Gjatë seancës plenare të Samitit të Procesit të Berlinit në Mal të Zi, kryeministri i Kosovës, Albin Kurti, deklaroi se Serbia ka ndjekur ndaj Kosovës të njëjtën qasje që Rusia përdor kundër vendeve evropiane. Ai iu referua sulmit terrorist në Banjskë dhe shpërthimit në kanalin Ibër-Lepenc, duke kërkuar që Kosovës t’i jepet statusi i vendit kandidat dhe të nisin negociatat për anëtarësim në Bashkimin Evropian.
Kurti e publikoi më vonë fjalimin e tij të plotë në Facebook, ku nënvizoi se Kosova ka përmbushur të gjitha detyrimet që vareshin prej saj. Sipas tij, tashmë hapi i radhës është përgjegjësi e vendeve anëtare të BE-së.
Të lidhura
None found
“Na vlerësoni mbi bazën e kërkesave që BE-ja ka për një vend kandidat”
Kryeministri rikujtoi se kërkesa e Kosovës për anëtarësim, e dorëzuar në dhjetor të vitit 2022, ende nuk ka marrë përgjigje dhe se Kosova vazhdon të jetë i vetmi shtet i Ballkanit Perëndimor që nuk e ka statusin e vendit kandidat.
“Ju kërkojmë të merrni vendimin, të kërkoni opinionin e Komisionit, t’i jepni Kosovës statusin e vendit kandidat dhe të hapni negociatat për anëtarësim”, u shpreh Kurti para liderëve.
Ai tha se Kosova respekton parimet e përcaktuara në Nenin 2 të Traktatit të BE-së. Po ashtu, iu referua vlerësimeve të pavarura, të cilat e rendisin Kosovën ndër vendet me përparimin më të madh demokratik në Evropën Jugore, përfshirë luftën kundër korrupsionit dhe forcimin e sundimit të ligjit. Në aspektin e politikës së jashtme, Kurti theksoi se Kosova sillet si një vend anëtar i BE-së, pasi që nga dita e parë ka zbatuar të gjitha sanksionet evropiane ndaj Rusisë.
Banjska, Ibër-Lepenci dhe Radoiçiqi
Një pjesë e rëndësishme e fjalimit iu kushtua kërcënimeve të sigurisë. Kurti tha se Rusia, përveç luftës në Ukrainë, po godet hapësirën ajrore, kabllot nënujore, infrastrukturën jetike dhe qytetarët e Evropës përmes sulmeve të kufizuara e të mohuara, të cilat synojnë të mbeten nën nivelin që do të sillte një reagim të përbashkët.
“Në Kosovë, një shtet fqinj ka përdorur të njëjtat metoda dhe ka ndjekur të njëjtat objektiva kundër vendit tonë”, deklaroi ai.
Kurti përmendi se muajin e kaluar u shënuan tre vjet nga sulmi terrorist në Banjskë, ku humbi jetën rreshteri i Policisë së Kosovës, Afrim Bunjaku. Ai shtoi se muajin e ardhshëm bëhen dy vjet nga shpërthimi në kanalin e furnizimit me ujë Ibër-Lepenc, në fshatin Varagë. Sipas tij, Milan Radoiçiqi, i cili ka pranuar përgjegjësinë për ngjarjet në Banjskë, vazhdon të jetë i lirë dhe të shfaqet publikisht, nën mbrojtjen e të njëjtit aparat shtetëror.
“Një sulm ndaj një demokracie evropiane është një sulm ndaj të gjithë Evropës dhe kërkon një përgjigje kolektive”, theksoi Kurti. Ai shtoi se për Kosovën, anëtarësimi në NATO do të nënkuptonte edhe fuqizim të parandalimit.
Diplomat e mbetura të bllokuara
Kryeministri foli gjithashtu për marrëveshjet e Procesit të Berlinit, të nënshkruara në vitin 2022 nga gjashtë vendet, që lidhen me njohjen e diplomave dhe udhëtimin me letërnjoftim. Ai tha se, edhe pas katër vitesh, disa shtete vazhdojnë t’i bllokojnë këto marrëveshje për Kosovën, pasi ato përmbajnë standardet e Bashkimit Evropian.
“Askush nuk mund të detyrohet ta dojë Bashkimin Evropian, por askush nuk duhet të ketë të drejtë t’ua vështirësojë rrugën atyre që e duan atë”, u shpreh ai.
Thirrja për Luginën e Preshevës
Në përmbyllje, Kurti kërkoi që Procesi i Berlinit të ofrojë një qasje të përbashkët për të drejtat e pakicave. Ai tha se pothuajse çdo komunitet shumicë në rajon përbën pakicë përtej kufirit. Në këtë kuadër, u bëri thirrje liderëve që ta shqyrtojnë me kujdes situatën në Luginën e Preshevës, ku, sipas tij, shqiptarët po largohen gradualisht nga institucionet dhe jeta publike, duke u përballur me kushte që e bëjnë qëndrimin shumë më të vështirë se largimin.
Kurti e hapi fjalën duke e përgëzuar Malin e Zi për progresin e tij në drejtim të Bashkimit Evropian. Ai përmendi edhe disa përfitime të integrimit gradual, mes tyre SEPA, që sipas tij do t’u kursejë qytetarëve dhe diasporës 58 milionë euro çdo vit, “Green Lanes” për lehtësimin e tregtisë me BE-në dhe “Roam Like at Home”, përmes së cilës përdorimi i internetit në telefon do të ketë të njëjtin çmim në BE dhe në Kosovë.
