Pavarësisht këtij deklarimi, qëndrimet e shprehura publikisht nga të dyja partitë mbeten shumë larg njëra-tjetrës dhe ka pak shenja se ndonjëra palë është e gatshme të pranojë kushtet e tjetrës.
Vlerësimet politike sugjerojnë se takimi i së dielës ishte kryesisht një raund formal hapës dhe se çdo përparim i vërtetë ka më shumë gjasa të vijë nga një takim privat mes Netanyahut dhe Eisenkot-it, sesa nga diskutimet mes ekipeve të tyre negociatore.
Eisenkot: «Ndodhemi në një udhëkryq historik»
Pak para negociatave, Eisenkot-i udhëtoi së bashku me anëtarë të grupit të tij parlamentar Yashar drejt Institutit të Trashëgimisë Ben-Gurion dhe varrit të David Ben-Gurionit, kryeministrit të parë dhe themeluesit të Izraelit, në Sde Boker.
Duke folur në këtë vend, Eisenkot-i tha se uniteti kombëtar duhet të mbështetet te vlerat e përbashkëta dhe jo te leverdia politike.
«Njerëzit priren të flasin për unitetin në funksion të rrethanave politike», tha ai. «Sipas mendimit tim, thelbi i unitetit, për sa u përket vlerave, është shumë më i rëndësishëm sesa një marrëveshje politike për formimin e një qeverie të unitetit kombëtar».
Ai tha se pyetja e vërtetë ishte se cilat parime të përbashkëta do të promovonte një qeveri e tillë, duke përmendur arsimin publik, përgjegjësinë e ndërsjellë, shërbimin ushtarak, shërbimin publik dhe detyrimet e qytetarëve ndaj shtetit.
«Ndodhemi në një udhëkryq historik, të cilin mundemi dhe duhet ta riformësojmë», tha Eisenkot-i.
Ai argumentoi se uniteti duhet të pasqyrohet në politika konkrete dhe jo në votime parlamentare apo marrëveshje koalicioni që synojnë thjesht të krijojnë përshtypjen e stabilitetit.
«Pyetja është se cilat vlera synojmë të promovojmë», tha ai.
Aleatët e opozitës kundërshtojnë përfshirjen e Netanyahut
Edhe nëse Eisenkot-i dhe Netanyahu do të arrinin një mirëkuptim, figura të tjera të larta të bllokut që synon zëvendësimin e kryeministrit vazhdojnë të kundërshtojnë me vendosmëri një qeveri uniteti ku ai të jetë pjesë.
Lapid-i, kreu i Yisrael Beiteinu, Avigdor Lieberman, dhe kryetari i partisë Demokratët, Yair Golan, i kanë bërë të ditur Eisenkot-it se do të kundërshtonin çdo qeveri ku Netanyahu do të vazhdonte të shërbente.
«Likud-i nuk është i përjashtuar dhe mund të jetë partner në qeverinë tonë, por jo me Netanyahun», thanë përfaqësues të bllokut.
Golan-i i kritikoi ashpër negociatat që nisën të dielën, duke argumentuar se partitë që synojnë ndryshimin politik duhet të shqyrtojnë në vend të tyre mundësitë e bashkëpunimit me përfaqësuesit politikë arabë.
«Blloku i ndryshimit duhet të ndryshojë rregullat e lojës», shkroi Golan-i në X. «Ai duhet të takohet me drejtuesit e partive arabe, të shqyrtojë partneritete të bazuara në çështje konkrete dhe të ndalojë së lejuari Netanyahun dhe makinerinë e tij të helmit të vendosin se kush është legjitim dhe kush jo».
Golan-i akuzoi Netanyahun dhe Likud-in se mbanin përgjegjësi për dështimet që lidhen me masakrën e 7 tetorit, përpjekjet për të ristrukturuar sistemin gjyqësor dhe dëmtimin e shtetit të së drejtës, shkruan Ynet.
«Rruga drejt ndryshimit nuk kalon përmes bisedimeve për unitet me Netanyahun dhe Likud-in», shkroi ai. «Ajo kalon përmes ndërtimit të një partneriteti që do të na mundësojë t’i zëvendësojmë ata dhe të riparojmë atë që kanë shkatërruar».
«Vendimi demokratik është i qartë. Ka ardhur koha të dëgjohet vullneti i votuesve», shtoi ai.
Deputetja Yulia Malinovsky e partisë Yisrael Beiteinu të Lieberman-it dha një paralajmërim po aq të ashpër përpara takimit.
«Të bësh marrëveshje me Netanyahun është njësoj si të bësh marrëveshje me mashtruesin e Tinder-it, dhe këtë duhet ta kuptojnë të gjithë», shkroi ajo në X.
Ajo e akuzoi Netanyahun se nxit përçarjen kur pozita e tij politike është e sigurt dhe bën thirrje për unitet kur pushteti i tij kërcënohet. Malinovsky tha se shpresonte që askush të mos pranonte atë që e cilësoi si ofertën e tij të fundit politike.
Thirrja e Netanyahut për unitet dhe përgjigjja e Eisenkot-it
Në një deklaratë të regjistruar dhe të publikuar të shtunën në mbrëmje, Netanyahu përsëriti thirrjen për negociata të drejtpërdrejta me Eisenkot-in, «pa parakushte».
Eisenkot-i e hodhi poshtë këtë thirrje, duke e cilësuar si një «manovër propagandistike» politike, të projektuar për të minuar përpjekjet e bllokut që synon ndryshimin politik për të formuar një koalicion me partitë ultraortodokse.
Ai akuzoi gjithashtu Likud-in se bënte publikisht thirrje për negociata, ndonëse një takim mes përfaqësuesve të dy partive më të mëdha ishte planifikuar tashmë.
Mosmarrëveshja vjen pas fjalimit të Netanyahut në hapjen e legjislaturës së re të Knesset-it, ku ai bëri thirrje për unitet kombëtar, ndërsa kritikoi ashpër partitë opozitare dhe partnerët e tyre të mundshëm politikë arabë.
Eisenkot-i e cilësoi atë fjalim si përçarës dhe anuloi një takim që ishte planifikuar më parë me përfaqësuesit e Likud-it. Negociatat e së dielës shënuan përpjekjen e parë zyrtare për të rifilluar këto diskutime.
Bisedime sekrete me partitë ultraortodokse
Ndërsa mundësia e formimit të një qeverie uniteti me Likud-in mbetet e pasigurt, Eisenkot-i po vazhdon përpjekjet për të shqyrtuar alternativa të tjera koalicioni, përfshirë marrëveshjet e mundshme me partitë ultraortodokse.
Të dielën u bë e ditur se Eisenkot-i ishte takuar fshehurazi javën e kaluar me Yaakov Asher-in, kryetarin e partisë ultraortodokse Judaizmi i Bashkuar i Torës.
Asher-i ishte takuar gjithashtu me Lieberman-in javën e kaluar dhe më pas kishte bërë shaka se takimi ishte zhvilluar sepse «i duhej një kafe».
Duke iu përgjigjur raportimeve për takimin me Eisenkotin, Asher tha se kontaktet mes figurave politike janë pjesë normale e procesit të krijimit të koalicioneve.
«Bisedat dhe takimet me figura të sistemit politik janë pjesë e natyrshme e kësaj periudhe dhe nuk kemi ndërmend t’u përgjigjemi çdo ditë pyetjeve të përsëritura, duke konfirmuar apo mohuar takime të tilla», tha ai.
Judaizmi i Bashkuar i Torës ka ngritur një ekip negociator, që përfaqëson fraksionet e ndryshme të partisë, për të zhvilluar bisedime me blloqet rivale politike.
Një zyrtar i partisë theksoi se negociatat formale për koalicionin ende nuk kishin nisur.
«Deri atëherë, të gjitha bisedat janë vetëm kontakte paraprake», tha zyrtari, duke shtuar se diskutimet përqendroheshin te parimet e përgjithshme dhe jo te marrëveshjet konkrete.
Mësohet se Eisenkot parapëlqen të shterojë mundësinë e formimit të një qeverie me mbështetjen e ultraortodoksëve, përpara se të shqyrtojë lëshime të mëdha në negociatat me Netanyahun.
Ndërkohë, po afrohet një tjetër përballje e rëndësishme parlamentare. Të martën, më 17 nëntor, Knesseti pritet të votojë për zëvendësimin e Amir Ohanës së Likud-it në postin e kryetarit të parlamentit me deputetin Matan Kahana, nga partia Yashar e Eisenkotit.
Votimi pritet të zhvillohet pavarësisht nëse negociatat për koalicionin do të përparojnë apo jo, duke ofruar potencialisht një tregues të hershëm se si synojnë blloqet rivale politike ta shfrytëzojnë fuqinë e tyre parlamentare.
Për momentin, raundi i parë i negociatave për unitet ka përfunduar pa ndryshime në qëndrimet themelore: Eisenkot këmbëngul se duhet të drejtojë qeverinë e ardhshme, Netanyahu nuk pranon të heqë dorë nga posti i kryeministrit dhe partitë mbeten të përçara lidhur me forcat politike që do të lejohen të bëhen pjesë e koalicionit.
