Një nga interpretimet më të jashtëzakonshme në historinë e teatrit britanik u realizua në rrethana tragjike.
Aktori skocez, Ian Charleson, luajti Hamletin në skenën e Teatrit Kombëtar të Londrës në vitin 1989, ndërsa po përballej me fazën e avancuar të AIDS-it.
Historia e tij e guximit dhe përkushtimit artistik rikthehet në filmin biografik Elsinore, ku Andrew Scott interpreton aktorin e ndjerë, i cili vdiq në moshën 40-vjeçare.
Charleson u bë i njohur ndërkombëtarisht për rolin e atletit Eric Liddell në filmin fitues të çmimit Oscar, Chariots of Fire, në vitin 1981. Një vit më vonë, ai u shfaq edhe në Gandhi. Megjithatë, pavarësisht suksesit në kinema, aktori dëshironte një sfidë më të madhe në skenë.
Nga largimi i Daniel Day-Lewis te roli i jetës
Në vitin 1989, Charleson u përzgjodh për të luajtur Hamletin në Teatrin Kombëtar të Londrës, në një produksion të drejtuar nga Richard Eyre. Fillimisht, roli i ishte besuar Daniel Day-Lewis, por aktori u largua papritur gjatë shfaqjes, në skenën ku Hamleti përballet me fantazmën e të atit.
Charleson ishte zgjedhja e planifikuar për ta zëvendësuar. Ai e kishte interpretuar më parë personazhin në dy produksione të tjera, por këtë herë e dinte se mund të ishte mundësia e tij e fundit për të realizuar një rol të tillë.
Në atë periudhë, aktori jetonte me HIV që prej vitit 1986 dhe tashmë ishte diagnostikuar me AIDS. Shoku i tij i afërt, regjisori Sean Mathias, kishte frikë se kërkesat fizike dhe emocionale të rolit mund ta përkeqësonin gjendjen e tij shëndetësore. Hamleti kërkonte disa orë qëndrim në skenë, monologë të gjatë dhe skena fizike që kërkonin shumë energji.
Vendimi për të mos hequr dorë nga skena
Një nga personat që e mbështeti gjatë kësaj periudhe ishte mjekja Margaret Johnson, e cila e trajtonte në spitalin Royal Free në Londër. Ajo nuk ishte e bindur se aktori duhej të hiqte dorë nga jeta e tij profesionale për shkak të sëmundjes dhe besonte se duhej të vazhdonte të bënte atë që dëshironte.
Fillimisht, Charleson nuk ua kishte treguar të gjithë aktorëve gjendjen e tij shëndetësore. Për të shpjeguar dobësinë fizike, ishte thënë se po rikuperohej nga një ndërhyrje kirurgjikale në sinus. Më vonë, ai vendosi t'u tregonte kolegëve të vërtetën. Sipas aktorit Paul Jesson, i cili interpretonte Horatio-n, kolegët e pritën me mbështetje dhe solidaritet.
Charleson dha performancën e parë më 9 tetor 1989. Gjendja e tij fizike ishte përkeqësuar ndjeshëm dhe në disa momente mezi kishte forcë të qëndronte në këmbë. Jesson ka treguar se aktori mbështetej fizikisht tek ai gjatë shfaqjes dhe se, në fund, mezi arrinte të ngrinte shpatën për skenën e duelit.
Megjithatë, interpretimi i tij u prit me vlerësime të jashtëzakonshme. Kritiku John Peter e përshkroi Hamletin e Charleson si një personazh të fuqishëm dhe plot inteligjencë, ndërsa regjisori Richard Eyre shkroi se aktori dukej sikur kishte përgatitur atë rol gjatë gjithë jetës së tij.
Performanca e fundit dhe ndikimi i historisë së tij
Charleson e interpretoi Hamletin në 24 shfaqje. Performanca e fundit u mbajt më 13 nëntor 1989 dhe u prit me duartrokitje të gjata nga publiku, i cili u ngrit në këmbë për ta përshëndetur.
Aktori vdiq më 6 janar 1990, në moshën 40-vjeçare. Sipas dëshirës së tij, agjenti e bëri publike se shkaku i vdekjes ishte AIDS-i. Rasti i tij konsiderohet një prej vdekjeve të para të një figure të njohur britanike që u lidhën publikisht me këtë sëmundje, duke ndihmuar në rritjen e ndërgjegjësimit për të.
Edhe historia e mjekes Margaret Johnson vazhdoi të kishte ndikim. Ajo dhe ekipi i saj kontribuuan në zhvillimin e shërbimeve të specializuara për pacientët me HIV në Royal Free. Në vitin 1992, klinika u emërtua Qendra Ditore Ian Charleson, në nder të aktorit.
Tashmë, filmi Elsinore rikthen këtë histori përmes interpretimit të Andrew Scott, ndërsa Olivia Colman luan mjekjen Margaret Johnson. Filmi sjell në vëmendje jo vetëm përballjen e një aktori me një sëmundje të rëndë, por edhe vendosmërinë e tij për të mos hequr dorë nga arti deri në fund të jetës. /Telegrafi/
- YouTube www.youtube.com
