Transporti hekurudhor i pasagjerëve në Shqipëri vijon të tkurret ndjeshëm. Gjatë vitit 2025, vetëm 4,146 pasagjerë kanë përdorur trenin si mjet udhëtimi, një rënie prej 46.4% krahasuar me vitin 2024. Ndërkohë, transporti hekurudhor i mallrave ka shënuar gjithashtu rënie, ndërsa rrjeti hekurudhor në shfrytëzim mbetet i kufizuar në rreth 253 kilometra.
Të dhënat bëhen të ditura në publikimin e Institutit të Statistikave (INSTAT), “Transporti në Shifra 2025”, i cili evidenton përmasat e kufizuara të aktivitetit hekurudhor në vend.
Sipas raportit, gjatë vitit 2025, transportin hekurudhor e kanë përdorur mesatarisht vetëm rreth 11 pasagjerë në ditë.
Rënia prej 46.4% në raport me vitin 2024 tregon se transporti me tren vazhdon të ketë një rol shumë të kufizuar në lëvizjen e qytetarëve.
Vetëm 253 kilometra hekurudhë në shfrytëzim
Sipas INSTAT, gjatësia e rrjetit hekurudhor në shfrytëzim në Shqipëri është 253.1 kilometra.
Aktualisht, linjat e raportuara si në shfrytëzim janë: Durrës–Elbasan: 76.1 kilometra; Kufi–Gjorm: 92.8 kilometra; Fier–Vlorë: 35.4 kilometra dhe Rrogozhinë–Fier: 48.8 kilometra.
Gjatësia e rrjetit në shfrytëzim ka mbetur pothuajse e pandryshuar gjatë tre viteve të fundit.
Në vitet 2023 dhe 2024, rrjeti ishte 252.95 kilometra, ndërsa në vitin 2025 arriti në 253.09 kilometra. Edhe dendësia e rrjetit hekurudhor ka mbetur e pandryshuar, në nivelin 8.8 metra linearë për kilometër katror sipërfaqe.
Këto të dhëna tregojnë se gjatë vitit 2025 nuk është regjistruar ndonjë zgjerim domethënës i gjatësisë së rrjetit hekurudhor në shfrytëzim.
Transporti i mallrave bie me 6.4%
Tkurrja e aktivitetit hekurudhor nuk kufizohet vetëm te pasagjerët.
Gjatë vitit 2025, transporti hekurudhor i mallrave arriti në 17 milionë ton-kilometra, duke shënuar një rënie prej 6.4% krahasuar me vitin 2024.
Sipas INSTAT, i gjithë transporti hekurudhor i mallrave realizohet në distanca deri në 49 kilometra.
Kjo tregon se aktiviteti i transportit të mallrave me hekurudhë është i përqendruar në distanca të shkurtra, duke pasur një shtrirje të kufizuar në transportin e brendshëm.
Një tjetër karakteristikë është dominimi i operatorëve privatë.
Në vitin 2025, subjektet private realizuan 92.7% të transportit hekurudhor të mallrave, të matur në ton-kilometra, ndërsa subjektet shtetërore përfaqësuan vetëm 7.3%.
Nëse matet sipas sasisë së mallrave në ton, operatorët privatë zënë 88% të totalit.
Nafta bruto, gazi dhe qymyri dominojnë mallrat e transportuara
Struktura e mallrave që transportohen me hekurudhë në Shqipëri është e përqendruar kryesisht në një numër të kufizuar kategorish.
Sipas klasifikimit të përdorur nga INSTAT, gjatë vitit 2025:
88% e mallrave të transportuara përbëheshin nga qymyri, linjiti, nafta bruto dhe gazi natyror.
11.6% përbëheshin nga lëndë të para të ricikluara, mbetje të ngurta dhe mbeturina të tjera.
Vetëm 0.4% përbëheshin nga metale bazë dhe produkte metalike të fabrikuara.
Kjo strukturë tregon se hekurudha shqiptare përdoret kryesisht për transportin e disa kategorive specifike të mallrave, ndërsa përdorimi i saj për kategori të tjera mbetet minimal.
Asnjë import apo eksport me hekurudhë gjatë vitit 2025
Një nga gjetjet më domethënëse të raportit është mungesa e transportit hekurudhor ndërkombëtar të mallrave.
Sipas INSTAT, gjatë vitit 2025 nuk është realizuar asnjë shkëmbim tregtar ndërkombëtar, import apo eksport, përmes hekurudhës.
Kjo do të thotë se transporti hekurudhor i mallrave ka funksionuar vetëm brenda territorit shqiptar, pa u përdorur për lëvizjen ndërkombëtare të mallrave.
Mungesa e këtij aktiviteti evidenton rolin e kufizuar të hekurudhës në zinxhirët ndërkombëtarë të furnizimit dhe në transportin tregtar ndërkufitar.
Hekurudha mbetet një alternativë pothuajse e papërdorur
Bilanci i vitit 2025 nxjerr në pah një sektor me aktivitet të kufizuar, si në transportin e pasagjerëve, ashtu edhe në atë të mallrave.
Me vetëm 4,146 pasagjerë në një vit, një rrjet prej rreth 253 kilometrash në shfrytëzim dhe mungesë të plotë të transportit ndërkombëtar të mallrave, hekurudha shqiptare mbetet larg rolit që mund të luante në sistemin kombëtar të transportit. /ekofin.al
