Komisioni Parlamentar Antimafia i Italisë ka miratuar më 3 nëntor 2026 një raport që ngre alarmin për fuqizimin e rrjeteve kriminale në veri të vendit dhe për marrëdhëniet gjithnjë e më të konsoliduara mes grupet shqiptare dhe mafiet italiane. Dokumenti, i titulluar “Relazione sulla ’ndrangheta nell’Italia settentrionale.
Geografia del radicamento e nuove modalità operative”, u miratua nën drejtimin e Chiara Colosimo, kryetare e Komisionit. Ai përshkruan një ndryshim të rëndësishëm në marrëdhëniet mes organizatave kriminale. Sipas raportit, grupet shqiptare nuk shihen më vetëm si furnizues apo bashkëpunëtorë në trafikun e drogës.
Ato po fitojnë rol në marrëveshjet dhe operacionet e përbashkëta kriminale. Kështu, ato shfaqen në struktura bashkëpunimi ku marrin pjesë edhe përfaqësues të ’Ndrangheta-s, Cosa Nostra-s dhe Camorra-s. Raporti bazohet në analizën e dokumentit dhe në dëshmitë e prokurorëve italianë.
Një nga shembujt kryesorë të këtij bashkëpunimi është hetimi i njohur si “Hydra”, i zhvilluar në rajonin e Lombardisë. Ky hetim zbuloi një strukturë bashkëpunimi mes përfaqësuesve të ’Ndrangheta-s, Cosa Nostra-s dhe Camorra-s, ku përfshiheshin edhe grupe kriminale shqiptare. Sipas raportit, në veri të Italisë është krijuar një sistem bashkëpunimi mes organizatave kriminale.
Ato ndajnë interesa në trafikun e drogës, mashtrimet fiskale dhe pastrimin e parave. Një rol të rëndësishëm në këtë çështje ka prokurorja Alessandra Cerreti. Ajo ka përshkruar praninë e grupeve shqiptare si të heshtur, por të vazhdueshme dhe të specializuara.
Kjo dëshmi interpretohet si tregues se grupet shqiptare kanë fituar një pozicion më të rëndësishëm në marrëdhëniet me organizatat tradicionale mafioze. Një prej përfundimeve kryesore të raportit është se ’Ndrangheta ka ndryshuar mënyrën e funksionimit në Italinë Veriore. Në vend të përdorimit të vazhdueshëm të dhunës dhe kontrollit të drejtpërdrejtë territorial, organizata po përdor gjithnjë e më shumë marrëdhëniet ekonomike, bizneset, kompanitë dhe ndërmjetësit financiarë për të zgjeruar ndikimin e saj.
Sipas raportit, sipërmarrësit në veri të Italisë nuk janë gjithmonë vetëm viktima të presionit mafioz. Në disa raste ata bëhen klientë ose partnerë të organizatave kriminale, duke kërkuar shërbime të paligjshme për të përfituar avantazhe ekonomike. Dokumenti e përshkruan këtë model si një mafie që përshtatet me tregun, depërton në ekonominë legale dhe shfrytëzon dobësitë e sistemit financiar.
Prokurorja Alessandra Cerreti, duke iu referuar hetimit Hydra, ka theksuar se pavarësisht marrëveshjeve dhe interesave të përbashkëta, këto organizata mbeten mafioze. Ato mund të përdorin dhunën, kërcënimet apo edhe vrasjet kur interesat e tyre cenohen. Prokurori kombëtar antimafia Giovanni Melillo ka paralajmëruar se marrëdhënia mes mafies dhe ekonomisë legale ka kaluar përtej konceptit tradicional të infiltrimit.
Ai flet për një ndërthurje gjithnjë e më të thellë mes strukturave kriminale dhe një pjese të sistemit ekonomik. Rreziku që paraqesin rrjetet kriminale shqiptare në Itali është evidentuar edhe në operacione të tjera ndërkombëtare. Në maj të vitit 2026, Eurojust njoftoi për një operacion të përbashkët mes autoriteteve shqiptare dhe italiane kundër një rrjeti të përfshirë në trafik droge, vrasje dhe pastrim parash.
Operacioni çoi në 12 arrestime dhe në identifikimin e një skeme të pastrimit të afro 1 milion eurove, të transferuara nga Italia drejt Shqipërisë. Sipas Eurojust, bashkëpunimi mes SPAK-ut dhe autoriteteve italiane ka prodhuar mbi 170 arrestime gjatë periudhës 2018-2026 dhe sekuestrimin e më shumë se shtatë tonëve lëndë narkotike.
Raporti i ri i Antimafias italiane tregon se sfida nuk lidhet më vetëm me trafikun e drogës. Ajo lidhet edhe me ndërthurjen e organizatave kriminale në biznes, financë dhe ekonomi. Kështu, kufijtë mes mafieve tradicionale italiane dhe rrjeteve ndërkombëtare po bëhen gjithnjë e më pak të dukshëm.