Ndërsa shiu, era, stuhitë dhe të ftohtit shpesh shihen si faktorë që përkeqësojnë humorin, profesori britanik i psikologjisë Trevor Harley thotë se pikërisht këto dukuri e ndihmuan të përballonte depresionin dhe ankthin.
Profesor Emeritus i Psikologjisë në Universitetin e Dundees në Skoci, Harley ka vëzhguar e dokumentuar motin për më shumë se 30 vjet. Ai tregon se përvoja me shiun, erën e fortë, borën dhe stuhitë i ka dhënë qetësi e forcë në periudha të rënda.
Të lidhura
None found
Për të, ndryshimet në natyrë përcjellin një mesazh të rëndësishëm: asnjë gjendje nuk zgjat përgjithmonë, përfshirë edhe vështirësitë emocionale. “Edhe ngjarjet më të forta të motit kalojnë”, është një mendim që e ka ndihmuar në çastet më të errëta.
Një ditë me shi shpesh i shtyn njerëzit të qëndrojnë në shtëpi, të heqin dorë nga planet dhe të presin motin me diell. Por për Harley-n, reshjet dhe stuhitë kanë marrë një kuptim tjetër, duke u bërë burim qetësie në momente të vështira të jetës.
Ai vëren se tingulli i shiut mund të jetë qetësues për shumë njerëz. Ritmi i tij i njëtrajtshëm i ngjan asaj që quhet “zhurmë rozë” (pink noise), e cila, sipas disa studimeve, është lidhur me relaksimin dhe gjumë më të mirë. Këta tinguj mund të ulin stresin dhe të krijojnë kushte më të përshtatshme për pushim.
Edhe aroma e tokës pas shiut mund të jetë pjesë e kësaj përvoje. Kur uji bie mbi tokën e tharë, në ajër çlirohen disa përbërje, mes tyre gjeosmina, që i jep tokës aromën karakteristike. Shumë njerëz e lidhin atë me freskinë dhe qetësinë.
Reshjet mund të ndikojnë edhe te puna: një studim me punonjës në Japoni ka konstatuar se produktiviteti rritet në ditët me shi, kur ka më pak shpërqendrime nga veprimtaritë në natyrë.
Stuhitë, që te disa ngjallin frikë për shkak të bubullimave e vetëtimave, te të tjerë mund të sjellin ndjenjë çlirimi dhe qetësie. Harley përmend edhe praninë e joneve negative në ajër gjatë këtyre dukurive.
Disa kërkime kanë shqyrtuar mundësinë që jonet negative të lidhen me humor më të mirë dhe me pakësim të simptomave depresive te disa persona. Megjithatë, kjo nuk do të thotë se stuhitë mund të përdoren si trajtim për depresionin.
Edhe të ftohtit, ndonëse shpesh shoqërohet me melankoli dhe mungesë energjie, mund të ketë efekte pozitive nëse ekspozimi është i moderuar. Trupi vë në punë mekanizma për ruajtjen e temperaturës; i ftohti mund të shtojë vigjilencën, të ndikojë në qarkullimin e gjakut dhe të aktivizojë dhjamin kafe, që ndihmon në prodhimin e nxehtësisë.
Për këtë arsye, vitet e fundit është rritur interesi për zhytjet në ujë të ftohtë dhe format e tjera të ekspozimit të kontrolluar ndaj temperaturave të ulëta. Por i ftohti ekstrem nuk është i sigurt për këdo dhe mund të sjellë rreziqe për shëndetin.
As moti me diell nuk garanton domosdoshmërisht humor të mirë. Ndryshimet sezonale ndikojnë në mënyra të ndryshme te njerëzit; pranvera, me ditët më të gjata dhe luhatjet e temperaturës, mund të shoqërohet te disa me pagjumësi, ankth dhe çrregullime të ritmit të gjumit.
Këto shqetësime lidhen me përshtatjen e organizmit ndaj dritës, hormoneve dhe ritmit biologjik. Prandaj, një ditë me shi nuk duhet parë automatikisht si e dëmshme për shëndetin mendor, njësoj siç dielli nuk siguron vetvetiu mirëqenie emocionale.
Për Harley-n, vëmendja ndaj motit është shndërruar në më shumë se interes për dukuritë atmosferike: ajo e ndihmon të kuptojë jetën dhe të forcojë qëndrueshmërinë psikologjike. Duke parë se si ndryshon natyra, ai ka mësuar se asnjë gjendje nuk është e përhershme dhe se as shiu, as stuhitë nuk vazhdojnë pa fund.
Harley përcjell këtë mesazh: “Ndonjëherë duhet të mësojmë të mos luftojmë çdo ditë të vështirë, por të pranojmë se edhe ajo është pjesë e jetës dhe se, herët a vonë, do të kalojë”.
