Pentagoni u ka kërkuar në javët e fundit disa vendeve anëtare të NATO-s të tregojnë më shumë kujdes në deklaratat publike për kërcënimin rus, duke argumentuar se retorika e disa udhëheqësve europianë mund të dëmtojë sigurinë e kontinentit. Sipas një raportimi të Reuters, mes vendeve që kanë marrë këto mesazhe janë Lituania, Letonia dhe Estonia.
Kërkesat amerikane janë përcjellë gjatë takimeve dypalëshe dhe vijnë në një moment kur administrata e Donald Trump po përpiqet të rifillojë negociatat për t’i dhënë fund luftës në Ukrainë, tashmë në vitin e saj të pestë. Nisma e Uashingtonit përfshin diskutime mbi lehtësimin e sanksioneve ndaj Rusisë, ndërsa Ukrainës i është kërkuar të ndalë sulmet ndaj infrastrukturës energjetike ruse.
Sipas burimeve të Reuters, zyrtarët amerikanë kanë shprehur shqetësim për deklaratat e disa liderëve europianë, të cilët kanë argumentuar se Rusia po gjendet gjithnjë e më shumë në vështirësi përballë ngecjes së ofensivës së saj në Ukrainë.
Mes zyrtarëve amerikanë që kanë përcjellë këtë mesazh është edhe Elbridge Colby, drejtues i politikave në Pentagon dhe një nga figurat kryesore në rishikimin e pranisë ushtarake amerikane në Europë.
Një prej burimeve i tha Reuters se gjatë një bisede me një përfaqësues të vendeve baltike, Colby kishte këmbëngulur se nuk duhet të ketë “provokime” ndaj Rusisë. Si shembull të retorikës së papërshtatshme, ai kishte përmendur deklaratat se Moska është “e zënë në kurth si një mi”.
Kjo shprehje lidhet me një deklaratë të kryeministrit estonez, Kristen Michal, i cili në fund të shtatorit e kishte përshkruar Vladimir Putinin si “një mi në qoshe”, duke argumentuar se vështirësitë e Rusisë në Ukrainë po e shtynin atë drejt akteve të sabotimit në Europë.
Një tjetër zyrtar europian e përmblodhi mesazhin amerikan me fjalët: “Ne po ju ndihmojmë. Amerikanët janë aty. Vetëm mos bëni zhurmë”. Në një takim tjetër, sipas një burimi të njohur me bisedën, Pentagoni i kishte kërkuar një delegacioni estonez që komunikimet publike të ishin më të matura.
Përplasja e qasjeve brenda NATO-s
Kërkesat e Uashingtonit pasqyrojnë një debat më të gjerë mes aleatëve për mënyrën se si duhet të komunikohet kërcënimi që paraqet Rusia.
Një pjesë e zyrtarëve perëndimorë mendojnë se theksimi i vazhdueshëm i rrezikut rus mund t’i shërbejë Kremlinit, duke përhapur frikë dhe duke dobësuar mbështetjen për Ukrainën. Të tjerë argumentojnë se qeveritë europiane duhet të jenë transparente me qytetarët për rrezikun, në mënyrë që të shpjegojnë nevojën për shpenzime më të larta ushtarake dhe masa mbrojtëse.
Shqetësimet janë shtuar edhe për shkak të dyshimeve se Rusia po intensifikon operacionet e fshehta të sabotimit në vende të ndryshme të Europës. Moska i ka mohuar akuzat për përfshirje në këto veprime.
Së fundmi, prokurorët gjermanë njoftuan arrestimin e dy shtetasve bjellorusë, të dyshuar për planifikimin e një sulmi me zjarr ndaj një ndërtese ose infrastrukture kritike në zonën e Nurembergut. Ndërsa në shtator, qeveria gjermane akuzoi Rusinë për një sulm të mundshëm me dronë në aeroportin Leipzig/Halle, pretendime që Moska i ka mohuar.
Një zyrtar europian i tha Reuters se këshillat e Pentagonit ishin përcjellë në mënyrë miqësore, por mbeteshin të vështira për t’u kuptuar, duke pasur parasysh se shërbimet e inteligjencës në vendet baltike kanë minimizuar në muajt e fundit mundësinë që Rusia të testojë drejtpërdrejt mekanizmin e mbrojtjes së përbashkët të NATO-s.
Uashingtoni rishikon praninë ushtarake në Europë
Mesazhet amerikane vijnë në një periudhë pasigurie për sigurinë europiane. Paralelisht me përpjekjet për negociata me Moskën, administrata Trump po shqyrton edhe marrëdhëniet ekonomike me Rusinë, ndërsa zyrtarët europianë mbeten të ndarë për mundësinë e lehtësimit të izolimit ekonomik të Kremlinit.
Në të njëjtën kohë, Pentagoni po rishikon vendosjen e forcave amerikane në Europë, proces që mund të sjellë një reduktim të ndjeshëm të pranisë ushtarake të SHBA-së në kontinent.
Zyrtarët amerikanë kanë përsëritur se vendet europiane të NATO-s duhet të marrin më shumë përgjegjësi për mbrojtjen e tyre, ndërsa Uashingtoni synon të përqendrojë më shumë vëmendje te kërcënimet në Lindjen e Mesme, Amerikën Latine dhe Azinë Lindore.
Pentagoni nuk pranoi të komentojë raportimet, duke deklaruar se bisedat private mes aleatëve nuk komentohen publikisht. Edhe NATO nuk dha një reagim.
