Shqipëria po përgatit një kuadër të ri ligjor që mund të lehtësojë blerjen dhe përthithjen e kompanive shqiptare nga grupet e mëdha europiane, duke krijuar kushte për një konsolidim më të madh të tregut vendas.
Projektligji për shndërrimin, bashkimin dhe ndarjen ndërkufitare të shoqërive tregtare përcakton procedura të reja për integrimin juridik të bizneseve shqiptare me ato të Bashkimit Europian dhe Zonës Ekonomike Europiane.
Në praktikë, një kompani europiane që blen një biznes shqiptar mund të vendosë ta ruajë atë si subjekt të veçantë ose ta përthithë brenda strukturës së saj. Në rastin e përthithjes, kompania shqiptare pushon së ekzistuari juridikisht, ndërsa pasuritë, kontratat, të drejtat dhe detyrimet e saj i kalojnë kompanisë pasardhëse, pa qenë e nevojshme të kryhet më parë procesi i likuidimit.
Një nga elementet më interesante të projektligjit është parashikimi i procedurave të thjeshtuara për bashkimet ndërmjet kompanive që i përkasin të njëjtit grup. Sipas nenit 34, në rastet kur një shoqëri zotëron të gjitha kuotat ose aksionet me të drejtë vote të kompanisë që përthithet, mund të shmangen disa prej formaliteteve dhe raporteve që kërkohen në bashkimet e zakonshme. Kjo krijon mundësi për një riorganizim më të lehtë të filialeve të kompanive ndërkombëtare që veprojnë në Shqipëri.
Ndryshimet mund të kenë rëndësi për tregun shqiptar të blerjeve dhe bashkimeve të bizneseve, duke krijuar një mjedis ligjor më të parashikueshëm për investitorët e huaj. Kompanitë europiane mund të kenë më shumë mundësi për të integruar bizneset e blera në Shqipëri, ndërsa sipërmarrjet vendase mund të përfshihen në struktura më të mëdha ndërkombëtare.
Megjithatë, përthithja e një kompanie nuk nënkupton domosdoshmërisht mbylljen e aktivitetit të saj ekonomik në Shqipëri. Fabrikat, njësitë e prodhimit apo shërbimet mund të vijojnë veprimtarinë, edhe nëse subjekti juridik shqiptar pushon së ekzistuari. Projektligji parashikon gjithashtu që marrëdhëniet e punës dhe detyrimet ekzistuese të kalojnë te kompania pasardhëse, duke vendosur mekanizma mbrojtës për punonjësit, kreditorët dhe aksionarët që kundërshtojnë bashkimin.
Nisma nuk i prezanton bashkimet ndërkufitare si një mundësi krejtësisht të re, pasi ato rregulloheshin edhe nga ligji i vitit 2012. Ndryshimi qëndron te përditësimi i procedurave, zgjerimi i mekanizmave të mbrojtjes dhe përafrimi i legjislacionit shqiptar me direktivat europiane.
Në relacionin shpjegues, qeveria argumenton se rregullat e reja pritet të ulin kostot dhe kohën e transaksioneve, të lehtësojnë riorganizimin e kompanive dhe të përmirësojnë klimën e investimeve.
Megjithatë, projektligji nuk përmban parashikime konkrete për numrin e kompanive shqiptare që mund të blihen apo përthithen nga investitorët europianë. Ndikimi real në përqendrimin e tregut, konkurrencën dhe punësimin do të varet nga transaksionet që do të realizohen pas miratimit dhe zbatimit të kuadrit të ri ligjor.
