Ulësja e përparme e veturës mund të duket si një zgjidhje praktike për vendosjen e fëmijës, veçanërisht kur prindi udhëton i vetëm dhe dëshiron ta ketë atë nën vëzhgim. Megjithatë, ekziston një rrezik serioz që duhet marrë parasysh: airbag-u i pasagjerit.

Edhe veturat moderne, të pajisura me sisteme të avancuara të sigurisë, nuk e bëjnë ulësen e përparme vendin më të sigurt për fëmijët e vegjël. Autoritetet amerikane të sigurisë rekomandojnë që fëmijët nën moshën 13-vjeçare të udhëtojnë në ulëset e pasme, sa herë që kjo është e mundur, transmeton Telegrafi.


Pse ulëset e pasme janë më të sigurta?

Ulëset e pasme ofrojnë mbrojtje më të madhe për fëmijët në shumë lloje aksidentesh, pasi i mbajnë ata më larg pjesës së përparme të veturës. Gjithashtu, i largojnë nga paneli i instrumenteve dhe airbag-u i pasagjerit, i cili hapet me forcë të madhe gjatë përplasjes.

Administrata Kombëtare e Sigurisë së Trafikut në Autostrada në SHBA (NHTSA) rekomandon që të gjithë fëmijët nën moshën 13-vjeçare të ulen në pjesën e pasme të veturës. Ky rekomandim vlen edhe për fëmijët që kanë gjatësi të mjaftueshme për t'u ulur në pjesën e përparme, si dhe për veturat me airbagë modernë që përshtatin aktivizimin sipas madhësisë së pasagjerit.

Të njëjtin qëndrim mban edhe Akademia Amerikane e Pediatrisë (AAP), e cila thekson se fëmijët duhet të përdorin pajisje të përshtatshme sigurie, në varësi të moshës, gjatësisë dhe peshës së tyre, në vend që të kalojnë para kohe në rripin standard të sigurisë.

Rreziku kryesor nga vendosja e ulëses së fëmijës përpara lidhet pikërisht me airbag-un e pasagjerit. Këta airbagë janë projektuar për të mbrojtur të rriturit dhe hapen jashtëzakonisht shpejt gjatë një aksidenti. Një fëmijë që qëndron afër panelit të instrumenteve mund të pësojë lëndime të rënda nga forca e hapjes së tyre.

Rreziku është veçanërisht i madh për ulëset e fëmijëve që vendosen në drejtim të kundërt me lëvizjen e veturës. Nëse airbag-u aktivizohet, ai mund të godasë pjesën e pasme të ulëses, pikërisht pas kokës së fëmijës, duke shkaktuar lëndime potencialisht fatale.

Për këtë arsye, një ulëse e tillë nuk duhet të vendoset kurrë përpara nëse airbag-u i pasagjerit është aktiv.

Veturat moderne mund të kenë sisteme që identifikojnë pasagjerët me përmasa më të vogla dhe çaktivizojnë automatikisht airbag-un në rrethana të caktuara. Megjithatë, prindërit nuk duhet të supozojnë se sistemi do ta njohë gjithmonë saktë ulësen e fëmijës ose se do ta eliminojë rrezikun.

A ka rëndësi lloji i ulëses së fëmijës?

Po. Fëmijët kanë nevojë për pajisje të ndryshme sigurie gjatë rritjes, ndërsa zgjedhja duhet të bëhet në bazë të gjatësisë, peshës dhe zhvillimit të tyre.

Sipas rekomandimeve të autoriteteve amerikane të sigurisë, kalimi nga një lloj ulëseje në tjetrin duhet të bëhet vetëm pasi fëmija të ketë tejkaluar kufijtë e lejuar të pajisjes paraprake.

- Ulësja e kthyer në drejtim të kundërt: Foshnjat dhe fëmijët e vegjël duhet të qëndrojnë në këtë pozicion sa më gjatë që të jetë e mundur, deri në arritjen e kufirit maksimal të peshës ose gjatësisë të përcaktuar nga prodhuesi.

- Ulësja e kthyer në drejtim të lëvizjes: Pasi fëmija të tejkalojë kufijtë e ulëses së mëparshme, duhet të përdorë një ulëse me rripa sigurie dhe mbështetje shtesë në pjesën e sipërme, për aq kohë sa lejojnë specifikimet e saj.

- Ulësja për ngritje (booster): Pasi fëmija të tejkalojë kufijtë e ulëses së mëparshme, duhet të përdorë një ulëse që ndihmon në pozicionimin e duhur të rripit të sigurisë.

- Rripi standard i sigurisë: Fëmija mund ta përdorë pa ulëse shtesë vetëm kur rripi i poshtëm kalon mbi pjesën e sipërme të kofshëve, ndërsa ai i shpatullave kalon mbi gjoks dhe shpatull, pa prekur barkun, qafën apo fytyrën.

Këto janë faza të përgjithshme dhe jo kufij të prerë të moshës. Prindërit duhet të respektojnë gjithmonë kufizimet e peshës dhe gjatësisë të përcaktuara nga prodhuesi i ulëses, si dhe udhëzimet e prodhuesit të veturës. AAP rekomandon që kalimi në fazën tjetër të shtyhet deri në momentin kur fëmija të ketë tejkaluar kufijtë e pajisjes aktuale.

Po nëse ulësja e përparme është e vetmja mundësi?

Ka raste kur fëmija mund të detyrohet të udhëtojë në ulësen e përparme, për shembull në veturat që nuk kanë ulëse të pasme ose kur aty nuk ka hapësirë të mjaftueshme për pajisjen e nevojshme të sigurisë.

Megjithatë, kjo nuk do të thotë se çdo ulëse për fëmijë mund të vendoset pa kufizime në pjesën e përparme.

Një ulëse e kthyer në drejtim të kundërt nuk duhet të vendoset kurrë përpara kur airbag-u i pasagjerit është aktiv. Nëse vetura nuk ka ulëse të pasme, duhet të kontrollohen udhëzimet e prodhuesit të automjetit dhe të ulëses së fëmijës përpara udhëtimit.

Disa vetura kanë sistem për çaktivizimin e airbag-ut të pasagjerit, por prindërit nuk duhet të supozojnë se çaktivizimi i tij është gjithmonë i lejuar ose i përshtatshëm.

Në SHBA, NHTSA mund të autorizojë instalimin e një ndërprerësi për çaktivizimin e airbag-ut në rrethana të kufizuara, përfshirë rastet kur duhet përdorur një ulëse e kthyer në drejtim të kundërt në një veturë pa ulëse të përshtatshme të pasme. Kjo nuk përbën rekomandim të përgjithshëm për çaktivizimin e airbag-ut sa herë që një fëmijë udhëton përpara.

Nëse një fëmijë më i rritur duhet të udhëtojë në ulësen e përparme, AAP këshillon përdorimin e një ulëseje me rripa sigurie, kur kjo është e përshtatshme, si dhe zhvendosjen e ulëses së pasagjerit sa më larg panelit të instrumenteve.

Çfarë diskutojnë prindërit?

Në forume të ndryshme në internet, prindërit kanë diskutuar raste kur kanë qenë të detyruar të vendosin ulësen e foshnjës në pjesën e përparme, veçanërisht në veturat me dy dyer dhe pa hapësirë praktike për ulëset e pasme.

Në një diskutim në platformën Reddit, në komunitetin r/NewParents, është ngritur pyetja nëse çaktivizimi i airbag-ut e bën të sigurt vendosjen e një ulëseje të kthyer në drejtim të kundërt në pjesën e përparme.

Një debat i ngjashëm në komunitetin r/UKParenting kishte të bënte me një prind, fëmija i të cilit nuk dëshironte të qëndronte në ulësen e pasme. Pjesëmarrësit diskutuan çështjen e airbag-ut, përputhshmërinë e veturës dhe rëndësinë e kontrollimit të udhëzimeve të prodhuesit.

Ndërkaq, në një diskutim tjetër në r/Parenting u trajtua pyetja nëse një fëmijë nëntëvjeçar duhet të udhëtojë në ulësen e përparme. Përgjigjet nxorën në pah dallimin mes asaj që lejohet ligjërisht dhe asaj që është zgjedhja më e sigurt.

Rekomandimet e sigurisë dhe kërkesat ligjore nuk janë domosdoshmërisht të njëjta. Në SHBA, ligjet për transportimin e fëmijëve ndryshojnë nga një shtet në tjetrin, përfshirë moshën, gjatësinë dhe peshën që përcaktojnë përdorimin e pajisjeve të caktuara të sigurisë. Disa juridiksione kanë edhe rregulla të veçanta për udhëtimin e fëmijëve në ulësen e përparme.

Para se të vendosni një ulëse për fëmijë në pjesën e përparme, duhet të kontrolloni udhëzimet e veturës dhe të pajisjes së sigurisë. Vëmendje e veçantë duhet t'u kushtohet paralajmërimeve për airbag-un, pozicioneve të lejuara të ulëses dhe mënyrës së instalimit.

Gjithashtu, duhet pasur parasysh se instalimi i saktë i ulëses nuk është i vetmi faktor që garanton sigurinë. Rripat duhet të jenë të shtrënguar siç duhet, ulësja duhet të fiksohet sipas udhëzimeve dhe pajisja duhet të jetë e përshtatshme për përmasat aktuale të fëmijës.

Në përfundim, rekomandimi kryesor është që fëmijët të udhëtojnë në ulëset e pasme, të vendosur në pajisjet e duhura të sigurisë, deri në moshën së paku 13-vjeçare. Ulësja e përparme mund të jetë e pashmangshme në disa rrethana, por komoditeti i prindërve nuk duhet të jetë arsyeja e vetme për ta vendosur fëmijën aty. /Telegrafi/

- YouTube www.youtube.com