Nevoja për të shkuar në tualet menjëherë pas një vakti mund të krijojë përshtypjen se ushqimi kalon drejtpërdrejt nëpër organizëm dhe se trupi nuk arrin të përthithë kaloritë. Por a është vërtet kështu?
Përgjigjja është jo. Në shumicën e rasteve, jashtëqitja menjëherë pas ngrënies nuk përmban ushqimin që sapo keni konsumuar. Ky fenomen lidhet me mënyrën se si funksionon sistemi tretës dhe me një mekanizëm natyror të njohur si refleksi gastrokolik.
Pse na vjen nevoja për të shkuar në tualet pas ngrënies?
Kur ushqimi hyn në stomak, organizmi dërgon sinjale nervore dhe hormonale që stimulojnë lëvizjet e zorrës së trashë. Këto lëvizje ndihmojnë në zhvendosjen e përmbajtjes që ndodhet tashmë në zorrë drejt rektumit, duke krijuar nevojën për jashtëqitje.
Ky reagim mund të ndodhë brenda pak minutash ose gjatë orës së parë pas vaktit. Ai është një proces normal, por intensiteti ndryshon nga personi në person.
Vaktet e mëdha, ushqimet me shumë yndyrë, kafeina dhe ushqimet pikante mund ta bëjnë refleksin më të fortë te disa njerëz. Megjithatë, nëse nevoja për të shkuar në tualet shoqërohet me jashtëqitje të ujshme, ngërçe ose urgjencë të shpeshtë, mund të ketë edhe faktorë të tjerë.
A përthithen kaloritë nëse keni diarre?
Po, organizmi mund të përthithë një pjesë të madhe të kalorive edhe kur keni diarre. Përthithja e lëndëve ushqyese ndodh kryesisht në zorrën e hollë, ndërsa zorra e trashë ndihmon në përthithjen e ujit dhe elektroliteve.
Nëse jashtëqitja shfaqet menjëherë pas ngrënies, kjo nuk do të thotë se ushqimi i sapokonsumuar ka kaluar i patretur nëpër gjithë sistemin tretës. Zakonisht, ajo që largohet është përmbajtja e vakteve të mëparshme.
Megjithatë, diarreja e shpeshtë ose e zgjatur mund të pengojë përthithjen normale të ujit dhe, në disa sëmundje të zorrëve, edhe të lëndëve ushqyese. Prandaj, nuk mund të supozohet se të gjitha kaloritë përthithen normalisht në çdo rast.
A mund të humbni peshë nga diarreja pas ngrënies?
Diarreja nuk është një mënyrë e shëndetshme apo e besueshme për të humbur peshë. Nëse pesha bie gjatë një episodi diarree, kjo mund të lidhet kryesisht me humbjen e lëngjeve dhe jo domosdoshmërisht me humbjen e yndyrës trupore.
Përpjekja për të përdorur diarrenë si mënyrë për të shmangur përthithjen e kalorive mund të çojë në dehidratim dhe çrregullime të elektroliteve, të cilat mund të jenë të rrezikshme.
Kur duhet të shqetësoheni?
Nëse nevoja për jashtëqitje pas vakteve ndodh herë pas here, pa simptoma të tjera, mund të jetë pjesë e funksionimit normal të zorrëve. Por është e rëndësishme të kërkoni vlerësim mjekësor nëse:
-Diarreja përsëritet shpesh ose vazhdon për disa javë.
-Keni dhimbje të forta barku, temperaturë ose të vjella të vazhdueshme.
-Vëreni gjak në jashtëqitje ose jashtëqitje të zeza.
-Humbni peshë pa arsye të qartë.
-Keni shenja dehidratimi, si marramendje, gojë të thatë ose urinim të pakët.
Në rast diarreje, hidratimi është thelbësor. Pini lëngje rregullisht dhe, kur humbja e lëngjeve është e konsiderueshme, mund të nevojitet solucion rehidratues oral.
