
E marta që përkon me datën 13 konsiderohet një ditë e pafat në Greqi dhe në disa vende ku fliten gjuhët spanjolle. Për shumë njerëz supersticiozë, ky kombinim kalendarik lidhet me besime të vjetra dhe ngjarje historike që kanë ushqyer idenë se kjo ditë mund të sjellë fat të keq. Ndryshe nga tradita në Greqi dhe në disa vende spanjishtfolëse, në kulturat anglosaksone si ditë e pafat konsiderohet kryesisht e premtja që përkon me datën 13. Në Spanjë, besëtytnitë për këtë ditë janë aq të përhapura sa ekziston edhe shprehja: “Të martën, as mos u marto, as mos u nis për udhëtim”, duke e lidhur këtë ditë me fatin e keq.
Pse numri 13 konsiderohet i pafat?
Një nga shpjegimet lidhet me simbolikën e numrit 12, i cili në tradita të ndryshme historike dhe fetare përfaqëson plotësinë dhe harmoninë. Dymbëdhjetë ishin perënditë e Olimpit, 12 veprat e Herkulit, 12 fiset e Izraelit dhe 12 apostujt e Jezu Krishtit. Në traditën islame shiite, rëndësi të veçantë kanë edhe 12 imamët. Sipas besëtytnive, numri 13 e prish këtë simbolikë të plotësisë, pasi vjen pas numrit 12 dhe shënon fillimin e një cikli të ri. Megjithatë, këto janë interpretime kulturore dhe nuk ka prova shkencore se data 13 apo dita e martë sjellin fat të keq.
Një nga ngjarjet që përmendet në lidhje me këtë besim është rënia e Kostandinopojës, më 29 maj 1453, e cila ndodhi të martën. Edhe pse data nuk ishte 13, shuma e shifrave të vitit 1453 është 13, një përkim që është përdorur në shpjegimet popullore për këtë besëtytni. Një tjetër ngjarje historike është pushtimi i Kostandinopojës nga kryqtarët, më 13 prill 1204, i cili gjithashtu ndodhi të martën. Këto dy ngjarje kanë kontribuar në lidhjen që disa tradita i bëjnë së martës me fatin e keq.
Kombinimi i së martës me datën 13 ka gjetur vend edhe në kinematografinë greke. Në vitin 1963 u publikua komedia “E martë, 13”, me aktorët Nikos Stavridis dhe Yannis Gkionakis. Filmi, me regji të Orestis Laskos, rrëfen historinë e një inxhinieri civil supersticioz, të interpretuar nga Stavridis, i cili gjen një lloj hajmalie fati te një ish-shok klase, i luajtur nga Gkionakis. Ky i fundit është i varfër, por ambicioz, dhe prania e tij ndikon në jetën e protagonistit. Pavarësisht besimeve dhe historive që lidhen me këtë datë, frika nga e marta, 13, mbetet një çështje supersticioni dhe tradite kulturore, pa ndonjë bazë shkencore që të vërtetojë se kjo ditë është më e pafat se të tjerat.
Artikuj te sugjeruar
LIFESTYLE
13 Tetor07:00
Horoskopi/ E martë me turbullira! Ja cilat shenja duhet të ruajnë financat dhe marrëdhëniet
Dashi
Dite mjaft e qete kjo e sotmja për ata qe janë ne një lidhje. Do ndiheni mjaft mire ne krahët e partnerit tuaja dhe me maturi do i ...
LIFESTYLE
12 Tetor23:21
Nëna e 6 fëmijëve humb këmbët, krahët dhe buzët, kërkon 6.8 milionë dollarë!
Një nënë e gjashtë fëmijëve nga Oregoni, në SHBA, humbi të dyja këmbët, krahun e djathtë, pjesë t&eu...
LIFESTYLE
12 Tetor23:02
Lëngu i panxharit para stërvitjes, si mund të ndihmojë në rritjen e qëndrueshmërisë dhe rikuperimin e muskujve
Lëngu i panxharit mund të jetë një ndihmës natyral për personat që merren me aktivitet fizik, pasi mund të përmir&e...
LIFESTYLE
12 Tetor22:51
A flisni në gjumë? Çfarë do të thotë kjo dhe kur të shqetësoheni
A jeni zgjuar ndonjëherë në mes të natës pasi keni dëgjuar dikë duke folur në gjumë? Apo jeni ju që i trembni ...
LIFESTYLE
12 Tetor21:58
VIDEO/ Vajzat sulmohen seksu*lisht nga roboti në transmetim të drejtpërdrejtë
Policia në Gjermani ka nisur një hetim ndaj dy të rinjve, të dyshuar se përdorën një robot për të ngacmuar seksuali...
LIFESTYLE
12 Tetor18:10
Nëna humb foshnjën në javën e 38-të të shtatzënisë, hetimi zbuloi si shkak mosfunksionimin e monitorit të matjes së rrahjeve të zemrës
Një ngjarje tragjike në një spital në Mbretërinë e Bashkuar ka rikthyer vëmendjen te siguria e pacienteve në maternitete...
LIFESTYLE
12 Tetor08:43
7 shenja që tregojnë se jeni në një marrëdhënie të shëndetshme
1. Mund të jeni vetvetja pa frikë nga gjykimi
Në një marrëdhënie të shëndetshme, nuk duhet të ndiheni të de...
LIFESTYLE
12 Tetor07:00
Horoskopi/ Nga kthesat e papritura te vendimet e mëdha! Zbuloni çfarë kanë rezervuar yjet për ju këtë të hënë!
DASHI
Jeni të përfshirë në një periudhë të ngarkuar emocionalisht dhe plot pasion, por mos e lini pas dore punën, sid...
LIFESTYLE
11 Tetor23:32
Për herë të parë në Butrint, arkeologët studiojnë muret e Akropolit për të zbardhur historinë e qytetit antik
Gërmimet arkeologjike në Akropolin e Butrintit kanë hyrë në një fazë të re, pasi për herë të parë ...
LIFESTYLE
11 Tetor21:22
Unaza e lashtë me emrin e Ponc Pilatit hedh dritë mbi kryqëzimin e Jezusit, çfarë zbuluan studiuesit
Një unazë e lashtë e zbuluar në vitet 1960 në një fortesë në shkretëtirën e Judesë ka rikthyer vëm...