Një krizë e rëndë politike dhe institucionale ka përfshirë Poloninë, pas përplasjes për kontrollin e Gjykatës Kushtetuese, ku presidenti i saj, Bogdan Świętkowski, është pezulluar nga detyrat.
Vendimi ka shkaktuar reagime të forta, ndërsa përfaqësues të institucionit e kanë cilësuar zhvillimin si një përpjekje për marrjen e paligjshme të kontrollit të gjykatës.
Sipas Reuters, policia ka hyrë në ambientet e Gjykatës Kushtetuese pas incidenteve të regjistruara jashtë institucionit, ku ndaj efektivëve janë hedhur edhe objekte të rrezikshme.
Ndërkohë, përfaqësues të gjykatës kanë kundërshtuar ligjshmërinë e veprimeve, duke pretenduar se bëhet fjalë për një “grusht shteti”.
Polish President Nawrocki cut short his flight to Senegal on Friday and returned to Poland after police entered the Constitutional Tribunal and its president, Bogdan Swieczkowski, was suspended.
Police cited violent incidents outside the court, including objects thrown at officers.
The crisis follows a prolonged political dispute over judicial appointments that has effectively paralyzed the tribunal. https://t.co/UkI7bBejFs
— Clash Report (@clashreport) October 30, 2026
Situata ka detyruar presidentin polak, Karol Nawrocki, të ndërpresë vizitën zyrtare në Senegal dhe të kthehet në vend. Përmes një reagimi në rrjetin social X, ai deklaroi se në një situatë të tillë duhet të jetë në Poloni.
Nga ana tjetër, kryeministri Donald Tusk ka mbrojtur veprimet e qeverisë, duke argumentuar se rikthimi i shtetit të së drejtës është një detyrë që duhet përmbushur pas viteve të reformave të ndërmarra nga partia nacionaliste Ligj dhe Drejtësi (PiS).
Përplasja aktuale është pjesë e një konflikti të gjatë mes qeverisë së Tusk dhe presidentit Nawrocki për kontrollin dhe përbërjen e institucioneve gjyqësore. Kriza lidhet me ndryshimet në sistemin e drejtësisë të ndërmarra gjatë qeverisjes së PiS, të cilat kanë qenë objekt kritikash edhe nga Bashkimi Evropian për çështje që lidhen me pavarësinë e gjyqësorit dhe sundimin e ligjit.
Pas ardhjes në pushtet, qeveria e Tusk nisi përpjekjet për të ndryshuar reformat e mëparshme dhe për të rikthyer funksionimin e institucioneve gjyqësore. Por këto iniciativa janë kundërshtuar nga presidenti Nawrocki, i cili akuzon qeverinë se po përpiqet të vendosë kontrollin politik mbi drejtësinë.
Një nga pikat kryesore të konfliktit është emërimi i gjyqtarëve të rinj kushtetues. Presidenti ka refuzuar të betojë tre prej gjashtë gjyqtarëve të zgjedhur nga parlamenti, ndërsa drejtuesit e Gjykatës Kushtetuese kanë kundërshtuar marrjen e detyrës nga gjyqtarët e emëruar nga shumica aktuale parlamentare.
Në një reagim të publikuar në llogarinë zyrtare të Gjykatës Kushtetuese në X, pretendohet se faqja zyrtare e institucionit është marrë në mënyrë të paligjshme dhe se Bogdan Świętkowski vazhdon të jetë president i gjykatës. Në të njëjtin reagim, veprimet e personave të përfshirë cilësohen si grusht shteti.
Për momentin, përplasja ka vënë në pikëpyetje se kush ka autoritetin ligjor për të drejtuar Gjykatën Kushtetuese dhe nëse vendimet e saj do të njihen nga të gjitha institucionet shtetërore.
Kriza në Poloni rrezikon të thellojë më tej konfliktin mes presidencës dhe qeverisë, ndërsa çështja e pavarësisë së drejtësisë dhe legjitimitetit të institucioneve mbetet në qendër të debatit politik.
