Metodat kontraceptive nuk fillojnë të veprojnë të gjitha në të njëjtën kohë. Disa ofrojnë mbrojtje të menjëhershme, ndërsa të tjerave u duhen nga dy deri në shtatë ditë për të parandaluar shtatzëninë. Koha varet nga lloji i kontraceptivit, momenti kur fillohet përdorimi dhe faza e ciklit menstrual. Ja çfarë duhet të dini për secilën metodë.
1. Implanti kontraceptiv
Implanti, i njohur si Nexplanon, është një shufër e vogël që vendoset nën lëkurën e krahut nga profesionisti shëndetësor dhe çliron hormonin progestinë. Zakonisht, ai fillon të mbrojë nga shtatzënia pas shtatë ditësh. Gjatë kësaj periudhe rekomandohet përdorimi i një metode shtesë mbrojtëse, si prezervativi.
2. Injeksioni kontraceptiv
Injeksioni Depo-Provera përmban hormonin progestinë dhe jepet nga profesionisti shëndetësor. Nëse merret gjatë shtatë ditëve të para të ciklit menstrual, mbrojtja fillon menjëherë. Nëse merret më vonë, nevojiten shtatë ditë për të siguruar mbrojtje.
3. Pilulat kontraceptive
Ekzistojnë dy lloje kryesore të pilulave kontraceptive hormonale:
Pilulat e kombinuara: Përmbajnë estrogjen dhe progestinë. Nëse fillohen ditën e parë të menstruacioneve, mbrojtja është e menjëhershme. Nëse fillohen në një ditë tjetër, nevojiten shtatë ditë përdorimi dhe një metodë shtesë mbrojtëse. Pilulat vetëm me progestinë (mini-pilulat): Nëse fillohen ditën e parë të menstruacioneve, veprojnë menjëherë. Nëse fillohen në një moment tjetër, zakonisht nevojiten dy ditë, sipas llojit të pilulës.
A ndihmojnë pilulat në rregullimin e menstruacioneve?
Po. Ato mund të ndihmojnë në rregullimin e ciklit menstrual, por zakonisht duhen rreth tre muaj për të vlerësuar efektin. Gjatë dy ose tre muajve të parë mund të shfaqen njolla gjaku ose gjakderdhje të lehta ndërmjet menstruacioneve.
4. Spiralja kontraceptive (IUD)
Spiralja vendoset brenda mitrës dhe ekzistojnë dy lloje kryesore: Spiralja hormonale: Nëse vendoset brenda shtatë ditëve nga fillimi i menstruacioneve, vepron menjëherë. Nëse vendoset më vonë, nevojiten shtatë ditë mbrojtje shtesë. Spiralja e bakrit: Ofron mbrojtje të menjëhershme pas vendosjes dhe nuk kërkon periudhë pritjeje. Në varësi të llojit, spiralet hormonale mund të ofrojnë mbrojtje për tre deri në tetë vjet.
5. Ngjitëset kontraceptive
Ngjitëset përmbajnë estrogjen dhe progestinë dhe vendosen në lëkurë. Nëse përdoren ditën e parë të ciklit menstrual, mbrojtja fillon menjëherë. Nëse fillohen më vonë, nevojiten shtatë ditë për të arritur mbrojtjen e plotë. Zakonisht, ngjitësja ndërrohet çdo javë për tri javë, ndërsa javën e katërt nuk përdoret.
6. Unazat vaginale
Unazat vaginale çlirojnë gradualisht hormone për të parandaluar shtatzëninë. Nëse vendosen ditën e parë të menstruacioneve, veprojnë menjëherë. Nëse vendosen më vonë, nevojiten shtatë ditë mbrojtje shtesë. Zakonisht mbahen për tri javë dhe hiqen gjatë javës së katërt.
7. Vazektomia
Vazektomia është një ndërhyrje kirurgjikale që ndërpret kanalet përmes të cilave kalojnë spermatozoidet. Megjithatë, ajo nuk ofron mbrojtje të menjëhershme. Zakonisht duhen rreth tre muaj që spermatozoidet e mbetura të largohen nga sperma. Pas ndërhyrjes duhet përdorur një metodë tjetër kontraceptive derisa analiza e spermës të konfirmojë mungesën e spermatozoideve.
8. Lidhja e tubave (sterilizimi femëror)
Kjo është një procedurë kirurgjikale gjatë së cilës tubat fallopiane priten ose mbyllen, duke parandaluar takimin e vezës me spermatozoidin. Zakonisht, mbrojtja fillon menjëherë pas procedurës, megjithëse shtatzënia mbetet shumë rrallë e mundur edhe pas sterilizimit.
9. Prezervativët dhe diafragmat
Këto metoda ofrojnë mbrojtje të menjëhershme kur përdoren siç duhet. Prezervativët janë veçanërisht të rëndësishëm sepse ndihmojnë edhe në parandalimin e infeksioneve seksualisht të transmetueshme, përfshirë HIV-in, klamidian dhe gonorrenë. Sipas të dhënave të artikullit, prezervativët kanë efektivitet rreth 87% në përdorimin e zakonshëm dhe 98% në përdorimin perfekt. Diafragmat mund të arrijnë rreth 88% efektivitet kur përdoren së bashku me spermicid.
10. Spermicidet
Spermicidet janë produkte që ndihmojnë në shkatërrimin ose pengimin e spermatozoideve. Ato gjenden në formën e kremrave, shkumave, xheleve dhe supozitorëve vaginalë. Disa produkte duhet të vendosen 10–15 minuta para marrëdhënies seksuale dhe zakonisht janë efektive për rreth një orë. Në përdorimin e duhur, efektiviteti i tyre është rreth 79%, sipas artikullit.
Çfarë duhet të mbani mend?
Jo të gjitha metodat kontraceptive ofrojnë mbrojtje të menjëhershme. Nëse filloni një metodë hormonale në një moment tjetër përveç fillimit të menstruacioneve, mund t’ju duhet të përdorni prezervativ për disa ditë. Gjithashtu, kontraceptivët hormonalë nuk mbrojnë nga infeksionet seksualisht të transmetueshme. Prezervativi mbetet një nga mënyrat më të rëndësishme për të ulur këtë rrezik. E rëndësishme: Afatet mund të ndryshojnë sipas preparatit dhe udhëzimeve mjekësore. Nëse keni harruar pilulat, keni pasur marrëdhënie pa mbrojtje ose dyshoni për shtatzëni, konsultohuni me mjekun ose farmacistin për hapat e duhur.
