Shkencëtarët kanë gjetur një mënyrë të pazakontë për të studiuar një nga udhëtimet më mbresëlënëse në botën e insekteve, duke pajisur fluturat me transmetues jashtëzakonisht të vegjël, të cilët u mundësojnë studiuesve të ndjekin lëvizjet e tyre përgjatë mijëra kilometrave.
Bëhet fjalë për fluturat Monark, të njohura për ngjyrat e tyre portokalli dhe të zeza, të cilat çdo vit udhëtojnë nga Kanadaja dhe pjesë të tjera të Amerikës së Veriut drejt Meksikës, ku kalojnë muajt e dimrit.
Pajisjet e reja të gjurmimit funksionojnë me energji diellore dhe peshojnë vetëm disa miligramë. Ato përdorin teknologjinë Bluetooth për të transmetuar sinjale që mund të zbulohen nga telefonat inteligjentë dhe stacionet e posaçme marrëse.
Sipas të dhënave të projektit, rreth 1,750 flutura janë pajisur me këta transmetues gjatë vitit 2026. Kjo teknologji po u jep studiuesve mundësinë të kuptojnë më mirë rrugët që ndjekin këto insekte, vendet ku ndalen për të pushuar dhe ndikimin që kanë kushtet atmosferike në udhëtimin e tyre.
Migrimi i fluturave Monark konsiderohet një prej fenomeneve më të veçanta natyrore. Ato mund të përshkojnë deri në 4,800 kilometra për të arritur në pyjet malore të Meksikës, ku gjejnë kushte të përshtatshme për të kaluar dimrin. Një pjesë e veçantë e këtij fenomeni është se fluturat që kryejnë udhëtimin nuk kanë qenë kurrë më parë në destinacionin ku po shkojnë.
Për vite me radhë, shkencëtarët kanë pasur vështirësi në gjurmimin e këtyre insekteve, pasi pajisjet tradicionale ishin tepër të rënda për trupin e tyre delikat. Teknologjia e re mundëson monitorimin e lëvizjeve individuale dhe ofron një pamje më të qartë të këtij fenomeni natyror.
Megjithatë, transmetuesit nuk përcaktojnë vendndodhjen e saktë të fluturës në çdo moment, por regjistrojnë vendet ku sinjali i saj kapet nga pajisjet marrëse.
Përveç rëndësisë shkencore, projekti ka edhe një qëllim tjetër: mbrojtjen e kësaj specieje. Humbja e habitateve natyrore, përdorimi i pesticideve dhe ndryshimet klimatike po ndikojnë ndjeshëm në numrin e fluturave Monark.
Shkencëtarët shpresojnë se informacionet e mbledhura përmes këtyre pajisjeve do të ndihmojnë në identifikimin e zonave më të rëndësishme për mbijetesën e tyre dhe në krijimin e strategjive më efektive për mbrojtjen e kësaj specieje.
Një teknologji që peshon vetëm disa miligramë po ndihmon kështu njerëzimin të zbulojë sekretet e një prej udhëtimeve më të jashtëzakonshme në botën e natyrës.