çfarë e shkaktoi humbjen e republikanëve

Donald Trump u kërkoi amerikanëve që në zgjedhjet e mesmandatit të votonin sikur emri i tij të ishte në fletën e votimit. Gara për Kongresin u kthye kështu në një referendum për të. Më 3 nëntor, amerikanët votuan, por jo ashtu siç priste presidenti.

Sipas rezultateve, ende jo përfundimtare, demokratët fituan kontrollin e të dyja dhomave të Kongresit, me një diferencë më të madhe se edhe sondazhet më optimiste. Ata fituan gara të vështira, përfshirë edhe në shtete ku Trump kishte mbështetje të fortë në vitin 2024.

Ekonomia, arsyeja kryesore

Trump u rikthye në Shtëpinë e Bardhë duke premtuar çmime më të ulëta dhe jetë më të mirë. Dy vjet më vonë, shumë amerikanë nuk e shohin ndryshimin. Ushqimet, qiratë dhe sigurimet shëndetësore mbeten të shtrenjta. Tarifat tregtare rritën kostot për bizneset dhe konsumatorët, ndërsa lufta me Iranin ndikoi në çmimet e energjisë.

Sondazhet në dalje të qendrave të votimit treguan se kostoja e jetesës ishte shqetësimi kryesor i votuesve.

Pakënaqësi edhe me mënyrën e qeverisjes

Mandati i dytë i Trumpit u shoqërua me përplasje me gjykatat, institucionet federale dhe shtetet, me përdorim të gjerë të urdhrave ekzekutivë dhe me sulme të përditshme ndaj gjykatësve, gazetarëve dhe kritikëve. Kjo i mobilizoi mbështetësit më besnikë, por largoi votuesit e pavarur. Mbështetja ra edhe te të rinjtë dhe te një pjesë e elektoratit hispanik, grupe që e kishin ndihmuar të fitonte në vitin 2024.

Shqetësime ngritën edhe aktivitetet e biznesit të familjes Trump dhe akuzat për konflikt interesi, të cilat administrata i ka mohuar.

Një tablo e njohur për shqiptarët

Kjo mënyrë qeverisjeje nuk është e huaj për ne. Kontrolli mbi institucionet, presioni ndaj mediave, sulmet ndaj kritikëve dhe përdorimi i fitoreve zgjedhore për të justifikuar përqendrimin e pushtetit janë metoda që shqiptarët i njohin mirë.

Çfarë ndryshon tani, edhe për Shqipërinë

Një Kongres demokrat do të rrisë mbikëqyrjen ndaj administratës dhe do të hetojë konfliktet e interesit. Mes temave të përmendura gjatë fushatës janë edhe interesat e biznesit të familjes Trump në Shqipëri, sidomos projektet në Zvërnec dhe Sazan, ku janë përfshirë drejtpërdrejt vajza dhe dhëndri i presidentit. Disa demokratë kanë paralajmëruar se këto mund të bëhen objekt i komisioneve hetimore të Kongresit.

Trump donte që zgjedhjet të ishin një vlerësim për të, dhe amerikanët e bënë këtë vlerësim. Por mbi të gjitha votuan duke parë faturën e ushqimeve, qiranë dhe sa para u mbeteshin në xhep në fund të muajit.