Java nisi me një zhvillim të papritur: të hënën në mëngjes, Bärbel Bas njoftoi dorëheqjen nga posti i ministres së Punës dhe nga detyra e bashkëkryetares së Partisë Socialdemokrate të qendrës së majtë (SPD).
“Pas vdekjes së njerkës sime, kuptova se kam nevojë për kohë për të përballuar dhimbjen”, shkroi Bärbel Bas në një deklaratë personale drejtuar anëtarëve të partisë, shkruan DW.
Megjithatë, ajo përmendi gjithashtu si arsye për dorëheqjen “sulmet publike ndaj meje — për fat të keq, edhe disa prej tyre nga radhët e partnerit tonë të koalicionit”.
Në fakt, presioni ndaj Bas u rrit ndjeshëm ditët e fundit. Qeveria e koalicionit të qendrës po pret me urgjencë propozime të rëndësishme legjislative nga Ministria e Punës.
Përpara pushimeve verore të korrikut, një komision kishte paraqitur tashmë propozime gjithëpërfshirëse për reformimin e sistemit ligjor të pensioneve në Gjermani. Partnerët e koalicionit, SPD-ja dhe Unioni Demokristian i qendrës së djathtë, së bashku me Unionin Social Kristian (CDU/CSU), synonin që këto propozime të shndërroheshin sa më shpejt në ligje. Megjithatë, deri më tani nuk janë paraqitur projektligje përfundimtare.
Kishte pasur thirrje për dorëheqjen e Bas
“Ministrja nuk mund të qëndrojë më në detyrë. Prej muajsh ajo po bllokon reformat për të cilat vendi ynë ka aq shumë nevojë”, deklaroi me tone të ashpra në shtator Christian von Stetten, drejtues i grupit parlamentar të CDU/CSU-së që përfaqëson bizneset e mesme, duke iu referuar Bas.
Në fillim të tetorit, kritikat u përsëritën nga ministrja e Ekonomisë e CDU-së, Katherina Reiche, e cila kërkoi që reforma e pensioneve të miratohej deri në fund të vitit. Bas duhej ta paraqiste projektligjin “sa më shpejt”, tha Reiche, ndonëse në atë kohë dihej se kolegia e saj në kabinet po përballej me një situatë të vështirë personale.
Bashkëkryetari i SPD-së, ministri i Financave dhe zëvendëskancelari Lars Klingbeil reagoi ashpër të hënën, duke i cilësuar “të turpshme” sulmet politike ndaj Bas.
Pas një takimi të drejtuesve të SPD-së, ai u tha gazetarëve në Berlin: “Kjo helmon debatin politik dhe, në interes të ruajtjes së kulturës sonë politike, shpresoj që të gjithë të bëjnë një hap pas dhe të reflektojnë mbi atë që ka ndodhur realisht gjatë javëve të fundit”.
Ai u bëri thirrje të gjithë politikanëve të qendrës që të tregohen të kujdesshëm, “që të mos i shkatërrojmë njerëzit e mirë në politikë duke sulmuar njëri-tjetrin”.
Akuza të tilla kanë peshë të konsiderueshme në një moment kur koalicioni ndodhet tashmë në mes të një krize të thellë.
Një tjetër problem është edhe vakanca e krijuar në krye të SPD-së. Pa Bas, Klingbeil do ta drejtojë i vetëm partinë. Në dhjetor ose janar pritet të mbahet një kongres partie për të zgjedhur drejtuesit e rinj të socialdemokratëve. Nuk është e sigurt nëse Klingbeil do të kandidojë sërish. Në zgjedhjen e tij të fundit si kryetar partie, ai mori një rezultat shumë të dobët.
Zëvendësimi i shpejtë i ministres së Punës
Alexander Schweitzer do ta pasojë Bärbel Bas në postin e ministrit federal të Punës. Ish-kryeministri i landit Renani-Palatinat kishte shërbyer më parë si ministër i Punës dhe Çështjeve Sociale në këtë land.
Kancelari Friedrich Merz shprehu bindjen se përvoja e Schweitzer do të siguronte “bashkëpunim të mirë brenda qeverisë federale”. Ai shtoi se shpresonte që propozimet legjislative në pritje “të miratohen tani shpejt nga kabineti dhe të kalojnë në procesin parlamentar”.
Kancelari hodhi poshtë akuzat e ngritura nga Bas, duke thënë se nuk kishte diskutuar kurrë me të çështje personale. Friedrich Merz deklaroi se i kishte thënë shprehimisht Bas që të merrte gjithë kohën që i nevojitej për të përballuar zinë.
Merz premton ndryshime
Mosbesimi mes partnerëve të koalicionit është rritur ndjeshëm, ndërsa deputetë të SPD-së flasin për një klimë politike gjithnjë e më toksike.
Prej muajsh, CDU-ja dhe SPD-ja po përballen me rezultate të ulëta në sondazhe, rezultate zhgënjyese në zgjedhje dhe mosmarrëveshje për reformat kryesore. Planet për ndryshimin e taksës së energjisë elektrike, vendosjen e një takse mbi sheqerin, reformën e pensioneve dhe atë të tregut të punës — pothuajse asnjë nismë nuk ka mundur të ecë përpara pa shkaktuar polemika publike.
Situatës i shtohet edhe kriza brenda partisë së kancelarit, CDU-së, e cila pësoi një humbje historike në zgjedhjet e shtatorit në landin lindor Mecklenburg-Pomerania Perëndimore. Për herë të parë në historinë e saj, partia humbi përfaqësimin në parlamentin e një landi.
Të dielën dhe të hënën, drejtuesit e partisë u mblodhën në një takim me dyer të mbyllura për të diskutuar rrugën përpara.
Ata hartuan një dokument prej katër faqesh, i cili sinjalizonte një ndryshim të prioriteteve, me më shumë theks te çështjet sociale. Në dokument përmenden strehimi i përballueshëm, çmimet më të ulëta të energjisë elektrike, kujdesi më i mirë shëndetësor dhe respekti më i madh për arritjet e qytetarëve gjatë jetës së tyre.
Kjo shihet si një përgjigje ndaj kritikave se CDU-ja i kishte kushtuar tepër vëmendje çështjeve ekonomike dhe rregullatore.
Kancelari pranoi se votuesit mendojnë se politikanët nuk po i marrin mjaftueshëm seriozisht vështirësitë e tyre dhe frikën nga rënia e nivelit të jetesës.
“Duhet të dalim nga kjo rënie dhe të kapërcejmë krizën e besimit”, tha Merz. “Nuk mund ta rishpikësh një parti brenda natës, gjatë një fundjave, por duam të tregojmë se jemi të gatshëm për ndryshim… dhe duhet të jemi të tillë, duke pasur parasysh rezultatet zgjedhore”.
Kancelari njoftoi se do ta ulte taksën e energjisë elektrike për të gjithë. Ky ishte një premtim që ai kishte bërë përpara zgjedhjeve të përgjithshme të vitit 2025, por që nuk e kishte mbajtur.
Përmes dokumentit të hartuar në takimin me dyer të mbyllura, CDU-ja po i dërgon gjithashtu një sinjal SPD-së. Në vend të një zhvendosjeje programore më tej djathtas, ajo po vë theksin te vlerat e saj tradicionale sociale — një qëndrim që gjen jehonë te socialdemokratët.
Kancelari u përpoq të theksonte synimin e tij për të vazhduar me qeverinë aktuale të koalicionit: “Ndryshimet në personel nuk do të vënë në pikëpyetje bazën e marrëveshjes së koalicionit”.
Më pas, ai përsëriti atë që kishte thënë së fundmi gjatë një vizite në Ukrainë: “Na nevojitet një qeveri federale e qëndrueshme pikërisht tani, në mënyrë që të ruajmë aftësinë për të vepruar në skenën ndërkombëtare”.
Si CDU/CSU-ja, ashtu edhe SPD-ja e dinë se thirrja për zgjedhje të parakohshme mund të përfitojë kryesisht nga partia e ekstremit të djathtë, Alternativa për Gjermaninë (AfD), e cila kryeson sondazhet në nivel kombëtar.
Prandaj, pavarësisht përçarjeve të thella, Klingbeil dhe Merz aktualisht nuk shohin alternativë ndaj vazhdimit të koalicionit të tyre.
