Kryeministri i Belgjikës, Bart De Wever, i ka paraqitur dorëheqjen Mbretit Philippe këtë të hënë, pas dështimit të negociatave për arritjen e një marrëveshjeje mbi buxhetin federal të vitit 2027.

Monarku ka vendosur ta mbajë për momentin pezull vendimin për dorëheqjen, ndërsa në ditët në vijim do të zhvillojë konsultime me partitë që përbëjnë koalicionin qeverisës. Mbreti u ka bërë thirrje të gjitha forcave politike të marrin përgjegjësitë e tyre, duke theksuar se Belgjika nuk mund të përballojë një krizë të zgjatur politike në situatën aktuale.

De Wever vendosi t’i drejtohej Pallatit Mbretëror pas një fundjave negociatash të pasuksesshme me ministrat e tij. Ngërçi lidhet kryesisht me propozimet për rritjen e taksave ndaj shtresave me të ardhura dhe pasuri më të larta.

Partitë Vooruit, CD&V dhe Les Engagés kanë kërkuar që barra fiskale të rëndojë më shumë mbi kategoritë me kapacitetin më të madh financiar. Ky propozim është kundërshtuar nga dy partitë kryesore liberale dhe nacionaliste të koalicionit, MR dhe N-VA.

Kryeministri mbërriti në Pallatin Mbretëror pak pas orës 09:30 dhe zhvilloi një takim prej më shumë se një ore me Mbretin Philippe, përpara se të largohej rreth orës 11:00. Nëse Mbreti pranon dorëheqjen, Belgjika mund të shkojë drejt zgjedhjeve të reja. Megjithatë, mbetet gjithashtu mundësia e formimit të një qeverie të re mbi bazën e përbërjes politike të dalë nga zgjedhjet e fundit.

Një tjetër skenar është vazhdimi i punës së qeverisë, pavarësisht dorëheqjes së paraqitur, çka do të mundësonte vijimin e negociatave dhe shmangien e buxheteve të përkohshme.

De Wever ka kundërshtuar më herët sistemin e financimit me të dymbëdhjetat e përkohshme, sipas të cilit qeveria mund të shpenzojë çdo muaj jo më shumë se një të dymbëdhjetën e buxhetit të fundit të miratuar për vitin 2026.

Presion për shkurtimin e deficitit dhe borxhin publik

Kryeministri synonte të siguronte rreth 10 miliardë euro përmes shkurtimeve të shpenzimeve ose të ardhurave të reja, me qëllim uljen e deficitit buxhetor deri në vitin 2029. Situata financiare e Belgjikës mbetet shqetësuese. Deficiti buxhetor ka arritur në 5.2% të Prodhimit të Brendshëm Bruto, niveli më i lartë në eurozonë, ndërsa borxhi publik pritet të kalojë 110% të PBB-së këtë vit.

Në raport me PBB-në, vetëm Franca, Italia dhe Greqia kanë nivele më të larta të borxhit publik se Belgjika, me përkatësisht 116%, 137% dhe 146%.

Ministri i Ekonomisë, David Clarinval, ka reaguar përmes një postimi në rrjetin social X, duke kritikuar dështimin e negociatave dhe duke ia atribuar përgjegjësinë kryeministrit për mungesën e reformave në shpenzimet publike. Sipas tij, vendi nuk mund të përballojë më një deficit në rritje përmes rritjes së taksave.

“Duke refuzuar të zbatojë reforma të vërteta për të ulur shpenzimet publike, vendi ynë po dënohet me një deficit buxhetor gjithnjë e më të madh, i cili nuk mund të kompensohet më përmes taksave”, shkroi Clarinval.

Ai kërkoi reforma strukturore në shpenzimet qeveritare, si dhe mbështetje për konkurrueshmërinë dhe krijimin e vendeve të reja të punës. Sipas ministrit, propozimi i fundit i diskutuar të dielën në mbrëmje parashikonte mbi 3 miliardë euro taksa të reja, një pikë që ka thelluar përplasjet brenda koalicionit qeverisës./ TCH