Një ndërprerje e shërbimeve të Microsoft më 13 nëntor 2026 u shndërrua në burim humori në rrjetet sociale, pasi data përkonte me atë që një studim i vjetër shkencor e kishte etiketuar si “ditën e fundit”. Nuk ka asnjë lidhje reale midis dy ngjarjeve.
Nëse po e lexoni këtë tekst, atëherë i keni mbijetuar “apokalipsit” – të paktën atij të parashikuar në një artikull të vitit 1960, i cili caktonte të premten, 13 nëntor 2026, si një moment katastrofik për rritjen e popullsisë njerëzore.
Të lidhura
None found
Megjithatë, për shumë punonjës që u gjendën pa akses në email për shkak të problemeve teknike me Microsoft, dita mund të jetë dukur mjaft kaotike. Rastësia e datave nxiti shaka dhe spekulime në platforma si X, ku përdoruesit e lidhën ndërprerjen me parashikimin e vjetër.
“A është thjesht rastësi? Nuk besoj… gjithçka ishte planifikuar”, shkroi me ironi një komentues. Një tjetër pyeti: “Ky është fundi i botës i 13 nëntorit për të cilin po flisnim, Microsoft?”. Madje, dikush vuri në dukje: “Në vitin 1960, shkencëtarët përdorën një ekuacion matematikor për të parashikuar se e premtja, 13 nëntor 2026, do të ishte fundi i botës. Askush nuk i besoi derisa Outlook-u pushoi së funksionuari në mbarë botën këtë mëngjes.”
Disa përdorues e lidhën situatën me bestytnitë për të premten e datës 13, ndërsa të tjerë pyetën nëse problemet kishin të bënin me Merkurin në prapavijë astrologjike. Megjithatë, të gjitha këto mbeten shaka ose spekulime, jo shpjegime për ndërprerjen teknike.
Çfarë thoshte studimi i vitit 1960?
Artikulli u shkrua nga Heinz von Foerster, një ekspert austro-amerikan i kibernetikës, së bashku me dy studentët e tij, Patricia M. Mora dhe Lawrence W. Amiot. Duke analizuar rritjen e popullsisë gjatë rreth 2.000 viteve, autorët ndërtuan një model matematikor që e çonte atë drejt pafundësisë më 13 nëntor 2026.
Në revistën Science, ata e paraqitën përfundimin me një formulim provokues: pasardhësit tanë të largët nuk do të vdisnin nga uria, por do të “shtypeshin për vdekje”. Megjithatë, ky rezultat varej nga vazhdimi i një prirjeje të caktuar demografike dhe nuk përbënte provë se bota do të shkatërrohej në atë datë.
Profesori i historisë Alan MacEachern nga Universiteti Western në Kanada shpjegon në The Conversation se kushtet demografike kanë ndryshuar ndjeshëm që prej botimit të studimit. Sipas tij, rreth vitit 1993 popullsia botërore filloi të mbetej pas vlerave të parashikuara nga modeli. Norma globale e lindjeve sot është pak më e ulët se gjysma e nivelit të vitit 1960, prandaj zgjatja e pandryshuar e prirjeve të atëhershme nuk e përshkruan më zhvillimin real të popullsisë.
MacEachern sjell në vëmendje edhe të shkuarën e von Foersterit si iluzionist skene. Sipas historianit, artikulli mund të lexohet si një punim serioz i mbështjellë me një titull dhe përfundim të jashtëzakonshëm, të menduar për të tërhequr vëmendjen. “T’ia tërheqësh botës vëmendjen për një çështje serioze përmes absurditetit — ky është një truk i mirë”, shkruan ai.
Çfarë dihet për problemet e Microsoft?
Sipas njoftimeve të kompanisë të cituara në raportim, Microsoft po hetonte ndërprerjet dhe kishte identifikuar ngarkesë të shtuar në pjesë të infrastrukturës. Kompania tha se disa serverë nuk i kishin kaluar kontrollet automatike të funksionimit dhe se masat alternative për rikthimin e tyre nuk po jepnin menjëherë rezultatet e pritshme.
Mantas Sasnauskas, studiues i sigurisë kibernetike dhe kryeredaktor i Ransomnews, tha për Daily Mail se informacioni i disponueshëm nuk tregonte drejt një sulmi kibernetik. “Deri tani, asgjë nuk sugjeron një sulm. Microsoft thotë se nuk ka dijeni për veprimtari keqdashëse dhe përshkrimi që ka dhënë përputhet me këtë”, u shpreh ai. Sipas Sasnauskasit, serverët dilnin jashtë funksionit dhe dështonin sërish kur trafiku rikthehej, një sjellje që ngjante më shumë me problem të brendshëm të platformës sesa me një sulm të jashtëm. Ky ishte një vlerësim paraprak; shkaku përfundimtar nuk ishte përcaktuar në kohën e raportimit.
Ndërprerja preku emailin dhe shërbime të tjera
Përdoruesit nisën të raportonin probleme me Outlook-un pak pas orës 18:00 GMT të së enjtes, ose 19:00 sipas orës së Kosovës. Sipas raportimit, më shumë se 14 orë më vonë, shumë prej tyre ende nuk mund të hapnin kutitë postare, të dërgonin email ose të përdornin shërbime të tjera të Microsoft.
Probleme raportuan institucione qeveritare, forca policore dhe kompani në vende të ndryshme. Microsoft pranoi se përpjekjet për rikthimin e shërbimeve nuk po funksiononin siç pritej. Përkimi me datën e “fundit të botës” prodhoi humor në rrjetet sociale, por për institucionet dhe bizneset e prekura shqetësimi ishte shumë më praktik: rikthimi në punë i sistemeve të komunikimit.





