Vala serioze e trazirave sociale në Francë në vitet e fundit e ka zhytur vendin më thellë në krizë në muajt e fundit të presidencës së Emmanuel Macron, duke nxjerrë në pah dobësitë e një udhëheqësi që përpiqet të përmbajë zemërimin social me pak ndikim ekonomik, kapital të kufizuar politik dhe kontroll gjithnjë e më të brishtë mbi rendin publik.
Incidentet e dhunshme që u përhapën në të gjithë Francën të shtunën, duke lënë pas dyqane të plaçkitura, ndërtesa të djegura dhe shërbime publike të vandalizuara, e përballin Macronin ndoshta me sfidën më të madhe të periudhës së fundit të presidencës së tij: një shoqëri që kërkon më shumë nga një shtet që nuk është më në gjendje të ofrojë shumë.
Macron erdhi në pushtet gati një dekadë më parë duke premtuar të trondisë ekuilibrat e rrënjosur të sistemit politik francez, të përshpejtojë reformat ekonomike dhe të rivendosë autoritetin e pushtetit shtetëror përmes një presidence më vendimtare.
Në vend të kësaj, me vetëm gjashtë muaj të mbetur në mandatin e tij, ai e gjen veten në pozicionin e një presidenti në largim me aftësi të kufizuara për të ndërhyrë, duke kryesuar një vend të zhytur në paralizë politike, duke u përballur me presione fiskale në rritje dhe trazira sociale që po ekspozojnë kufijtë e pushtetit shtetëror.
Ndryshe nga kryengritja e “Jelekëverdhëve” në vitet 2018-2019, kur Macron u përpoq të qetësonte pakënaqësinë sociale duke ofruar miliarda euro në koncesione ekonomike, financat publike të tendosura të Francës dhe fragmentimi i parlamentit i lënë atij pak hapësirë për manovrim sot.
Edhe ish-aleatët e tij tani janë hapur kritikë, duke ia atribuar ngërçin aktual politik vendimit të tij për të thirrur zgjedhje të parakohshme parlamentare në vitin 2024, një veprim që ka dobësuar pushtetin e tij politik.
“Fundi i këtij mandati është një vdekje e ngadaltë”, shkroi Loïc Quevran, një ish-anëtar i parlamentit në kampin e Macron, në X.
“Presidenti e ka paralizuar vendin me vendimin e tij absurd për të shpërndarë Asamblenë Kombëtare në vitin 2024. Ky është padyshim një nga vendimet më të këqija në historinë e Republikës së Pestë Franceze”, shtoi ai.
“Autostrada” e Le Pen drejt presidencës
Trazirat mund të funksionojnë në favor të udhëheqëses së ekstremit të djathtë të Tubimit Kombëtar, Marine Le Pen, e cila tashmë po del si kandidatja kryesore për zgjedhjet presidenciale të vitit 2027 dhe mund të përfitojë si nga pakënaqësia për rënien e standardeve të jetesës ashtu edhe nga shqetësimet për sigurinë publike të shkaktuara nga dhuna e fundjavës.
“Le Pen nuk ka më nevojë të shpenzojë asnjë euro për fushatë”, tha për Reuters Jean-Baptiste Moreau, gjithashtu një ish-ligjvënës në kampin e Macron.
“Ajo nuk ka vetëm një rrugë të hapur përpara saj. Ajo ka një autostradë me gjashtë korsi”, shtoi ai.
Vetë Le Pen iu drejtua francezëve në një video mesazh të dielën, duke e paraqitur qeverinë e Macron si një autoritet në rënie dhe veten si udhëheqësen politike që mund të rivendosë rendin.
Kur Macron më vonë iu drejtua publikut, ai u përmbajt nga njoftimi i masave specifike drastike, pa shpallur gjendje të jashtëzakonshme.
Në kohën e fjalimit të tij, plaçkitjet vazhduan për të dytën natë radhazi, madje edhe në lagjet e pasura të Parisit, duke e shtyrë Kryeministrin Sébastien Le Corneille të njoftonte vendosjen e orës policore lokale dje.
Përgjigja e presidentit nuk i kënaqi as kundërshtarët e tij politikë dhe as ish-aleatët e tij. Ish-kryeministri Edouard Philippe, i cili po përgatit kandidaturën e tij për zgjedhjet presidenciale, ishte veçanërisht kritik.
“President, ju dëgjova mbrëmë. Do të kisha preferuar, si miliona francezë, të dëgjoja vendime dhe iniciativa për të rivendosur rendin. Vendi ynë ka nevojë për dikë që të qeverisë”, shkroi ai në X.
Megjithatë, edhe Philippe e ka të vështirë të heqë dorë nga lidhja e tij politike me Macron.
Sondazhet më të fundit tregojnë se udhëheqësi i së majtës radikale, Jean-Luc Mélenchon, po fiton një epërsi të vogël ndaj tij në garën për të avancuar në raundin e dytë të zgjedhjeve presidenciale. Sipas vlerësimeve të sondazheve të cituara nga Reuters, një skenar i tillë mund ta favorizojë në mënyrë vendimtare Le Pen.
