Fëmijët, nënat e të cilëve ishin të ekspozuara ndaj grimcave të imëta nga zjarret gjatë shtatzënisë, kishin më shumë gjasa të diagnostikoheshin me autizëm, sipas një studimi të ri.
Çdo rritje prej 0.75 mikrogramësh për metër kub në përqendrimin mesatar të grimcave të imëta të lidhura me zjarret gjatë shtatzënisë shoqërohej me një rrezik 30% më të lartë të zhvillimit të autizmit. Lidhjet më të forta me autizmin ndodhën gjatë tremujorit të dytë dhe të tretë.
“Shtatzënia është një periudhë e zhvillimit të shpejtë të trurit, kur ekspozimet mjedisore mund të ndërhyjnë në procese të rëndësishme zhvillimore”, tha Stefania Papatheodorou, një epidemiologe në Shkollën e Shëndetit Publik Rutgers dhe autore kryesore e studimit.
Autizmi është i lidhur me procese komplekse neurozhvillimore që fillojnë para lindjes, kur truri zhvillohet me shpejtësi dhe formohen lidhjet midis qelizave nervore.
Ajo shtoi se gjetjet nxjerrin në pah rëndësinë e monitorimit të ngjarjeve të zjarreve në pyje dhe efektet e tyre të mundshme në cilësinë e ajrit gjatë shtatzënisë.
Studimi përfshinte rreth 900,000 çifte nënë-fëmijë në Shtetet e Bashkuara, të cilët u ndoqën për një mesatare prej 6.3 vjetësh.
Tymi i zjarreve në pyje përmban grimca të imëta, gazra dhe ndotës të tjerë. Përbërja e tij mund të ndryshojë në varësi të asaj që digjet, pasi zjarret mund të konsumojnë plastikë, pajisje elektronike dhe bojëra që lëshojnë kimikate toksike në ajër.
Këto grimca mund të depërtojnë thellë në mushkëri dhe të kontribuojnë në inflamacion në të gjithë trupin. Kjo është një rrugë e mundshme përmes së cilës ekspozimi mund të ndikojë në shtatzëni dhe zhvillimin e fetusit.
“Tymi i zjarreve në pyje mund të përhapet shumë përtej komuniteteve ku digjen zjarret dhe ekspozimi mund të ndodhë edhe kur tymi nuk është i dukshëm”, tha Papatheodorou.
Është lidhur me disa ndikime shëndetësore, të tilla si astma, sëmundjet kronike pulmonare dhe ato mendore.
Studimi ishte vëzhgues dhe nuk mund të përcaktojë një lidhje shkakësore midis ekspozimit ndaj tymit të pyjeve dhe autizmit, vunë në dukje studiuesit.
“Të kuptuarit se si ekspozimet mjedisore para lindjes mund të kontribuojnë në autizëm, së bashku me faktorët gjenetikë dhe të tjerë, mbetet një përparësi e rëndësishme kërkimore”, tha Papatheodorou.
Masat për të zvogëluar ekspozimin ndaj tymit gjatë shtatzënisë, duke përfshirë parashikimin e përmirësuar të cilësisë së ajrit dhe strategjitë për të kufizuar hyrjen e tymit në hapësirat e mbyllura, mund të ndihmojnë në mbrojtjen e shëndetit të nënës dhe fëmijës.
The post Studimi: Ekspozimi ndaj tymit të zjarreve gjatë shtatzënisë lidhet me rrezik më të lartë të autizmit tek fëmijët appeared first on Euronews Albania.
Burimi: Botë
