Kryeministri Edi Rama prezantoi paketën e re ligjore kundër dhunës dhe dëmtimit të pronës gjatë protestave dhe grumbullimeve publike, duke paralajmëruar masa më të ashpra ndaj autorëve të akteve vandale. Në qendër të paketës është ligji i ri sipas modelit francez, i përmbledhur në parimin: “Kush thyen, paguan”.

Sipas kryeministrit, ndërsa akti normativ i miratuar nga qeveria synon të adresojë dëmet e shkaktuara nga ngjarjet e fundit, ligji i ri krijon një bazë të qëndrueshme ligjore për rastet e ardhshme të dëmtimit të pronës publike dhe private gjatë tubimeve.

“Parimi është i thjeshtë: kush shkakton dëm, e paguan atë. Barra nuk do të bjerë më ekskluzivisht mbi taksapaguesit dhe buxhetin e shtetit, siç ka ndodhur deri më sot”, u shpreh Rama.

Ligji parashikohet të zbatohet për të gjitha tubimet në vende publike, qofshin ato të njoftuara, spontane apo të palejuara, si edhe për aktivitete sportive, kulturore dhe festive, kur prej tyre shkaktohen dëme materiale ndaj pronës publike ose private.

Kryeministri sqaroi se përgjegjësia financiare nuk lidhet me praninë e thjeshtë në një grumbullim, por me sjelljen individuale të secilit pjesëmarrës. Megjithatë, personat që marrin pjesë në tubime të dhunshme dhe refuzojnë të largohen pas thirrjeve të policisë mund të mbajnë përgjegjësi financiare për pasojat e shkaktuara.

Si pjesë e paketës, qeveria ka miratuar edhe një akt normativ për dëmshpërblimin e menjëhershëm të bizneseve të vogla që janë dëmtuar. Sipas Ramës, shteti do të mbulojë nga 70 deri në 100 për qind të dëmeve, në varësi të rastit dhe vlerësimit përkatës.

Ligji i ri parashikon gjoba që arrijnë deri në 500 mijë lekë të reja për shkeljet e përcaktuara. Ndërkohë, për dëmet e shkaktuara nga të miturit, përgjegjësia financiare do t’u kalojë prindërve ose kujdestarëve ligjorë.

“Përjashtohen gazetarët, personeli mjekësor dhe kalimtarët. Për të miturit, gjobat do të paguhen nga prindërit ose kujdestarët. Këto masa hyjnë në fuqi menjëherë”, deklaroi kryeministri.

Prezantimi i paketës ligjore vjen një ditë pas incidenteve të raportuara gjatë protestës në Tiranë, ku pati përplasje, sulme ndaj institucioneve dhe dëmtime të pronës publike e private. Qeveria argumenton se masat e reja synojnë të mbrojnë rendin publik, pronën dhe qytetarët, duke garantuar njëkohësisht të drejtën kushtetuese për tubim dhe shprehje.

Instrumenti i dytë: Ligj i ri sipas modelit francez “Kush thyen, paguan”.

Nëse akti normativ adreson dëmet e të kaluarës së afërt, ligji i ri që kemi hartuar për “riparimin e dëmeve të shkaktuara nga aktet e dhunës dhe dëmtimi i pronës gjatë tubimeve” krijon themelin e qëndrueshëm për të ardhmen, mbi parimin e thjeshtë, “kush shkakton dëm, e paguan”, ku barra nuk bie më ekskluzivisht mbi taksapaguesit dhe buxhetin e shtetit si deri më sot. Ligji zbatohet për të gjitha tubimet në vende publike, të njoftuara, të ndaluara ose spontane, përfshirë grumbullimet sportive, kulturore dhe festive, ku vijnë si pasojë dëme materiale mbi pronën,

Natyrisht dhe pa asnjë dyshim, askush nuk paguan dëmin pse ka protestuar apo ka qenë i pranishëm në një grumbullim të çfarëdo natyre.

Kjo përgjegjësi për të paguar dëmin e shkaktuar lind vetëm nga sjellja vetjake e personit, dhe ky ligj nuk e kufizon lirinë e tubimit dhe të shprehjes, por nga ana tjetër, çdo person që merr pjesë në një tubim të dhunshëm dhe nuk largohet pas paralajmërimeve të policisë, do të përgjigjet financiarisht.

Pra, kush zgjedh të vazhdojë të qëndrojë në një turmë apo në një grup, duke e ditur që përreth tij po gjuhet me gurë, po digjet me zjarr e po thyhet e shkatërrohet, do të përgjigjet administrativisht përmes gjobës, bashkë me ata që i kryejnë veprimet e dhunshme dhe gjoba do të shkojë deri në 500 000 lekë të reja.

Përjashtohen sigurisht nga ky rregull, gazetarët, mjekët, vëzhguesit, nëpunësit në detyrë, kalimtarët e rastësishëm.

Për pjesëmarrjen e të miturve mbi 14 vjeç në një protestë të dhunshme, gjobën do ta paguajnë prindërit ose kujdestari, sipas parashikimeve ligjore të Kodit Civil dhe kjo gjobë është titull ekzekutiv që hyn në fuqi menjëherë.

/rtsh.al/