Presidenti ukrainas, Volodymyr Zelensky, akuzoi Rusinë se ka vazhduar sulmet ndaj infrastrukturës energjetike të Ukrainës, pavarësisht njoftimit të presidentit amerikan, Donald Trump, se Moska dhe Kievi kishin rënë dakord për ndalimin e goditjeve ndaj këtyre objekteve.
“Presidenti i Shteteve të Bashkuara deklaroi se është arritur një marrëveshje për ndalimin e sulmeve ndaj objekteve energjetike. Ky është lajm i mirë për të gjithë dhe është e rëndësishme që të zbatohet në praktikë”, shkroi Zelensky në rrjetet sociale në mbrëmjen e 11 tetorit.
Megjithatë, sipas tij, Rusia lëshoi një dron të tipit Shahed drejt një centrali elektrik në Kiev, duke shkaktuar ndërprerje të energjisë në disa zona. Zelensky tha se sulme të tjera ndaj objekteve energjetike u regjistruan edhe në rajonin e Harkivit.
“Dhe e gjithë kjo ndodhi pas deklaratës së presidentit të Shteteve të Bashkuara për armëpushim në sektorin e energjisë”, theksoi presidenti ukrainas.
Pretendimet e Kievit nuk u konfirmuan në mënyrë të pavarur, ndërsa Moska nuk kishte komentuar deklaratën e Trumpit.
Më 11 tetor, presidenti amerikan njoftoi në platformën e tij Truth Social se armëpushimi për ndalimin e sulmeve ndaj objekteve energjetike në luftën mes Rusisë dhe Ukrainës do të hynte në fuqi menjëherë.
“Armëpushimi për ndalimin e sulmeve ndaj objekteve energjetike në luftën mes Rusisë dhe Ukrainës hyn në fuqi menjëherë”, shkroi Trump, duke shtuar: “Të dyja palët janë pajtuar. Mos e shkelni marrëveshjen!”
Zelensky bëri të ditur se kishte zhvilluar biseda telefonike me udhëheqësit e Kanadasë, Finlandës dhe NATO-s. Ai përsëriti se Ukraina e mbështet ndalimin e sulmeve ndaj infrastrukturës energjetike, por nënvizoi se zbatimi i marrëveshjes varet edhe nga qëndrimi i Rusisë.
Më herët, presidenti ukrainas kishte thënë se njoftimi i Trumpit e kishte zënë në befasi dhe se po priste sqarime nga Uashingtoni. Dy zyrtarë të lartë ukrainas i thanë Radios Evropa e Lirë se Kievi nuk ishte në dijeni të ndonjë marrëveshjeje të re përpara se ajo të shpallej publikisht nga presidenti amerikan.
“Pyetja jonë është nëse [presidenti rus, Vladimir] Putin është në dijeni për këtë”, tha njëri prej zyrtarëve.
Nuk është hera e parë që Trump njofton për një marrëveshje të tillë. Më 14 shtator, ai kishte deklaruar se Rusia dhe Ukraina ishin pajtuar të ndalonin sulmet ndaj objekteve energjetike. Megjithatë, sulmet vazhduan, duke zbehur shpresat për një armëpushim të qëndrueshëm.
Njoftimi i fundit erdhi vetëm dy ditë pasi Trump urdhëroi lehtësimin e përkohshëm të sanksioneve amerikane ndaj naftës ruse dizel. Vendimi shkaktoi reagime në Ukrainë, në mesin e aleatëve evropianë të Kievit dhe te disa ligjvënës amerikanë, të cilët paralajmëruan se lehtësimi i masave ndëshkuese mund t’i sigurojë Moskës më shumë të ardhura për vazhdimin e luftës.
Trump deklaroi gjithashtu se Ukraina duhet ta zëvendësojë Zelenskyn në postin e presidentit, ndërsa shprehu vlerësime pozitive për Vladimir Putinin.
Udhëheqësit evropianë, nga ana tjetër, rikonfirmuan mbështetjen për presidentin ukrainas dhe përpjekjet e Ukrainës për t’u mbrojtur nga agresioni rus.
“Tani nuk është koha për ta ulur presionin ndaj Rusisë dhe Evropa nuk do ta bëjë këtë”, shkroi në X shefja e politikës së jashtme të Bashkimit Evropian, Kaja Kallas.
Ajo kritikoi lehtësimin e sanksioneve ndaj naftës ruse, duke paralajmëruar se ky vendim rrit të ardhurat që Moska mund të përdorë për financimin e luftës. Kallas bëri të ditur se ministrat e Jashtëm të BE-së planifikonin të miratonin më 12 tetor sanksione të reja ndaj individëve dhe subjekteve të caktuara.
Ndërkohë, disa nga vendet më të mëdha anëtare të BE-së, përfshirë Gjermaninë, konfirmuan se do t’i mbanin në fuqi sanksionet e tyre ndaj Rusisë, pavarësisht ndryshimit të qëndrimit të Uashingtonit.
Edhe kryeministri kanadez, Mark Carney, e kritikoi marrëveshjen mes Shteteve të Bashkuara dhe Rusisë, duke argumentuar se ajo dëmton përpjekjet për stabilitet në Evropë dhe për t’i dhënë fund luftës në Ukrainë.