A duhet t’i thajmë patjetër flokët para se të dalim jashtë? A na ndihmon vitamina C të shërohemi më shpejt? Dhe a është e vërtetë se djersitja e shumtë e largon ftohjen? Këto janë disa nga pyetjet që përsëriten çdo vjeshtë dhe dimër, kur infeksionet e rrugëve të frymëmarrjes bëhen më të shpeshta.
Shumë nga këto besime janë përcjellë brez pas brezi, por jo të gjitha mbështeten nga shkenca. Ftohja e zakonshme shkaktohet nga viruset, jo thjesht nga ekspozimi ndaj të ftohtit. Megjithatë, disa zakone mund të ndihmojnë në lehtësimin e simptomave, ndërsa të tjera nuk kanë efektin që u atribuohet.
1. Të dalësh jashtë me flokë të lagur të shkakton ftohje?
Miti. Flokët e lagur mund të të bëjnë të ndihesh më i ftohtë dhe më pak rehat, por nuk shkaktojnë vetë një infeksion viral.
Për t’u prekur nga ftohja, duhet të ekspozohesh ndaj një virusi që shkakton infeksion. Fakti që ftohjet janë më të shpeshta gjatë muajve të ftohtë lidhet edhe me mënyrën se si njerëzit kalojnë më shumë kohë në ambiente të mbyllura dhe në kontakt të afërt me njëri-tjetrin.
Prandaj, tharja e flokëve është një zgjedhje e mirë për rehati, por nuk është një masë që garanton mbrojtje nga ftohja.
2. Vitamina C e parandalon dhe e shëron ftohjen?
Pjesërisht e vërtetë. Vitamina C është e rëndësishme për funksionimin normal të sistemit imunitar, por marrja e saj në doza të larta nuk e parandalon në mënyrë të besueshme ftohjen te shumica e njerëzve.
Studimet tregojnë se marrja e rregullt e vitaminës C mund ta shkurtojë pak kohëzgjatjen e simptomave. Megjithatë, fillimi i suplementeve pasi simptomat janë shfaqur nuk ka treguar përfitim të qëndrueshëm.
Mënyra më e mirë është të konsumoni ushqime të pasura me vitaminë C, si portokallet, kivi, specat dhe brokoli. Suplementet në doza të larta nuk janë të nevojshme për të gjithë dhe mund të shkaktojnë shqetësime të tretjes.
3. Akullorja e përkeqëson ftohjen?
Jo domosdoshmërisht. Nuk ka prova të mira që akullorja e përkeqëson një infeksion të zakonshëm viral ose e zgjat atë.
Për disa njerëz, ushqimet e ftohta mund të qetësojnë përkohësisht dhimbjen e fytit. Për të tjerë, ato mund të shkaktojnë parehati ose të shtojnë ndjesinë e sekrecioneve në fyt.
Nëse ju bën të ndiheni më mirë, mund ta konsumoni në sasi të moderuar. Më e rëndësishme është të merrni mjaftueshëm lëngje dhe ushqim gjatë rikuperimit.
4. Nëse djersit shumë, e largon ftohjen?
Miti. Djersitja nuk i eliminon viruset dhe nuk e shëron infeksionin.
Ushtrimet e rënda, sauna ose mbështjellja me shumë batanije me qëllim që të djersitni mund t’ju shkaktojnë dehidratim dhe të rrisin parehatinë, sidomos nëse keni temperaturë.
Në vend të kësaj, pushoni, pini lëngje dhe vishuni në mënyrë të rehatshme. Nëse keni temperaturë, nuk është e nevojshme të përpiqeni ta ulni duke djersitur me forcë.
5. Antibiotikët e shërojnë ftohjen më shpejt?
Miti. Ftohja e zakonshme shkaktohet nga viruset, ndërsa antibiotikët veprojnë kundër baktereve. Për këtë arsye, antibiotikët nuk e shërojnë ftohjen virale dhe nuk duhen përdorur pa rekomandimin e mjekut.
Përdorimi i panevojshëm mund të shkaktojë efekte anësore dhe të kontribuojë në rezistencën ndaj antibiotikëve. Nëse simptomat janë të rënda, zgjasin më shumë se zakonisht ose përkeqësohen pas një përmirësimi fillestar, nevojitet vlerësim mjekësor.
6. Supa e ngrohtë dhe çaji ndihmojnë?
Po, për lehtësimin e simptomave. Lëngjet e ngrohta mund të qetësojnë fytin, të ndihmojnë me hidratimin dhe të japin një ndjesi rehatie. Mjalti mund të lehtësojë kollën, veçanërisht gjatë natës, por nuk duhet t’u jepet fëmijëve nën një vjeç.
Këto masa nuk e eliminojnë virusin, por mund ta bëjnë periudhën e sëmundjes më të përballueshme. Pushimi dhe hidratimi janë gjithashtu të rëndësishëm.
7. Çfarë ndihmon realisht për t’u rikuperuar?
Për shumicën e ftohjeve të zakonshme, trajtimi synon lehtësimin e simptomave, ndërsa organizmi lufton infeksionin.
-Pushoni mjaftueshëm dhe shmangni aktivitetin e rëndë nëse ndiheni të dobët.
-Pini lëngje rregullisht për të shmangur dehidratimin.
-Përdorni solucion fiziologjik për hundët nëse keni bllokim ose sekrecione.
-Lani duart dhe ajrosni ambientet, për të zvogëluar përhapjen e viruseve.
-Qëndroni në shtëpi kur jeni të sëmurë, veçanërisht kur keni temperaturë ose simptoma të theksuara.
Nëse keni vështirësi në frymëmarrje, dhimbje gjoksi, shenja dehidratimi ose temperaturë të lartë që vazhdon, kërkoni këshillë mjekësore. Simptomat e gripit dhe COVID-19 mund të ngjajnë me ato të ftohjes, ndaj në disa raste mund të nevojitet testim.
