Shtetet e Bashkuara po mbështesin një plan për rifillimin e furnizimit të Evropës me gaz natyror rus përmes gazsjellësve që kalojnë në territorin ukrainas. Nisma synon të ndihmojë në arritjen e një armëpushimi energjetik mes Moskës dhe Kievit përpara dimrit, ndërsa mund të hapë një kapitull të ri në marrëdhëniet energjetike mes Rusisë dhe Evropës.
Sipas gazetës amerikane “The Wall Street Journal”, që citon zyrtarë amerikanë, evropianë dhe ukrainas të njohur me negociatat, propozimi u diskutua nga të dërguarit e posaçëm të presidentit Donald Trump, Steve Witkoff dhe Jared Kushner, gjatë vizitave të tyre në Moskë dhe Kiev në muajin shtator.
Plani parashikon që gazi rus të shitet në tregun evropian përmes një ndërmjetësi amerikan, duke anashkaluar kufizimet dhe sanksionet që pengojnë aktualisht këtë tregti. Një tjetër element i diskutuar është depozitimi i të ardhurave nga shitjet në një llogari të posaçme në një vend të tretë, në mënyrë që Rusia të mos mund t’i përdorë këto para për financimin e luftës në Ukrainë.
Uashingtoni e sheh rikthimin e eksporteve ruse si një mundësi për të ulur çmimet e energjisë në Evropë dhe për t’i dhënë Moskës një nxitje ekonomike për të pranuar një armëpushim që do të ndalte sulmet ndaj infrastrukturës energjetike. Nga ana tjetër, Ukraina do të përfitonte të ardhura nga tarifat e tranzitit.
Megjithatë, propozimi përballet me kundërshtime të forta në disa kryeqytete evropiane. Bashkimi Evropian ka vendosur që importet e gazit rus të ndërpriten gradualisht deri në fund të vitit 2027, ndërsa zyrtarë të lartë evropianë kanë kundërshtuar rikthimin e varësisë energjetike nga Moska.
Gazsjellësi që kalon përmes Ukrainës mund të vihet sërish në funksion relativisht shpejt, pasi infrastruktura ekzistuese është ende e përdorshme. Tranziti i gazit rus drejt Evropës përmes këtij korridori u ndërpre në janar 2025, pas përfundimit të marrëveshjes mes Moskës dhe Kievit.
Sipas raportimeve, nisma është pjesë e përpjekjeve më të gjera diplomatike për një marrëveshje mes Rusisë dhe Ukrainës. Megjithatë, Moska nuk ka pranuar deri tani propozimet amerikane për një armëpushim energjetik, ndërsa qëndrimi i vendeve evropiane mbetet një nga pengesat kryesore për realizimin e planit.
