Duart dhe këmbët e ftohta mund të jenë një reagim normal ndaj temperaturave të ulëta, por kur kjo ndodh vazhdimisht, edhe në ambiente të ngrohta, mund të sinjalizojë probleme shëndetësore si anemia, çrregullimet e tiroides apo problemet me qarkullimin e gjakut.
A ju ndodh shpesh që duart dhe këmbët t’i keni të ftohta, edhe kur të tjerët ndihen rehat me temperaturën e ambientit? Edhe pse në shumë raste kjo është një veçori normale e organizmit, ftohja e vazhdueshme e gjymtyrëve mund të lidhet me disa gjendje shëndetësore që kërkojnë vëmendje.
Kur trupi ekspozohet ndaj të ftohtit, enët e gjakut në duar dhe këmbë ngushtohen për të ruajtur nxehtësinë dhe për të mbrojtur organet jetësore. Megjithatë, nëse kjo ndodh shpesh pa një shkak të dukshëm, është e rëndësishme të kuptohet arsyeja.
7 shkaqet kryesore të duarve dhe këmbëve të ftohta
1. Prirja natyrore e organizmit
Disa njerëz kanë natyrshëm duar dhe këmbë më të ftohta se të tjerët, pa vuajtur nga ndonjë sëmundje. Kjo mund të lidhet me mënyrën se si organizmi rregullon temperaturën dhe qarkullimin e gjakut në gjymtyrë.
Nëse kjo gjendje është e pranishme prej vitesh dhe nuk shoqërohet me simptoma të tjera, mund të jetë thjesht një karakteristikë individuale. Megjithatë, ndryshimet e reja ose të vazhdueshme duhen diskutuar me mjekun.
2. Sindroma Raynaud
Sindroma Raynaud shkakton ngushtim të përkohshëm të enëve të gjakut, veçanërisht në gishtat e duarve dhe këmbëve, si reagim ndaj të ftohtit ose stresit.
Gjatë episodeve, gishtat mund të zbardhen, të marrin ngjyrë blu ose vjollcë dhe më pas të skuqen gjatë ngrohjes. Mund të shfaqen edhe mpirje, dhimbje dhe ndjesi shpimi gjilpërash.
Nëse episodet janë të shpeshta, të dhimbshme ose shoqërohen me plagë që nuk shërohen, nevojitet vlerësim mjekësor.
3. Sëmundja e arterieve periferike
Kjo gjendje shfaqet kur depozitimet yndyrore ngushtojnë arteriet dhe pengojnë qarkullimin e gjakut, veçanërisht në këmbë.
Përveç ndjesisë së të ftohtit, simptomat mund të përfshijnë dhimbje gjatë ecjes, mpirje, ndryshime të ngjyrës së lëkurës dhe plagë që shërohen ngadalë.
Kujdes: nëse një këmbë ose dorë ftohet papritur, bëhet e zbehtë dhe shoqërohet me dhimbje të forta, mpirje ose dobësi, kërkoni menjëherë ndihmë urgjente mjekësore.
4. Funksioni i dobët i gjëndrës tiroide
Hipotiroidizmi ndodh kur gjëndra tiroide nuk prodhon mjaftueshëm hormone, duke ngadalësuar disa procese të organizmit dhe duke ndikuar në rregullimin e temperaturës.
Personat me këtë gjendje mund të ndiejnë të ftohtë edhe në ambiente të ngrohta. Simptoma të tjera përfshijnë lodhjen, shtimin në peshë, kapsllëkun, lëkurën e thatë dhe vështirësinë në përqendrim.
Diagnoza vendoset përmes vlerësimit mjekësor dhe analizave të gjakut për funksionin e tiroides.
5. Anemia
Anemia shfaqet kur organizmi nuk ka mjaftueshëm qeliza të kuqe të gjakut ose hemoglobinë për të transportuar oksigjenin në inde.
Ajo mund të shkaktojë ndjesi të ftohti në duar dhe këmbë, lodhje, dobësi, marramendje, dhimbje koke dhe zbehje të lëkurës.
Një analizë e përgjithshme e gjakut mund të ndihmojë në identifikimin e anemisë, ndërsa analiza të tjera mund të nevojiten për të përcaktuar shkakun, si mungesa e hekurit ose e vitaminës B12.
6. Stresi dhe ankthi
Stresi aktivizon reagimin natyror të trupit të njohur si “lufto ose ik”. Gjatë këtij reagimi, enët e gjakut në gjymtyrë mund të ngushtohen, duke bërë që duart të ndihen të ftohta dhe ndonjëherë të djersitura.
Kjo mund të ndodhë para një takimi të rëndësishëm, gjatë një situate ankthi ose në momente tensioni emocional.
Zakonisht, efekti është i përkohshëm dhe përmirësohet kur personi qetësohet.
7. Barnat, nikotina dhe kafeina
Disa barna mund të ndikojnë në qarkullimin periferik të gjakut. Mes tyre janë beta-bllokuesit dhe disa preparate kundër bllokimit të hundëve.
Edhe nikotina mund të ngushtojë enët e gjakut, ndërsa kafeina mund të shkaktojë efekte të ngjashme te disa persona.
Nëse vëreni se duart dhe këmbët janë ftohur pas fillimit të një trajtimi të ri, këshillohuni me mjekun ose farmacistin. Mos e ndërprisni dhe mos e ndryshoni dozën e ilaçit pa udhëzim mjekësor.
Si t’i mbani duart dhe këmbët ngrohtë?
Disa masa të thjeshta mund të ndihmojnë në përmirësimin e rehatisë dhe qarkullimit periferik:
- Vishni çorape të ngrohta dhe doreza kur temperaturat janë të ulëta.
- Përdorni veshje me disa shtresa për të ruajtur nxehtësinë e trupit.
- Bëni aktivitet fizik të rregullt dhe shmangni qëndrimin ulur për periudha të gjata.
- Shmangni duhanin dhe kufizoni kafeinën nëse vini re se ju përkeqëson simptomat.
- Thajini mirë këmbët pas dushit ose notit dhe ngrohini gradualisht me ujë të vakët.
Nëse duart dhe këmbët janë vazhdimisht të ftohta, edhe në ambiente të ngrohta, veçanërisht kur kjo është një simptomë e re, këshillohet një kontroll mjekësor.
Vëmendje të veçantë kërkojnë simptomat shoqëruese si lodhja e vazhdueshme, ndryshimet e pashpjegueshme në peshë, dhimbjet, ndryshimet e ngjyrës së lëkurës dhe plagët që nuk shërohen.