hënën pranë qytetit Naëan Killi...
