Një rrjet sekret rus u përpoq të shfrytëzonte trazirat e muajit të kaluar në Francë, duke përdorur rrjetet sociale për të fajësuar emigracionin e pakontrolluar për situatën dhe për të paraqitur qeverinë franceze si një autoritet që kishte humbur kontrollin, sipas një vlerësimi të brendshëm të Bashkimit Evropian, të siguruar nga Reuters.
Një tjetër vlerësim i brendshëm, i hartuar nga Ministria e Jashtme e Francës dhe gjithashtu i siguruar nga Reuters, zbuloi se llogari në rrjetet sociale të lidhura me Izraelin dhe lëvizjen amerikane MAGA kishin përhapur gjithashtu “narrativa armiqësore” lidhur me trazirat, duke i lidhur ato me islamizmin radikal dhe emigracionin.
Të marra së bashku, këto vlerësime ofrojnë një pasqyrë se si aktorë të jashtëm janë përpjekur të shfrytëzojnë trazirat e brendshme në Francë për qëllimet e tyre politike, sipas analizës së specialistëve evropianë të dezinformimit.
Analiza e Bashkimit Evropian zbuloi se një rrjet sekret rus, i njohur si “Operation Overload”, shpërndau video që imitonin mediat perëndimore, me synimin për të ndikuar te publiku francez. Disa prej tyre përmbanin pretendime të rreme se emigrantët kishin përdhunuar protestues apo se sulme terroriste ishin të pashmangshme.
Ministria e Jashtme ruse nuk iu përgjigj kërkesës për koment. Në gusht, zëdhënësja e ministrisë, Maria Zakharova, hodhi poshtë akuzat e një agjencie shtetërore franceze për monitorimin e ndërhyrjeve të huaja, sipas të cilave Rusia po përhapte dezinformim lidhur me zgjedhjet franceze të vitit 2027. Ajo deklaroi se këto akuza “nuk do të jenë trillimi i fundit që autoritetet do të përdorin për të manipuluar opinionin publik”.
Muajin e kaluar, në disa qytete të Francës shpërthyen trazira, pasi protestat kundër rritjes së kostos së jetesës dhe përkeqësimit të shërbimeve publike dolën jashtë kontrollit, duke shkaktuar disa nga aktet më të rënda të dhunës që vendi ka përjetuar në dekada.
Vlerësimi i BE-së, i cili mbulon periudhën nga 7 deri më 21 tetor, zbuloi se Rusia synonte të “paraqiste udhëheqjen franceze si të dobët dhe gjithnjë e më autoritare”.
“Ngjarje të tilla krijojnë mundësi për të dobësuar qeveritë kombëtare, për të nxitur frikën dhe përçarjen, si dhe për të ndikuar në perceptimin e publikut përpara zgjedhjeve”, thuhet në dokumentin e BE-së, me qarkullim të kufizuar, i përgatitur nga ekspertë të dezinformimit në shërbimin diplomatik të unionit.
Raporti nuk gjeti prova se Moska apo aktorë të tjerë kishin nxitur ose përshkallëzuar protestat. Aktivitetin e tyre e cilësoi si “shfrytëzim oportunist të trazirave”.
Vlerësimi i Ministrisë së Jashtme franceze zbuloi se 10 postimet më të shikuara në platformën X lidhur me trazirat, të publikuara nga llogari të lidhura me qarqet proruse, morën 2.8 milionë shikime gjatë periudhës 16-18 tetor.
Megjithatë, këto shifra ishin shumë më të ulëta krahasuar me shikimet e postimeve për trazirat në X nga llogari të lidhura me lëvizjen MAGA dhe zyrtarë e figura me ndikim në Izrael.
Sipas raportit të ministrisë franceze, 10 postimet më të shikuara nga zyrtarë, media dhe influencues të lidhur me lëvizjen MAGA morën më shumë se 49 milionë shikime gjatë periudhës 16-18 tetor.
Ndërkohë, 10 postimet më të shikuara nga zyrtarë izraelitë, llogari qeveritare, media dhe influencues morën më shumë se 35 milionë shikime gjatë së njëjtës periudhë.
Elina Treyger, shkencëtare e lartë politike në institutin kërkimor RAND Corporation, tha se fushata të tilla zhvillojnë një “garë narrativash” që përhapet gradualisht dhe që, me kalimin e kohës, mund të ndikojë në mënyrën se si demokracitë perëndimore perceptohen në Evropë dhe më gjerë.
Treyger tha se këto fushata ushqejnë reagimet kundër emigracionit, të cilat po i shtyjnë votuesit evropianë drejt skajeve të spektrit politik.
Reuters nuk arriti të verifikonte në mënyrë të pavarur pretendimet e paraqitura në raportet franceze dhe të BE-së.
Të pyetur për koment, zyrtarët francezë iu referuan deklaratave të presidentit Emmanuel Macron, i cili më 21 tetor tha se nuk kishte pasur prova të dukshme për ndërhyrje të huaja në protestat, por se kishte pasur “manipulim të informacionit nga jashtë”.
Zyra e kryeministrit izraelit Benjamin Netanyahu dhe Ministria e Jashtme e Izraelit nuk iu përgjigjën kërkesave për koment.
Raporti i BE-së thotë se “Operation Overload”, aktive që nga shtatori i vitit 2023, ka shënjestruar “figura publike, institucione dhe media perëndimore”, me synimin për t’i diskredituar ato dhe mbështetjen e tyre për Ukrainën, ndërkohë që promovon përmbajtje në përputhje me interesat ruse.
Sipas raportit, aktiviteti i këtij rrjeti synon gjithashtu të dobësojë mbështetjen evropiane për Ukrainën, duke përhapur pretendimin se qeveritë evropiane i japin përparësi Ukrainës në raport me problemet e brendshme të vendeve të tyre.
Instituti për Dialog Strategjik (Institute for Strategic Dialogue), një organizatë kërkimore me seli në Britani, deklaroi në një raport të publikuar vitin e kaluar se “Operation Overload” është “një operacion i vazhdueshëm rus i informacionit, me volum të lartë publikimesh, i cili imiton burime të besueshme për të nxitur përçarje, konfuzion dhe mosbesim”.
“Ky operacion krijon dhe publikon video që duken si edicione lajmesh, përdor inteligjencën artificiale për të klonuar zërat e ekspertëve, falsifikon tituj gazetash dhe manipulon imazhe”, deklaroi instituti, duke shtuar se rrjeti “zhvendos fokusin nga një vend në tjetrin për të shfrytëzuar krizat dhe debatet publike”.
Agjencia franceze për monitorimin e ndërhyrjeve të huaja dhe dezinformimit, Viginum, publikoi në vitin 2024 një raport të detajuar mbi “Operation Overload” dhe operacione të ngjashme ruse.
Zyrtarët francezë kanë deklaruar se këto operacione rishfaqen gjatë protestave, zgjedhjeve apo në raste të tjera që mund të shfrytëzohen për të diskredituar Francën.
