E nisi mandatin e dytë me mbështetje të fortë popullore, por e shpërdoroi atë deri në atë pikë sa të konsiderohej antiamerikan. Gabimet e presidentit Trump
Një fillim premtues dhe ëndrra për të hyrë në histori
Ishte mesi i shkurtit 2025, viti i parë i mandatit të dytë të Donald Trumpit, kur këshilltarët ekonomikë të Shtëpisë së Bardhë e vizituan presidentin për t’i përcjellë lajme të shkëlqyera: të ardhurat e familjeve amerikane po rriteshin, fondet e pensioneve po mbusheshin me para dhe Prodhimi i Brendshëm Bruto (PBB) po rritej përtej parashikimeve.
Ndërkohë, demokratët ishin në rrëmujë të plotë dhe nuk dinin nga t’ia mbanin.
“Shumë gjëra të mira”, kishte komentuar presidenti, duke shijuar paraprakisht idenë e vendit që fati po i përgatiste në histori.
Ndoshta pikërisht për këtë arsye, disa javë më vonë, ai kishte urdhëruar bombardimin e Iranit. Kryeministri izraelit Benjamin Netanyahu e kishte bindur se, duke eliminuar menjëherë ajatollah Khamenein, do të arrinte të mposhtte brenda pak ditësh armikun që prej gjysmë shekulli e quante Amerikën “Satani i Madh”.
Në këtë mënyrë, Trumpi mendonte se do të mund të vendosej në të njëjtin nivel historik me Franklin D. Rooseveltin gjatë Luftës së Dytë Botërore.
Por gjërat nuk shkuan kështu.
Ai vendim fatal do të vinte në lëvizje një zinxhir gabimesh katastrofike, të shkaktuara pjesërisht nga mendjemadhësia dhe pjesërisht nga paaftësia, duke i hapur rrugën refuzimit të madh elektoral të së martës.
Kjo është historia e vrapimit të çmendur të Donald Trumpit drejt katastrofës, e rindërtuar ditë pas dite dhe çështje pas çështjeje nga New York Times, Wall Street Journal, Washington Post dhe agjencia Associated Press (AP).
Tarifat doganore dhe rikthimi i inflacionit. Gabimet e para të presidentit Trump
Trumpi ishte rikthyer në Shtëpinë e Bardhë me një mandat të fortë politik.
Çështja e parë ku kishte investuar kapitalin e tij politik, në prill, ishin tarifat doganore. Ai ishte i bindur se, përmes tyre, do t’u jepte një mësim evropianëve dhe do të siguronte të ardhura të mjaftueshme për ta bërë të panevojshëm sistemin e mbledhjes së taksave nga Shërbimi Amerikan i të Ardhurave të Brendshme (IRS), madje ndoshta deri në shfuqizimin e tij.
Ky ishte gabimi i parë madhor.
Gjykata e Lartë do t’i shpallte më vonë të paligjshme tarifat doganore, të cilat, sidoqoftë, nuk do të siguronin të ardhurat e parashikuara dhe as nuk do të ringjallnin industrinë prodhuese amerikane.
Përkundrazi, ato do të përgatisnin terrenin për rikthimin e fuqishëm të inflacionit.
Takimi me Putinin dhe premtimi i pambajtur për Ukrainën
Një tjetër moment kyç i vitit të parë ishte samiti i gushtit në Alaskë me Vladimir Putinin.
Trumpi vazhdonte ta konsideronte presidentin rus një mik, ndryshe nga presidenti ukrainas Volodymyr Zelensky, të cilin e shihte si një figurë bezdisëse dhe që e kishte trajtuar keq gjatë takimit në Zyrën Ovale.
Gjatë fushatës elektorale, Donald Trumpi kishte premtuar se do t’i jepte fund luftës në Ukrainë brenda 24 orësh.
Me këtë premtim, ai kishte dëgjuar kërkesat e mbështetësve të lëvizjes MAGA (Make America Great Again), të cilët nuk donin të dëgjonin më për luftëra të pafundme, veçanërisht në Lindjen e Mesme. Por diçka nuk kishte funksionuar.
Ndoshta sepse Vladimir Putini nuk ishte ai miku gjenial dhe aq i respektuar që Trumpi kishte imagjinuar. Megjithatë, politika e jashtme nuk është faktori kryesor që përcakton votën e amerikanëve. Për më tepër, ata e vlerësonin përpjekjen e presidentit për të shpenzuar më pak para në Evropë.
Edhe goditja e parë ndaj programit bërthamor iranian, në qershor, ishte parë në këtë këndvështrim: arritja e rezultatit maksimal me përpjekjen minimale.
Vrasjet nga agjentët e ICE dhe tronditja e opinionit publik
Por shenjat e para të krisjes kishin ardhur më 7 janar, kur agjentët e Shërbimit të Imigracionit dhe Doganave (ICE) kishin qëlluar me armë Renee Good në rrugët e Minneapolisit, ku po kryenin operacione për arrestimin dhe dëbimin e emigrantëve pa dokumente.
Ajo ishte një grua që po protestonte duke ushtruar të drejtat e garantuara nga Kushtetuta amerikane. Njësoj si Alex Pretti, i cili u vra rreth dy javë më vonë. Melania Trump i kishte pëshpëritur të shoqit se Stephen Miller, arkitekti i politikës së dëbimeve masive, po e tepronte. Por Donald Trumpit iu desh kohë ta dëgjonte.
Vetëm më pas ai vendosi të largonte Greg Bovinon, zyrtarin e forcave të zbatimit të ligjit që autori e përshkruan si një vigjilent të veshur si pjesëtar i SS-ve naziste, si dhe Kristi Noem, të cilën e etiketon si vrasëse qensh me kapele kauboji.
Në këtë pikë, amerikanët filluan të pyesnin veten nëse administrata që mbante sloganin “America First” nuk ishte, në të vërtetë, antiamerikane.
A ishte ajo e gatshme të shkelte rregullat themelore të demokracisë liberale? Ndërkohë, votuesit me origjinë hispanike kishin filluar të pendoheshin që e kishin mbështetur Trumpin në zgjedhje.
Skandali Epstein dhe përçarja brenda lëvizjes MAGA
Ndoshta deri në atë moment mandati i Trumpit nuk ishte dëmtuar ende në mënyrë të pakthyeshme.
Megjithatë, administrimi i keq i çështjes Jeffrey Epstein kishte goditur edhe vetë botën MAGA, duke shkaktuar përçarje me figurat më të zemëruara dhe më radikale të kampit trumpist.
Mes tyre ishte edhe Marjorie Taylor Greene, mbështetëse fanatike e teorive konspirative të QAnon dhe dikur një nga besniket më të mëdha të presidentit.
Askush nuk do të mund ta zhdukë dyshimin se Trumpi, ndërsa peshonte avantazhet dhe rreziqet e një sulmi ndaj Iranit, kishte parasysh edhe shpresën për ta larguar nga vëmendja mediatike skandalin e miliarderit pedofil Epstein. Bëhej fjalë për një person të cilit Trumpi, sipas artikullit, i dërgonte vizatime pornografike në formën e kartolinave të urimit.
Sidoqoftë, presidenti kishte vendosur të vazhdonte me sulmin ndaj Iranit, duke premtuar se gjithçka do të zgjidhej brenda gjashtë javësh.
Lufta me Iranin: Gabimi që përshpejtoi katastrofën
Edhe këtë herë, gjërat nuk shkuan sipas parashikimeve. Lufta shkaktoi përplasje me aleatë të Shteteve të Bashkuara. Njëkohësisht, Trumpi u afrua tepër me kryeministrin izraelit Benjamin Netanyahu, një zgjedhje për të cilën më vonë do ta kritikonte edhe vetë zëvendëspresidenti JD Vance.
Kjo politikë shkaktoi gjithashtu një tjetër përçarje të dhimbshme me një ish-mbështetës të rëndësishëm të Trumpit, komentatorin konservator Tucker Carlson. Gjeneralët dhe strategët ushtarakë e kishin paralajmëruar presidentin për rrezikun e mbylljes së Ngushticës së Hormuzit, një nga rrugët më të rëndësishme të transportit botëror të naftës. Por Trumpi nuk i kishte dëgjuar.
Pasojat ishin shpërthimi i çmimeve të benzinës dhe rritja e përgjithshme e kostos së jetesës.
Pasurimi i familjes Trump dhe akuzat për korrupsion
Ndërsa amerikanët përballeshin me çmime gjithnjë e më të larta, ata shihnin presidentin dhe familjen e tij duke u pasuruar.
Mes çështjeve të diskutueshme ishte edhe ideja e shitjes paraprakisht të aksesit në mesazhet që Trumpi publikonte në rrjetet sociale, përmes të cilave ai ndikonte në lëvizjet e tregjeve financiare. Korrupsioni kishte filluar të shfaqej si një shqetësim i rëndësishëm në sondazhet e opinionit publik.
Megjithatë, gjatë Konventës së Dallasit, Trumpi kishte premtuar nga 5 mijë dollarë për çdo amerikan, me synimin për t’i nxitur të votonin kandidatët e tij, të cilët rezultuan zgjedhje të gabuara.
Zgjedhjet e mesmandatit: Referendumi që Trumpi e kërkoi vetë
Ndërsa popullariteti i presidentit vazhdonte të binte, këshilltarët i sugjeronin të mbante një profil të ulët dhe të shmangte daljet e tepërta publike. Por Trumpi bëri pikërisht të kundërtën. Ai i shndërroi zgjedhjet e mesmandatit në një referendum për veten e tij.
Në të njëjtën kohë, vazhdonte të mburrej me sallën madhështore të ballove që po ndërtohej në Shtëpinë e Bardhë.
Sjellja e tij i ngjante asaj të Marie Antoinette-s përpara Revolucionit Francez: një udhëheqës i shkëputur nga problemet e popullit, i përqendruar te luksi dhe madhështia personale, ndërsa pakënaqësia shoqërore rritej.
Revolucioni elektoral dhe rrëzimi politik i Trumpit
Dhe revolucioni ndodhi vërtet. Por këtë herë nuk bëhej fjalë për një revolucion të dhunshëm si ai francez. Ishte një revolucion elektoral, që u kthye kundër vetë Donald Trumpit. Dhe këtë herë, në kuptimin figurativ, ishte koka e tij politike ajo që përfundoi nën gijotinë. / La Repubblica