Mali i Zi po përpiqet të zgjidhë mosmarrëveshjet e mbetura me Kroacinë, të cilat mund të ndikojnë në synimin e Podgoricës për t’u anëtarësuar në Bashkimin Europian deri në vitin 2028. Tetë çështje të ngritura nga Zagrebi lidhen kryesisht me trashëgiminë e luftërave të viteve 1990, personat e zhdukur, pronat dhe përcaktimin e kufirit mes dy vendeve, raportojnë mediat e huaja.
Javën e kaluar, Kroacia u paraqiti vendeve anëtare të BE-së një listë me tetë çështje që, sipas saj, duhet të marrin zgjidhje përpara anëtarësimit të Malit të Zi. Podgorica ka ndërmarrë disa hapa për t’iu përgjigjur kërkesave, por Zagrebi kërkon që masat të zbatohen plotësisht përpara se mosmarrëveshjet të konsiderohen të mbyllura.
Një nga çështjet lidhet me kampin e ndalimit të Morinjit, i administruar nga Ushtria Popullore Jugosllave gjatë luftës. Parlamenti malazez miratoi një ligj për mbrojtjen e monumenteve historike, në përgjigje të kërkesës së Kroacisë për ruajtjen e një pllake përkujtimore kushtuar viktimave kroate të mbajtura në këtë kamp.
Debat ka shkaktuar edhe emërtimi i një pishine në Kotor sipas ish-lojtarit të vaterpolit Zoran Gopçeviç, për të cilin pretendohet se ka shërbyer si komandant turni rojesh në Morinj. Mali i Zi miratoi gjithashtu një ligj që ndalon emërtimin e objekteve sportive sipas personave që kanë vdekur më pak se 40 vjet më parë. Ky ndryshim do të kërkonte heqjen e emrit të Gopçeviçit, i cili vdiq në vitin 2000.
Një tjetër kërkesë e Zagrebit është ndihma për gjetjen e eshtrave të 14 personave të zhdukur gjatë luftërave që shoqëruan shpërbërjen e ish-Jugosllavisë. Kroacia kërkon gjithashtu kompensim për familjet që, sipas saj, janë privuar në mënyrë të paligjshme nga pronat e tyre. Të dy vendet i kanë kërkuar Serbisë qasje në arkivat që mund të përmbajnë të dhëna për viktimat e zhdukura. Për çështjen e pronave, palët kanë rënë dakord për shumën e kompensimit, por vijojnë negociatat për formulimin e marrëveshjes.
Në tryezën e diskutimeve mbetet edhe kufiri tokësor dhe detar mes dy vendeve. Kroacia kërkon që Mali i Zi të heqë dorë nga mundësia e arbitrazhit për kufirin tokësor, ku mosmarrëveshja përfshin rreth 200 metra, dhe të përqendrohet te përcaktimi i kufirit detar.
Qeveria kroate i ka cilësuar hapat e fundit të Podgoricës si një fillim pozitiv, por këmbëngul se ato nuk mjaftojnë pa zbatimin e plotë të masave të kërkuara.
Ndërkohë, Gjermania po ushtron presion që Zagrebi dhe Podgorica të arrijnë një marrëveshje sa më shpejt, në mënyrë që mosmarrëveshjet dypalëshe të mos kthehen në pengesë për zgjerimin e BE-së. Kancelari gjerman Friedrich Merz ka deklaruar se Mali i Zi i ka përmbushur të gjitha kërkesat dhe se çështjet e mbetura mes dy vendeve mund të zgjidhen.
Podgorica po vijon përpjekjet diplomatike për të gjetur një zgjidhje përmes dialogut me Zagrebin, ndërsa mosmarrëveshjet historike dhe territoriale mbeten një provë e rëndësishme për rrugën e saj drejt anëtarësimit europian.