Gjenerali Alexus Grynkewich, Komandanti Suprem i Forcave Aleate të NATO-s në Evropë (SACEUR), prezantoi të hënën pasdite, në Forumin e Sigurisë së Varshavës, të ashtuquajturën “Teoria e Fitores”, duke bërë publik për herë të parë një koncept që më parë ishte diskutuar vetëm në nivelet më të larta të lidershipit ushtarak të Aleancës. Ai paralajmëroi se NATO-ja do të shkatërronte “gjithçka dhe këdo” që do të përfshihej në një sulm të mundshëm ndaj një shteti aleat.
Njoftimi vjen në një kohë tensionesh të shtuara mes NATO-s dhe Moskës, pas shkeljeve të hapësirës ajrore, sulmeve kibernetike dhe akteve të sabotimit nga Rusia. Zyrtarët perëndimorë të inteligjencës kanë paralajmëruar se Rusia mund të përpiqet të vërë në provë vendosmërinë e NATO-s, duke ndërmarrë në muajt e ardhshëm një sulm të kufizuar dhe qëllimisht të paqartë në krahun lindor të Aleancës.
“Nëse dikush është aq i pamatur sa të na sulmojë, ne do të luftojmë. Do ta ndalim sulmin dhe do t’ia mohojmë mundësinë për të arritur objektivat e veta, cilado qofshin ato”, deklaroi gjenerali amerikan, ish-pilot i Forcave Ajrore të SHBA-së. “Me pak fjalë, do të sigurohemi që çdo sulm ndaj një aleati të dështojë plotësisht.”
Strategjia mbështetet në përvojën e Ukrainës, ku dronë relativisht të lirë kanë përmbysur konceptet tradicionale mbi fuqinë ushtarake. Sipas kësaj qasjeje, NATO-ja fillimisht do të përpiqej të zmbrapste një inkursion rus përmes trupave tokësore, të mbështetura nga dronë me kosto të ulët, sisteme që kërkojnë ndërhyrje minimale njerëzore dhe sisteme shënjestrimi të asistuara nga inteligjenca artificiale.
Pasi të zmbrapsej përparimi rus, Aleanca do të synonte të paralizonte strukturën e komandimit ushtarak të Rusisë dhe t’i jepte fund konfliktit sa më shpejt. Koncepti trajton gjithashtu luftën hibride, përfshirë sabotimin dhe sulmet kibernetike, duke vënë theksin te nevoja për të shmangur përshkallëzimin e panevojshëm.
“Teoria ime e fitores është e thjeshtë: do ta ndalim sulmin fillestar. Nëse sulmi vazhdon, do t’ia zbehim forcën dhe do të pengojmë përparimin e armikut. Dhe, nëse është e nevojshme, do të shkatërrojmë forcat e armikut dhe sistemin e tij operacional të luftimit që është angazhuar kundër nesh”, shpjegoi Grynkewich.
Zgjedhja e Varshavës për këtë njoftim nuk është e rastësishme. Polonia, një nga vendet e NATO-s që shpenzon më shumë për mbrojtjen, kufizohet me Ukrainën, Bjellorusinë dhe enklavën e Kaliningradit, një territor rus shumë i militarizuar. Kjo e vendos atë në vijën e parë të Aleancës në rast të një përballjeje me Moskën.
Megjithatë, udhëheqësit e NATO-s kanë minimizuar mundësinë e një sulmi të drejtpërdrejtë rus. “Nuk vlerësoj se një konflikt është i afërt apo i pashmangshëm. Nuk është i tillë”, tha Grynkewich. “Por parandalimi i konfliktit kërkon gjithashtu gatishmëri për luftim. Dhe gatishmëria kërkon planifikim për atë që është e mundur, jo vetëm për atë që është e mundshme.”
Edhe sekretari i përgjithshëm i NATO-s, Mark Rutte, deklaroi më 30 shtator se nuk kishte “asnjë kërcënim të menjëhershëm” ndaj territorit të vendeve aleate, duke theksuar se Aleanca do të zbulonte çdo shtim të forcave ushtarake ruse.
I pyetur se përse plani po bëhej publik pikërisht tani, Grynkewich tha se kjo lidhej me intensifikimin e veprimtarisë ruse. Ai shtoi se synimi ishte të përcillej një mesazh si për aleatët, ashtu edhe për kundërshtarët e tyre: “Ne e kemi situatën nën kontroll.”
“Jemi të përgatitur që tani”, tha ai. “A mund të jemi edhe më të përgatitur? Absolutisht. Por jam plotësisht i kënaqur me atë që kemi sot.”
Megjithatë, kur u përball me çështjen më delikate, nëse trupat amerikane do të merrnin pjesë në luftime në rast se Rusia do të sulmonte krahun lindor të NATO-s, Grynkewich u tregua më pak i drejtpërdrejtë. “Në fund të fundit, ky do të jetë një vendim politik”, u shpreh ai.
Prezantimi ishte një nga pikat kryesore të konferencës dyditore të sigurisë në kryeqytetin polak, ku morën pjesë më shumë se 2,500 politikanë, zyrtarë ushtarakë, diplomatë dhe ekspertë nga 90 vende. Ndër pjesëmarrësit ishin kryeministri polak Donald Tusk, kryeministri norvegjez Jonas Gahr Støre dhe përfaqësues të lartë të NATO-s, ndërsa presidenti ukrainas Volodymyr Zelensky iu drejtua të pranishmëve përmes një lidhjeje në distancë.
