Detaje nga protestat masive në Spanjë, përplasje dhe tensione të forta me policinë! Shkatërrohen dhe grabiten dyqane! Çfarë duhet të dimë më shumë

Sindikatat e shfrytëzuan grevën e përgjithshme të 11 nëntorit për t’i dërguar një mesazh paralajmërues qeverisë që do të dalë nga zgjedhjet e përgjithshme të 29 nëntorit: pavarësisht përbërjes së saj, ajo do të duhet të negociojë me organizatat e punëtorëve dhe të marrë në konsideratë kërkesat e tyre.

“Nëse vijnë në pushtet, do të duhet të bashkëpunojnë me ne”, paralajmëroi sekretari i përgjithshëm i UGT-së, Pepe Álvarez, duke iu referuar Partisë Popullore (PP). Ndërsa homologu i tij në Komisionet e Punëtorëve (CCOO), Unai Sordo, vuri në pikëpyetje propozimet ekonomike të PP-së dhe paralajmëroi për pasojat që ato mund të kenë për shërbimet publike.

Vetëm pak orë përpara nisjes së fushatës zgjedhore, PP-ja ashpërsoi sulmet ndaj përfaqësuesve të sindikatave kryesore. Dita e grevës u shoqërua me tensione në disa zona të vendit.

Nën sloganin “Paga, strehim, çmime”, mobilizimi i përgjithshëm u thirr këtë të mërkurë nga CCOO, UGT dhe Unioni i Qiramarrësve, së bashku me organizata të tjera shoqërore. Pjesëmarrja u ndje më shumë në rrugë, në akset kryesore të qarkullimit dhe në hyrjet e qendrave logjistike sesa në dyqane apo në vetë vendet e punës.

Kjo situatë u ndikua pjesërisht nga përhapja e punës në distancë dhe vështirësitë në lëvizje, të përkeqësuara edhe nga reshjet e dendura në shumë qytete dhe efektet e stuhisë Charles. Për shkak të kushteve atmosferike, disa marshime, përfshirë ato të planifikuara në kryeqytetet e Andaluzisë, u pezulluan.

Në Madrid, më shumë se 120 mijë persona, sipas vlerësimit të Delegacionit të Qeverisë, morën pjesë në demonstratën e përbashkët të zhvilluar në orën 18:00. Organizatorët, ndërkohë, pretenduan se numri i pjesëmarrësve ishte nga 600 mijë deri në 750 mijë.

Përballë motit të keq, mijëra qytetarë iu bashkuan protestës, duke treguar shtrirjen e gjerë të pakënaqësisë, nga studentët universitarë te punonjësit e administratës publike dhe pensionistët.

Marshimi nisi nga stacioni i Atochës, vijoi përgjatë Gran Vía-s dhe përfundoi pranë sheshit Plaza de España, ku ishte vendosur një kordon policor. Me thirrjet “Kjo është luftë klasash” dhe “Madridi do të jetë varri i rentierizmit”, demonstruesit përshkuan rrugët e kryeqytetit mes reshjeve të rrëmbyeshme.

Greva ishte paralajmëruar prej kohësh, ndërsa mobilizimi mori një shtysë të veçantë pas dëbimit nga banesa të Maricarmen Abascal, një 87-vjeçare nga Madridi, e cila ndërroi jetë më 7 tetor, dy javë pasi u detyrua të largohej nga shtëpia e saj.

Shumica e demonstratave u zhvilluan në mënyrë paqësore dhe pa incidente, por në fund të ditës pati përplasje në Madrid dhe Barcelonë, ku ndërhyrjet policore u shoqëruan me tensione.

Në kryeqytetin katalanas, protesta degjeneroi në akte vandalizmi dhe grabitje të dyqaneve nga grupe personash të maskuar. Ata hodhën edhe fishekzjarre në drejtim të forcave të policisë katalanase, Mossos d’Esquadra, pranë sheshit Plaça Catalunya.

Sipas të dhënave të Ministrisë së Brendshme, gjatë ditës u regjistruan më shumë se 1,500 incidente të lidhura me protestat në të gjithë vendin. Mbi 50 persona u arrestuan gjatë demonstratave, ndërsa numri i të ndaluarve arriti në 74 pas trazirave që pasuan.

Drejtuesit e sindikatave kritikuan ndërhyrjet e policisë, duke i cilësuar ato të tepruara dhe duke denoncuar, në disa raste, përdorimin e sprejit me piper.

Pjesëmarrje e pabarabartë në sektorë dhe rajone

Kjo ishte greva e nëntë e përgjithshme në Spanjë gjatë periudhës demokratike dhe e para pas 14 vitesh, që nga ajo e zhvilluar përpara ardhjes në pushtet të qeverisë së Mariano Rajoy. Pjesëmarrja ndryshoi ndjeshëm nga një sektor dhe rajon në tjetrin.

Sindikatat raportuan pjesëmarrje të lartë në industri, sektorin e automobilave, logjistikë, energji dhe porte. Në të kundërt, administrata publike, shëndetësia, arsimi dhe një sërë shërbimesh të tjera patën ndërprerje më të kufizuara.

Sipas vlerësimeve të sindikatave, pjesëmarrja në nivel rajonal varioi nga 41% në zona si Castilla-La Mancha dhe Extremadura, deri në mbi 80% në Katalonjë dhe Andaluzi.

Unai Sordo e cilësoi grevën një “sukses”, duke nënvizuar ndikimin e saj në industri dhe në rajonet ku sindikatat kanë një prani të fortë.

Nga ana tjetër, Pepe Álvarez argumentoi se mobilizimi ishte rezultat i vështirësive me të cilat po përballen punëtorët për shkak të rritjes së kostove të strehimit. Ai kërkoi rritje të pagave dhe përmirësim të shërbimeve publike.

“Asnjë marrëveshje kolektive negociuese nuk mund t’i rezistojë rritjes së çmimeve të strehimit”, deklaroi kreu i UGT-së.

Ndërkohë, presidenti i organizatës së punëdhënësve CEOE, Antonio Garamendi, e cilësoi grevën si “atipike” dhe “parandaluese”. Sipas tij, aktiviteti ekonomik vijoi normalisht në shumicën e sektorëve dhe rajoneve, ndërsa ndikimi ishte dukshëm më i vogël krahasuar me grevat e mëparshme.

Përplasjet politike në prag të zgjedhjeve

Edhe pse përfaqësuesit e sindikatave kritikuan të gjitha nivelet e qeverisjes dhe të pushtetit, në Madrid u dëgjuan veçanërisht thirrje kundër qeverisë rajonale të drejtuar nga Partia Popullore (PP). Protesta u zhvillua në një atmosferë të tensionuar politike, vetëm 24 orë pas nisjes së fushatës zgjedhore.

Qeveria qendrore, e përbërë nga koalicioni i Partisë Socialiste (PSOE) dhe Sumar, zgjodhi të mbante një profil të ulët. Ministrat nuk zhvilluan aktivitete publike, pavarësisht se në ditët e mëparshme kishin nxitur mobilizimet në mbrojtje të të drejtave që i konsiderojnë themelore dhe që përkojnë me masat sociale të ndërmarra në fazën e fundit të legjislaturës.

Ndër figurat më të spikatura të Frontit të Gjerë ishte Antonio Maíllo i së Majtës së Bashkuar, i cili theksoi se, pavarësisht rezultatit të zgjedhjeve të 29 nëntorit, strehimi duhet të jetë përparësia kryesore e vendit.

Në demonstratë morën pjesë edhe drejtueset e Podemos, Irene Montero dhe Ione Belarra. Ato iu bashkuan gjithashtu protestave informuese dhe kritikuan operacionin policor.

Partia Popullore u ndje veçanërisht e vënë në shënjestër nga greva dhe e interpretoi atë si një paralajmërim politik. Kreu i saj, Alberto Núñez Feijóo, i cili aktualisht konsiderohet si kandidati me shanset më të mëdha për të qeverisur pas zgjedhjeve të 29 nëntorit, zgjodhi ta zhvillonte të vetmin aktivitet publik të ditës në emisionin televiziv “El Hormiguero”.

Ky vendim erdhi në fund të një parafushate të shoqëruar me polemika për intervistat, vetot dhe takimet me influencues e programe argëtuese, në vend të përballjeve serioze politike.

Por PP-ja nuk u mjaftua vetëm me këtë qëndrim. Ajo e përqendroi një pjesë të mesazhit të saj te vënia në pikëpyetje e përfaqësimit të sindikatave kryesore në vitin 2026, pavarësisht se Feijóo e kishte nisur karrierën e tij profesionale 38 vite më parë në qeverinë rajonale të Galicisë, ku kishte drejtuar një sindikatë të nëpunësve civilë.

Drejtuesit e PP-së përdorën epitete të ndryshme për të përshkruar protestën. Sekretari i përgjithshëm i partisë, Tellado, e cilësoi atë si një “grevë parandaluese zgjedhore” dhe një “aheng të përgjithshëm”, ndërsa zëdhënësi i partisë, Borja Sémper, pjesë e krahut të konsideruar si më të moderuar, e quajti “një absurditet kundër logjikës së shëndoshë”.

Sémper la të kuptohej gjithashtu, gjatë një deklarate për median Artículo 14, se në rast ardhjeje në pushtet, partia mund të shqyrtonte eliminimin e subvencioneve për sindikatat.

Ky qëndrim ishte në përputhje me strategjinë e sulmeve të ndërmarrë nga llogaritë zyrtare të PP-së në rrjetet sociale. Partia publikoi postime ironizuese ndaj përfaqësuesve të sindikatave, duke shpërndarë fotografi dhe pretendime për anëtarë të tyre që shijonin gosti me produkte të shtrenjta deti, përfshirë karkaleca dhe langustina.

Tensionet u përshkallëzuan edhe më tej kur Tellado akuzoi sindikatat se kishin kaluar tetë vite “duke fjetur gjumë” ose duke shërbyer thjesht si zëdhënëse të Pedro Sánchezit. Në përgjigje, kreu i UGT-së e cilësoi atë “arrogant” dhe “budalla”, duke e këshilluar të mos sillej me aq mendjemadhësi, pasi PP-ja ende nuk kishte ardhur në pushtet.

Qëndrimi i ashpër i PP-së bëri që sulmet e Vox-it të dukeshin më pak të rëndësishme. Sekretari i përgjithshëm i kësaj partie, Ignacio Garriga, së bashku me drejtuesin e sindikatës së saj Solidarity, e tallën grevën duke e cilësuar si një “cirk të përgjithshëm”.

Ashtu si PP-ja, edhe Vox vuri në pikëpyetje përfaqësimin e sindikatave CCOO dhe UGT. Megjithatë, CCOO ka 1,080,000 anëtarë dhe 116,000 delegatë në vendet e punës, ndërsa UGT po i afrohet shifrës së një milion anëtarëve.

Në këtë debat, Tellado pretendoi se PP-ja është tashmë partia që përfaqëson “klasën punëtore”.

Rënia e konsumit të energjisë elektrike

Një nga treguesit e përdorur për të matur ndikimin ekonomik të grevës ishte konsumi i energjisë elektrike.

Sipas të dhënave të operatorit Red Eléctrica (REE), kërkesa për energji ishte pothuajse 9.5% më e ulët se të martën, në të njëjtën orë, 08:30.

Deri në orën 10:00, rënia ishte zbutur në 6.64% krahasuar me një ditë më parë, megjithëse konsumi vijonte të ishte 7.5% nën parashikimin e operatorit.

Diferenca më e madhe u regjistrua mes orës 10:00 dhe 11:00, kur kërkesa ishte 15.49% më e ulët se niveli i parashikuar për një ditë normale, pa grevë.

Më pas, konsumi nisi të rikuperohej gradualisht. Në orën 12:00, rënia ishte 2.6% krahasuar me të martën dhe 5.34% kundrejt parashikimit të REE-së. Ndërsa në orën 14:00, diferenca me ditën e mëparshme ishte zvogëluar në vetëm 0.25%, ndërsa krahasuar me kërkesën e parashikuar, ishte 2.37%.

Industria dhe logjistika, sektorët më të prekur

Ndikimi më i madh në prodhim u regjistrua në disa qendra industriale dhe përgjatë zinxhirit logjistik.

Sipas të dhënave të përbashkëta të sindikatave CCOO dhe UGT, të publikuara nga UGT FICA, pjesëmarrja në grevë arriti në 90% në sektorin e automobilave. Në fabrika si Volkswagen Navarra dhe SEAT Barcelona, prodhimi u ndërpre plotësisht.

Në industrinë e mishit, pjesëmarrja ishte 85%, ndërsa në sektorin e grumbullimit të mbetjeve arriti në 82%.

Në sektorin e energjisë u raportua një pjesëmarrje prej 75%. Ndërsa në qendrat logjistike të Illescas, në Toledo, dhe Guadalajara, sindikatat raportuan pjesëmarrje prej 80%.

Në sektorët e prodhimit dhe shërbimeve, UGT FICA raportoi gjithashtu pjesëmarrje prej 61.9% në hoteleri, turizëm dhe lojëra fati; 60.8% në tregtinë me pakicë; 50.9% në shërbimet teknike; 38% në shërbimet sociale dhe të kujdesit shëndetësor; 35.04% në sektorin postar dhe 25.4% në sektorin financiar.

Në shpërndarjen e produkteve ushqimore, Mercasa raportoi demonstrata dhe protesta në 12 nga 24 qendrat e shpërndarjes që ka në rrjetin e saj.

Asnjë prej tyre nuk raportoi ndërprerje të plotë të aktivitetit, megjithëse puna u zhvillua në nivele më të ulëta se zakonisht. Incidentet më të rëndësishme u regjistruan në Mercamadrid, Mercabarna dhe Mercavalencia, ku pati bllokime të përkohshme të hyrjeve, djegie gomash dhe përplasje me forcat e sigurisë.

Një pjesë e uljes së aktivitetit iu atribua edhe furnizimit paraprak me rezerva shtesë nga kompanitë një ditë përpara grevës.

Mercamadrid ishte një nga pikat kryesore të tensionit gjatë orëve të para të mëngjesit. Përplasjet mes protestuesve dhe policisë u shoqëruan me akuza dhe përdorimin e sprejit me piper. Sipas sindikatave, më shumë se një duzinë personash morën ndihmë mjekësore.

Në Mercabarna, bllokadat ndikuan përkohësisht në hyrjet dhe në zonën logjistike të Zonës së Tregtisë së Lirë. Demonstrata u zhvilluan gjithashtu në Mercasevilla dhe Mercamálaga.

Një tjetër sektor i prekur ishte ai portual. Sipas sindikatave CCOO dhe UGT, pjesëmarrja arriti në 90% në portet e Algeciras dhe Valencias, ku u raportuan kufizime në terminalet e kontejnerëve. Probleme u evidentuan gjithashtu në portet e Barcelonës dhe Tarragonës.

Ndërprerjet në aktivitetin portual mund të kenë pasoja për transportin e mallrave dhe zinxhirët e furnizimit.

Probleme në transport dhe lëvizshmëri

Transporti ishte një nga sektorët ku pasojat e grevës u ndjenë më shumë, megjithëse ndikimi ndryshoi sipas mënyrës së transportit.

Kompania hekurudhore Renfe raportoi një pjesëmarrje prej 6.83% të punonjësve në turnet e natës dhe të mëngjesit. Megjithatë, u anuluan 24% e shërbimeve të trenave me shpejtësi të lartë dhe të linjave në distanca të gjata, si dhe 10.17% e shërbimeve të planifikuara për trenat e udhëtarëve, Rodalies, Avant dhe Media Distancia.

Një pjesë e konsiderueshme e ndërprerjeve u regjistrua në Madrid dhe Barcelonë.

Në transportin ajror, Aena raportoi 234 fluturime të anuluara nga 4,529 të planifikuara deri në orën 10:00, ose 5.16% të totalit. Aeroporti Barcelona-El Prat regjistroi 85 anulime nga 734 fluturime të planifikuara.

Në Madrid, metroja funksionoi me 93% të kapacitetit gjatë orëve të pikut, megjithëse numri i udhëtarëve ra me 51% në orën 09:00.

Ndërkohë, EMT, kompania e transportit publik të kryeqytetit, regjistroi një rënie prej 63% të numrit të pasagjerëve. Trafiku rrugor në Madrid ra gjithashtu me 13% gjatë orëve të pikut, sipas të dhënave të publikuara nga Bashkia.

Në Barcelonë u regjistruan ndërprerje dhe bllokime në disa prej akseve kryesore hyrëse të qytetit.

Shëndetësia, arsimi dhe mediat

Në shumicën e rajoneve për të cilat kishte të dhëna, shërbimet publike patën një pjesëmarrje më të kufizuar në grevë.

Në Komunitetin Valencian, qeveria rajonale raportoi pjesëmarrje prej 15.46% mes mësuesve, 4.95% në sektorin shëndetësor dhe 9.39% në administratën publike në tërësi.

Në Katalonjë, pjesëmarrja ishte 21.9% në arsim, 6.9% në sistemin publik dhe atë të financuar nga fondet publike të kujdesit shëndetësor, si dhe 12.6% në administratën rajonale.

Në Castilla-La Mancha, të dhënat rajonale treguan pjesëmarrje prej 3.36% në arsim, 2.92% në shëndetësi dhe 6.75% në administratën e përgjithshme.

Ndërsa në Castilla y León, pjesëmarrja ishte 4.43% në arsimin jo-universitar, 3.84% në institucionet shëndetësore dhe 4.45% në administratën rajonale.

Shërbimet minimale të garantuara mundësuan vijimin e aktiviteteve në sektorët e shëndetësisë dhe arsimit.

Edhe në tregtinë me pakicë nuk pati mbyllje të gjera të bizneseve. Supermarketet dhe rrjetet kryesore tregtare i mbajtën dyqanet hapur, megjithëse pati ndryshime në numrin e punonjësve dhe në oraret e punës.

Sindikatat vlerësuan pjesëmarrjen në këtë sektor në 60.8%, ndërsa përfaqësuesit e punëdhënësve pretenduan se bizneset e vogla funksionuan pothuajse normalisht.

Një nga mospërputhjet më të mëdha mes shifrave të sindikatave dhe atyre të punëdhënësve u regjistrua në sektorin e telekomunikacionit.

CCOO raportoi pjesëmarrje prej 85% në Telefónica, 80% në Orange dhe 80% në Vodafone, ndërsa për sektorin e komunikimit dhe kulturës në tërësi vlerësoi një pjesëmarrje prej 60%.

Megjithatë, operatorët deklaruan më vonë se ndikimi në aktivitetin e tyre ishte minimal ose i papërfillshëm dhe se shërbimet e internetit me fibra optike dhe telefonisë celulare vijuan normalisht.

Organizata DigitalES fillimisht e kishte vlerësuar pjesëmarrjen në të gjithë sektorin në vetëm 6.6%.

Në televizion, kanalet kryesore kombëtare vijuan transmetimet, megjithëse u regjistruan dy incidente të rëndësishme në median publike audiovizive.

Canal Sur ndërpreu programacionin, ndërsa RTVE Catalunya u detyrua ta zhvendoste emisionin “Cafè d’idees” në një studio tjetër, pasi një grup protestuesish sulmuan ambientet e saj.

Mbi 1,500 incidente dhe dhjetëra arrestime

Ndikimi i grevës në rrugë ishte një nga elementet më të spikatura të ditës. Ministria e Brendshme raportoi më shumë se 1,500 incidente të lidhura me demonstratat dhe të paktën 52 arrestime.

Disa nga incidentet më serioze në Madrid u regjistruan në Mercamadrid dhe në stacionet e autobusëve të EMT-së. Gjatë ditës pati gjithashtu bllokime të përkohshme në disa prej akseve kryesore rrugore, përfshirë autostradat M-30, A-42, A-5 dhe A-6.

Në Katalonjë, protestuesit bllokuan hyrjet e Barcelonës dhe shkaktuan ndërprerje të qarkullimit në rrugët AP-7, A-2 dhe Ronda Litoral. Në Mercabarna u dogjën goma dhe u krijuan bllokime të përkohshme.

Sindikatat CCOO dhe UGT denoncuan përdorimin joproporcional të forcës nga policia, veçanërisht në Madrid, dhe njoftuan se po shqyrtojnë mundësinë e ndërmarrjes së veprimeve ligjore.

Nga ana tjetër, organizatat e biznesit CEOE dhe Cepyme dënuan aktet e vandalizmit dhe kërkuan respektimin e të drejtës për punë të personave që dëshironin të vijonin aktivitetin e tyre.