Gjetjet e Raportit të Komisionit Europian për Shqipërinë, të datës 4 nëntor 2026, janë në qendër të një letre zyrtare që kryetari i Grupit Parlamentar të Partisë Demokratike, Gazment Bardhi, i ka dërguar Kryetarit të Kuvendit, Niko Peleshi. Përmes saj, Bardhi kërkon reagim institucional dhe vënien në jetë të rekomandimeve të Brukselit për të siguruar funksionimin demokratik të Parlamentit.
Në vlerësimin e tij, dokumenti i Komisionit Europian mbështet shqetësimet që opozita ka shprehur prej kohësh: mbikëqyrjen gjithnjë e më të dobët të qeverisë nga Kuvendi, pengesat ndaj ushtrimit të të drejtave kushtetuese të deputetëve opozitarë, emërimet e politizuara në institucionet e pavarura dhe lënien pa zbatim të vendimeve të Gjykatës Kushtetuese.
Të lidhura
None found
Bardhi argumenton se integrimi europian nuk mund të sjellë demokratizim të vërtetë nëse shumica e konsideron Kuvendin një institucion të një partie të vetme. Sipas tij, vendimet parlamentare duhet të mbështeten te Kushtetuta, ligji dhe rregullat e Kuvendit, jo vetëm te epërsia numerike e mazhorancës.
Për kreun e Grupit Parlamentar të PD-së, raporti përbën njëkohësisht dokument pune dhe udhërrëfyes konkret veprimi. Ai vlerëson se Komisioni Europian përcjell një mesazh të qartë: rruga e integrimit mbetet e brishtë në mungesë të llogaridhënies së mirëfilltë dhe respektimit të ekuilibrit ndërmjet pushteteve.
Duke iu referuar Raportit SËD(2026) 690, Bardhi rendit problemet që, sipas tij, Komisioni Europian ka evidentuar në veprimtarinë e institucioneve demokratike shqiptare. Mes tyre janë kontrolli i pamjaftueshëm parlamentar mbi ekzekutivin dhe mungesa e një debati parlamentar me përmbajtje.
Në këtë renditje përfshihen edhe rrëzimi i vazhdueshëm i kërkesave të opozitës për komisione hetimore, si dhe vonesat e kundërshtitë në zbatimin e vendimeve të Gjykatës Kushtetuese.
Një tjetër problem lidhet me ndikimin politik në emërimet në institucionet e pavarura, ku përmendet edhe zgjedhja e Avokatit të Popullit pa marrëveshje politike. Po ashtu, evidentohen konsultimet publike jo domethënëse dhe procedurat e përshpejtuara për miratimin e projektligjeve.
Bardhi veçon gjithashtu lënien e opozitës jashtë drejtimit të Komisionit për Integrimin Europian, mungesën e dakordësisë për reformën territoriale dhe domosdoshmërinë urgjente të një reforme zgjedhore gjithëpërfshirëse përpara zgjedhjeve vendore të vitit 2027.
Për të ilustruar kufizimin e të drejtave parlamentare të opozitës, ai sjell në letër disa raste konkrete nga kjo legjislaturë. Sipas Bardhit, mazhoranca ka hedhur poshtë 6 kërkesa për ngritjen e komisioneve hetimore, ndërsa Kryetari i Kuvendit nuk ka pranuar 11 kërkesa për interpelanca me Kryeministrin.
Në vëmendje të Peleshit, Bardhi vendos edhe mosshqyrtimin e kërkesës së SPAK-ut për heqjen e imunitetit të deputetes Belinda Balluku, si dhe votën kundër të shumicës parlamentare. Këtë rast ai e lidh me shqetësimet e Komisionit Europian mbi kontrollin dhe ekuilibrin e pushteteve, por edhe mbi barazinë përpara ligjit.
Për sa i përket vendimeve të pazbatuara të Gjykatës Kushtetuese, në letër përmenden ato për mandatin e deputetes Olta Xhaçka dhe për pagat e magjistratëve. Bardhi ndalet edhe te vendimi nr. 62/2026, i cili ka të bëjë me kërkesën e opozitës për një komision hetimor mbi barazinë e palëve në zgjedhjet e 11 majit 2025.
Një tjetër kërkesë e opozitës është marrja në shqyrtim e katër projektligjeve që, sipas Bardhit, kanë mbetur prej pesë muajsh pa u shqyrtuar. Të depozituara që në qershor 2026, këto nisma trajtojnë investimet strategjike, zonat e mbrojtura, trashëgiminë kulturore dhe Paketën e Maleve.
Ai shprehet se projektligjet u paraqitën si përgjigje ndaj kërkesave të qytetarëve dhe problemeve të artikuluara gjatë protestave paqësore. Megjithatë, sipas tij, shumica ende nuk ka mundësuar shqyrtimin e tyre në Kuvend.
Kritika në letër ka edhe për ecurinë e reformës territoriale. Bardhi pretendon se mazhoranca u largua nga procesi i përbashkët për të miratuar më pas një reformë të njëanshme. Në lidhje me reformën zgjedhore, ai përcjell qëndrimin e opozitës se rekomandimet thelbësore të OSBE/ODIHR-it për zgjedhje të lira, të drejta dhe të ndershme nuk po marrin përgjigje.
Në përfundim, Bardhi i paraqet Kryetarit të Kuvendit shtatë prioritete, duke kërkuar veprime konkrete për funksionimin demokratik të Parlamentit.
Si përparësi të parë ai rendit sigurimin e mbikëqyrjes parlamentare dhe respektimin e instrumenteve kushtetuese që i takojnë opozitës.
Kërkesa e dytë lidhet me transparencën e procesit ligjvënës dhe zhvillimin e konsultimeve efektive me grupet e interesit.
Për emërimet në institucionet e pavarura, Bardhi kërkon që procesi të garantojë përfshirjen e të gjitha palëve.
Një tjetër prioritet është që vendimet e Gjykatës Kushtetuese të zbatohen në kohë.
Në reformat që kanë të bëjnë me integrimin europian, ai kërkon të sigurohet gjithëpërfshirja.
Po ashtu, Bardhi kërkon rivendosjen e rolit të opozitës si në procesin e integrimit europian, ashtu edhe në strukturat parlamentare që lidhen me të.
Prioriteti i shtatë është trajtimi në kohë i propozimeve ligjore të deputetëve të opozitës.
Duke mbyllur letrën, Bardhi shprehet se opozita do të vijojë të veprojë në rrugë institucionale dhe demokratike, por nuk do të pajtohet me asgjësimin e parlamentarizmit apo me mohimin e të drejtave të saj kushtetuese. Sipas tij, një shtet që kërkon të bëhet pjesë e Bashkimit Europian nuk mund të pretendojë se ka demokraci funksionale ndërkohë që brenda Parlamentit cenon rregullat bazë të bashkëjetesës demokratike.
Për dijeni, letra u është dërguar edhe Delegacionit të Bashkimit Europian në Tiranë dhe ambasadave të shteteve anëtare të BE-së në Shqipëri.
