Pas muajsh fushate elektorale dhe miliarda dollarësh të shpenzuar për zgjedhjet e mesit të mandatit në SHBA, dita e votimit më në fund ka mbërritur.
Sipas sondazheve më të fundit të opinionit publik, demokratët duket se janë në avantazh. Megjithatë, sondazhet nuk kanë qenë gjithmonë të besueshme dhe edhe këtë vit mund të ketë rezultate të papritura.
Në vija të përgjithshme, ekzistojnë tre skenarë të mundshëm për atë që mund të ndodhë pasi amerikanët të votojnë.
Më poshtë janë tre skenarët, shenjat e para që mund të shfaqen gjatë numërimit të votave dhe çfarë mund të nënkuptojnë rezultatet për vendin.
1. Një valë e madhe në favor të demokratëve
Nëse historia shërben si udhërrëfyes, zgjedhjet e mesit të mandatit zakonisht favorizojnë partinë që nuk është në pushtet.
Duke shtuar këtu faktin se sondazhet sugjerojnë se presidenti është ndër më të papëlqyerit historikisht, se lufta me Iranin ka rritur kostot për konsumatorët dhe se disa politika të diskutueshme, si zbatimi agresiv i politikave të emigracionit dhe mbështetja për ndërtimin e qendrave të të dhënave, kanë nxitur pakënaqësi, krijohen kushtet për një të ashtuquajtur valë elektorale.
Në këtë skenar, kjo valë do të ishte veçanërisht e fuqishme.
Demokratët jo vetëm që mund të marrin kontrollin e Dhomës së Përfaqësuesve, por edhe të tejkalojnë ndjeshëm pragun prej 218 mandatesh, të nevojshëm për të siguruar shumicën. Ata mund të fitojnë jo vetëm në rreth një duzinë garash që analistët elektoralë i konsiderojnë ende të hapura, por edhe të marrin mandate në zona tradicionalisht më konservatore.
Sa i përket Senatit, ky skenar do të kërkonte që demokratët të fitonin të gjitha ose shumicën e garave aktualisht të konsideruara të barabarta, përfshirë edhe disa në shtete tradicionalisht konservatore. Kjo do të nënkuptonte të paktën një fitore të bujshme në një shtet si Teksasi, ku demokratët nuk kanë fituar prej një brezi, ose në Kansas, ku një fitore e tillë nuk është arritur prej gati një shekulli.
Nëse kjo ndodh, demokratët nuk do të merrnin thjesht kontrollin e Senatit, por do të siguronin edhe një ose dy vende më shumë se shumica e nevojshme. Kjo mund të shmangte çdo përplasje të mundshme lidhur me një sfidë ligjore nga republikanët në Alaskë, ku një gjykatës hodhi poshtë një padi të administratës Trump lidhur me praninë në fletën e votimit të dy kandidatëve me emrin Dan Sullivan.
Demokratët mund ta arrijnë këtë rezultat duke rritur pjesëmarrjen e votuesve të tyre dhe duke fituar me diferencë të konsiderueshme mbështetjen e votuesve të pavarur. Kjo do të përmbyste përparimin që Trump kishte arritur në zgjedhjet e vitit 2024 mes votuesve hispanikë dhe meshkujve të rinj. Një pjesë e votuesve republikanë mund të mbështesin gjithashtu demokratët ose thjesht të mos dalin në votime.
Një rezultat i tillë do të përbënte një goditje të rëndë për Trumpin dhe Partinë Republikane. Ai do të hapte rrugën për dy vite përplasjesh mes një partie demokrate të fuqizuar rishtazi, me kontroll të plotë mbi pushtetin legjislativ, dhe një presidenti që rrallë tërhiqet nga konfliktet politike.
Shenjat e para gjatë numërimit të votave:
Nëse demokratët ruajnë mandatet në garat e synuara në Florida dhe fitojnë disa zona republikane në Karolinën e Veriut, Miçigan, Nju Jork, Virxhinia dhe Kentaki. Nëse arrijnë të marrin edhe vendin e Senatit në Karolinën e Jugut, atëherë kjo do të jetë një natë shumë e mirë për demokratët.
2. Një fitore e kufizuar për demokratët
Ndoshta sondazhet nuk do të jenë krejtësisht të gabuara, por as plotësisht të sakta.
Në këtë skenar, demokratët mund të fitojnë aq mandate në Dhomën e Përfaqësuesve sa për të siguruar shumicën, por jo me një diferencë të madhe.
Kjo do të thotë se drejtuesit demokratë në këtë dhomë do të duhet të përpiqen vazhdimisht të sigurojnë mbështetjen e anëtarëve të krahut të majtë dhe të qendrës, në mënyrë që të kenë votat e nevojshme për miratimin e ligjeve.
Në Senat, sipas këtij skenari hipotetik, demokratët do të arrinin të fitonin vetëm një ose dy vende. Karolina e Veriut, për shembull, duket pothuajse e sigurt, por garat në shtetet konservatore do të rezultonin të paarritshme për ta.
Ndoshta ata nuk do të arrijnë të mposhtin senatoren republikane Susan Collins në Maine, e cila ka treguar qëndrueshmëri të madhe elektorale, ose kandidati i krahut të majtë, Abdul El-Sayed, nuk do të arrijë ta mbajë Miçiganin në kampin demokrat.
Mund të ndodhë gjithashtu që polemikat rreth dy kandidatëve me emrin Dan Sullivan të dëmtojnë kandidaten demokrate Mary Peltola në Alaskë.
Që ky skenar, i cilësuar si një fitore e kufizuar e demokratëve, të realizohet, pjesëmarrja e lartë e demokratëve në votimin e hershëm duhet të përballet me një mobilizim të ngjashëm të republikanëve në ditën e zgjedhjeve.
Përpjekjet e Trumpit për të mobilizuar bazën e tij elektorale në shtetet me prirje republikane mund ta ndihmojnë partinë e tij të shmangë skenarin më të keq. Garat që në sondazhe rezultonin shumë pranë marzhit të gabimit mund të sjellin rezultate të përziera për të dyja partitë.
Rezultati do të ishte një Kongres i ndarë politikisht, një situatë që mund të çojë në bllokim të procesit politik dhe legjislativ.
Shenjat e para gjatë numërimit të votave:
Nëse Florida mbetet bindshëm në kampin republikan. Nëse demokratët fitojnë disa vende në Dhomën e Përfaqësuesve në shtete si Virxhinia dhe Pensilvania, por kandidatët republikanë në zona më të sigurta politike arrijnë t’i rezistojnë humbjes së mandateve.
3. Një natë e mirë për republikanët
Ky skenar parashikon që republikanët të arrijnë të ruajnë kontrollin mbi të dyja dhomat e Kongresit.
Që kjo të ndodhë, sondazhet, të cilat edhe më parë kanë nënvlerësuar mbështetjen për Trumpin, duhet të rezultojnë të pasakta dhe garat e konsideruara të hapura duhet të përfundojnë kryesisht në favor të republikanëve.
Jo vetëm që votuesit republikanë duhet të dalin në numër të papritur të lartë, por edhe votuesit e pavarur dhe ata hispanikë, të cilët duket se janë zhgënjyer nga politikat e Trumpit, duhet të kalojnë sërish në anën e tij.
Demokratët kanë pritshmëri të larta, por a janë të sakta sondazhet?
Në këtë skenar, kontrolli i Dhomës së Përfaqësuesve, larg të qenit një fitore e sigurt për demokratët, mund të varet nga rezultatet në Kaliforni dhe nga procesi i gjatë i numërimit të votave me postë, i cili mund të zgjasë disa ditë.
Në fund, republikanët mund të arrijnë të sigurojnë një shumicë të ngushtë në rang kombëtar, pjesërisht falë përpjekjeve për të riorganizuar kufijtë e distrikteve elektorale të Kongresit në mënyrë më të favorshme për ta, në shtete si Teksasi, Florida dhe Karolina e Veriut.
Gjithashtu, republikanët mund të fitojnë të gjitha garat për Senat në shtetet konservatore dhe të marrin edhe Miçiganin, një vend që përpara votimit mbahej nga demokratët.
Edhe nëse republikanët nuk arrijnë të fitojnë në Karolinën e Veriut apo të marrin fitore në shtetet e drejtuara nga demokratët, si Minesota dhe Nju Hempshër, ku garat konsiderohen pak më pak konkurruese në zgjedhjet e këtij viti, ata të paktën mund t’i vënë kandidatët demokratë nën presion të madh.
Nëse ky skenar realizohet, Trump mund të shpallë mëngjesin e së mërkurës se ka marrë një mandat të ri elektoral dhe të vazhdojë përpara me axhendën e tij të brendshme dhe të jashtme politike, me mbështetjen e vazhdueshme të një Kongresi të kontrolluar nga republikanët.
Shenjat e para gjatë numërimit të votave:
Nëse senatorët Ashley Moody në Florida dhe Jon Husted në Ohajo sigurojnë fitore të lehta për rizgjedhje. Nëse republikanët ruajnë pozitat e tyre në garat për Dhomën e Përfaqësuesve në Pensilvani dhe Virxhinia, si dhe arrijnë të marrin mandate që aktualisht mbahen nga demokratët në Karolinën e Veriut, Ohajo dhe Florida./ BBC
