Partia Yashar! e Gadi Eisenkot paraqiti të martën një sërë projektligjesh, në ditën e hapjes së punimeve të legjislaturës së 26-të të Knessetit. Në krye të propozimeve janë krijimi i një komisioni shtetëror hetimor për masakrën e 7 tetorit 2023 dhe vendosja e kufizimeve për kohëzgjatjen e mandatit të kryeministrit.
Legjislacioni, i paraqitur së bashku me fraksione të tjera, është pjesë e përpjekjes së partive kundër kryeministrit Benjamin Netanyahu për të shfrytëzuar shumicën e tyre parlamentare dhe për të çuar përpara projektligje edhe përpara formimit të një qeverie të re. Yashar! e ka bërë hetimin zyrtar shtetëror për dështimet e 7 tetorit një nga prioritetet e saj kryesore, shkruan Ynet.
Partia paraqiti gjithashtu një amendament të Ligjit Themelor: Qeveria, i cili do të përcaktonte një kufi maksimal për kohëzgjatjen e mandatit të kryeministrit. Një propozim i ngjashëm u paraqit nga Yair Lapid, udhëheqësi në largim i opozitës dhe numri dy në partinë Beyachad të Naftali Bennett, i cili kërkon që qëndrimi në detyrë të kufizohet në maksimumi tetë vjet.
Lapid njoftoi edhe dy projektligje të tjera. Njëri synon të përfshijë Deklaratën e Pavarësisë së Izraelit në një Ligj Themelor, i cili do të shërbente si kapitulli i parë i një kushtetute të ardhshme. Projektligji tjetër do të krijonte një kuadër për partneritetin civil, duke u lejuar çifteve, pavarësisht orientimit të tyre seksual, të regjistronin marrëdhënien jashtë sistemit ekzistues të martesave fetare.
“Ne do të vazhdojmë të jemi zëri i publikut liberal të Izraelit në Knesset dhe do të punojmë për ta rimëkëmbur Shtetin e Izraelit”, tha Lapid.
Një pjesë e konsiderueshme e paketës legjislative të Yashar! synon gjithashtu të shfuqizojë ndryshimet e miratuara nga qeveria në largim e Netanyahut, si pjesë e reformës së saj në sistemin gjyqësor dhe ristrukturimit më të gjerë të institucioneve shtetërore.
Propozimet përfshijnë shfuqizimin e legjislacionit që ndryshoi statusin dhe kompetencat e prokurorit të përgjithshëm, si dhe të amendamenteve të Ligjit Themelor: Gjyqësori dhe të Ligjit për Gjykatat. Yashar! kërkon gjithashtu të rikthejë mbrapsht ndryshimet në legjislacionin për transmetimet, rregullat që përcaktojnë se kur kryeministri mund të shpallet i paaftë për të ushtruar detyrën, si dhe Amendamentin 45 të Urdhëresës për Policinë.
Blloku më i gjerë kundër Netanyahut po shqyrton mundësinë e krijimit të gjashtë deri në tetë komisioneve të posaçme të Knessetit, për të përshpejtuar miratimin e ligjeve ndërkohë që vazhdojnë negociatat për formimin e koalicionit. Një nga objektivat kryesore është hetimi për ngjarjet e 7 tetorit. Sipas sistemit aktual, qeveria ka kompetencën kryesore për të ngritur një komision shtetëror hetimor, krahas një mekanizmi më të kufizuar që përfshin Komisionin e Knessetit për Kontrollin Shtetëror.
Për këtë arsye, blloku po shqyrton mundësinë e miratimit të një ligji që do t’i lejonte vetë Knessetit të krijonte një komision të tillë pa pasur nevojë për një vendim të qeverisë. Një nga alternativat që po diskutohet është që për këtë të kërkohet mbështetja e të paktën 61 deputetëve.
Partitë opozitare synojnë gjithashtu të rikthejnë mbrapsht ndryshimet që lidhen me Komisionin për Përzgjedhjen e Gjyqtarëve, kompetencat e prokurorit të përgjithshëm dhe statusin e Departamentit të Hetimeve të Brendshme të Policisë. Disa prej masave të qeverisë në largim kanë hyrë tashmë në fuqi, ndërsa të tjerat pritet të zbatohen më vonë.
Megjithatë, projektligjet ndodhen vetëm në fillim të procesit legjislativ. Projektligjet e propozuara nga deputetët duhet të kalojnë një lexim paraprak, të ndjekur nga tre lexime të tjera dhe diskutime në komisione. Ndërkohë, kundërshtarët mund të përdorin procedurat parlamentare për të ngadalësuar përparimin e tyre.
Kufizimi i mandateve të kryeministrit është diskutuar edhe më parë. Një propozim që parashikonte një kufi prej tetë vjetësh, i avancuar gjatë qeverisë Bennett-Lapid, kaloi leximin e parë, por nuk u përfundua kurrë. Tani, propozimi është rikthyer në Knesset, ndërsa Eisenkot dhe Lapid synojnë ta përfshijnë atë në agjendën e punimeve të para të parlamentit të ri.
