Ndryshime të forta nga janari, bileta e autobusit drejt shtrenjtimit

Qytetarët mund të përballen me një tjetër rritje të shpenzimeve të përditshme nga 1 janari 2027, këtë herë për transportin publik. Operatorët e transportit qytetas dhe rrethqytetas paralajmërojnë se ndryshimet e propozuara në paketën fiskale, veçanërisht rritja e TVSH-së, mund t’i detyrojnë të kërkojnë rishikimin e çmimeve të biletave dhe aboneve.

Shoqata Kombëtare e Transportit Qytetas i është drejtuar me një shkresë të datës 7 nëntor 2026 Komisionit Parlamentar për Ekonominë, Punësimin dhe Financat, ku kundërshton ndryshimet e propozuara dhe kërkon ndërhyrje për të lehtësuar barrën fiskale mbi sektorin.

Operatorët propozojnë uljen e TVSH-së nga 20% në 6%, lehtësimin e taksimit të karburanteve dhe përjashtimin e autobusëve të licencuar nga taksa vjetore e qarkullimit. Sipas tyre, nëse këto kërkesa nuk merren parasysh, rritja e tarifave të shërbimit publik mund të bëhet e pashmangshme.

TVSH-ja nga 20% në 21%, transportuesit kundërshtojnë paketën fiskale

Debati është ndezur pas propozimeve të Ministrisë së Financave për paketën fiskale të vitit 2027. Më 29 tetor, ministri Petrit Malaj bëri të ditur se qeveria synon të rrisë normën standarde të TVSH-së nga 20% në 21%.

Paketa parashikon gjithashtu uljen e TVSH-së në 6% për 54 produkte të shportës bazë, ndryshime në tatimin mbi dividendin dhe zhvendosjen e taksës së qarkullimit nga çmimi i karburantit drejt taksës vjetore të automjeteve.

Pikërisht këto ndryshime kanë ngritur shqetësimin e kompanive të transportit, të cilat pretendojnë se operojnë nën presionin e vazhdueshëm të kostove për karburantin, pagat e punonjësve dhe mirëmbajtjen e autobusëve.

Një tjetër problem, sipas shoqatës, është fakti se operatorët nuk kanë liri të plotë për të përcaktuar tarifat. Çmimet e biletave dhe aboneve miratohen nga organet e pushtetit vendor, duke kufizuar mundësinë e kompanive për të reaguar në mënyrë të drejtpërdrejtë ndaj rritjes së shpenzimeve.

Për këtë arsye, transportuesit kërkojnë ose liberalizimin e tarifave, ose krijimin e një mekanizmi që garanton rishikimin e tyre në raport me kostot reale të shërbimit.

Sipas vlerësimeve të shoqatës, transportin publik e përdorin rregullisht rreth 450 mijë deri në 500 mijë qytetarë. Kjo shifër është një vlerësim i operatorëve dhe jo një statistikë e konfirmuar nga INSTAT.

Qeveria miraton mbi 209 milionë lekë kompensim për karburantin

Ndërsa kompanitë paralajmërojnë vështirësi financiare, qeveria ka miratuar një fond të posaçëm për kompensimin e shpenzimeve të karburantit.

Në mbledhjen e 5 nëntorit, Këshilli i Ministrave vendosi të kompensojë kompanitë e transportit qytetas, rrethqytetas dhe ndërqytetas me 50 lekë për çdo litër karburanti të dokumentuar, për periudhën qershor-tetor 2026.

Fondi i miratuar është 209.022.872 lekë dhe do të përballohet nga rezerva e buxhetit të shtetit për vitin 2026.

Përfitimi nuk është automatik, pasi kompanitë duhet të paraqesin dokumentacionin që vërteton konsumin e karburantit dhe të respektojnë kufizimet e përcaktuara në vendim. Afati për dorëzimin e kërkesave është caktuar deri më 16 nëntor 2026.

Megjithatë, ky kompensim lidhet me shpenzimet e pesë muajve të kaluar dhe nuk përbën një garanci se e njëjta skemë do të vazhdojë edhe gjatë vitit 2027.

Kështu, pavarësisht fondit të akorduar nga qeveria, mbetet e hapur çështja se si do të përballohen kostot e sektorit në vitin e ardhshëm, veçanërisht nëse hyjnë në fuqi ndryshimet e propozuara në sistemin e taksave.

INSTAT konfirmon rritjen e kostove të transportit, çmimet 11,4% më të larta në një vit

Presioni mbi transportin publik vjen në një periudhë kur shtrenjtimi i shërbimeve dhe produkteve po rëndon buxhetet familjare.

Sipas të dhënave të publikuara nga INSTAT më 9 nëntor, inflacioni vjetor në Shqipëri për muajin tetor 2026 arriti në 3,4%. Çmimet e grupit të ushqimeve dhe pijeve joalkoolike u rritën me 4% krahasuar me të njëjtën periudhë të vitit të kaluar.

Ndërkohë, grupi statistikor i transportit regjistroi një rritje vjetore prej 11,4%. Kjo shifër përfshin një kategori më të gjerë shërbimesh dhe nuk do të thotë se biletat e autobusëve janë shtrenjtuar me të njëjtën përqindje.

Madje, në raport me shtatorin, çmimet e këtij grupi rezultuan 1,4% më të ulëta gjatë tetorit.

Edhe zhvillimet në tregjet ndërkombëtare shtojnë pasigurinë për kostot e sektorit. Sipas vlerësimit paraprak të Eurostat, inflacioni vjetor në Eurozonë arriti në 4% në tetor, ndërsa çmimet e energjisë u rritën me 20,8% krahasuar me të njëjtin muaj të vitit 2025.

Megjithatë, këto të dhëna nuk përkthehen automatikisht në të njëjtën rritje të kostove të karburantit në Shqipëri.

A do të paguajnë më shumë qytetarët nga 1 janari?

Për momentin, rritja e biletave dhe aboneve nuk është një vendim i konfirmuar. Ajo mbetet një mundësi e paralajmëruar nga operatorët, të cilët kërkojnë ndryshimin e politikës fiskale dhe një mekanizëm më të qëndrueshëm për mbulimin e shpenzimeve.

Për të kuptuar nëse shtrenjtimi është i justifikuar, nevojiten të dhëna konkrete mbi kostot e kompanive, numrin e pasagjerëve, të ardhurat nga biletat dhe subvencionet që përfitojnë. Pa këto elemente, nuk mund të përcaktohet se sa do të ndikojnë ndryshimet tatimore në çmimin përfundimtar të shërbimit.

Nëse qeveria vijon me propozimin për rritjen e TVSH-së, ndërsa nuk ofron lehtësi të tjera për sektorin, kompanitë mund të kërkojnë rishikimin e tarifave. Në këtë skenar, barra financiare rrezikon të përfundojë sërish te qytetarët që përdorin çdo ditë autobusët për të shkuar në punë, shkollë apo për nevojat e tyre të përditshme.

Deri tani, nuk ka një vendim përfundimtar që konfirmon ndryshimin e çmimeve nga 1 janari 2027. Por paralajmërimi i transportuesve ka hapur një tjetër debat mbi koston e jetesës dhe mënyrën se si politikat fiskale të qeverisë mund të reflektohen drejtpërdrejt në xhepat e qytetarëve.