Bashkimi Evropian nuk është i gatshëm të nisë diskutime për marrëdhëniet afatgjata me Mbretërinë e Bashkuar, pa marrë më parë një qëndrim të qartë nga qeveria britanike për të ardhmen e saj pas Brexit-it. Diplomatët evropianë kërkojnë që Londra të vendosë nëse synon një afrim më të madh me BE-në apo rikthimin e plotë në bllok, përpara se të hapë negociata të reja.
Sipas diplomatëve, samitet e pjesshme për përmirësimin e marrëdhënieve mes palëve po i afrohen fundit. Ata kërkojnë që kryeministri britanik të përcaktojë fillimisht drejtimin që dëshiron të ndjekë vendi, në vend që të vazhdojë me marrëveshje të vogla dhe të shkëputura.
Megjithatë, samiti që do të mbahet këtë të premte në Bruksel pritet të hapë rrugën për diskutime të mëtejshme mbi bashkëpunimin në fushën e energjisë, kontrollin e migracionit të parregullt, mbrojtjen dhe sigurinë.
“Qartësia është ajo që na nevojitet më shumë nga Mbretëria e Bashkuar. Mos u ktheni në tryezën e negociatave pa e ditur se çfarë dëshironi. Përcaktoni alternativat tuaja dhe më pas ejani të negocioni”, tha një diplomat i BE-së.
Ai theksoi gjithashtu se qeveria britanike duhet të sigurojë mbështetjen e qytetarëve për çdo marrëveshje të ardhshme, pasi Brukseli nuk dëshiron të investojë në negociata që mund të ndryshojnë pas një ndryshimi të qëndrimit politik në Britani.
Ndërkohë, Andy Burnham pritet të prezantojë të hënën hapat e tij të ardhshëm dhe idenë për një debat kombëtar mbi mënyrën se si mund të ndërtohen marrëdhëniet e ardhshme me Bashkimin Evropian.
Një nga çështjet që vijon të shkaktojë mosmarrëveshje mes palëve është kërkesa e BE-së që Britania të përshtatë politikat e saj tregtare me ato të bllokut. Kjo përfshin edhe masat mbrojtëse, si tarifat ndaj automjeteve elektrike kineze. Në këmbim, Londra kërkon përfshirjen në programin “Made in Europe”, që synon të mbështesë prodhimin evropian.
Britania kërkon një angazhim më të kufizuar në këtë drejtim, ndërsa BE-ja kërkon garanci më të forta. Kjo çështje konsiderohet një nga pengesat kryesore për finalizimin e marrëveshjes së re.
Diplomatët evropianë besojnë se modeli aktual i negociatave, i bazuar në marrëveshje të vogla dhe të pjesshme, nuk mund të vazhdojë pafundësisht. Sipas tyre, në një moment Britania duhet të vendosë se çfarë lloj marrëdhënieje dëshiron me BE-në.
Një tjetër çështje e rëndësishme është lëvizja e qytetarëve. Sipas diplomatëve, palët pritet të bien dakord për një kuotë prej rreth 100 mijë personash në vit, të cilët do të mund të punojnë, udhëtojnë ose studiojnë në territoret e njëra-tjetrës. Fillimisht, Britania kishte propozuar 50 mijë persona, më pas 80 mijë, ndërsa Brukseli kishte kërkuar një numër më të lartë.
Ndërkohë, qeveria britanike po shqyrton mundësinë e organizimit të një debati kombëtar gjatë vitit 2027, ku qytetarët do të informohen dhe do të diskutojnë katër alternativat kryesore: ruajtjen e marrëdhënieve aktuale, bashkimin doganor, anëtarësimin në tregun e përbashkët evropian ose rikthimin e plotë në Bashkimin Evropian.
Vendimi përfundimtar mund të mos merret deri në dhjetor, kur pritet të prezantohet plani 10-vjeçar i qeverisë.
Në Britani, ndërkohë, debati për Brexit-in po rikthehet gjithnjë e më shumë në qendër të politikës. Disa figura të rëndësishme të Partisë Laburiste po kërkojnë që rikthimi në BE të bëhet pjesë e programit për zgjedhjet e ardhshme.
Ish-ministri i Biznesit, Peter Kyle, ka deklaruar se Partia Laburiste duhet të garojë me premtimin për rikthimin e Britanisë në BE dhe që qytetarët të vendosin përmes një referendumi nëse e mbështesin marrëveshjen e arritur.
Edhe ish-ministri i Jashtëm David Lammy ka mbështetur idenë që partia të shkojë në zgjedhjet e ardhshme me një qëndrim të qartë për rikthimin në Bashkimin Evropian.
Nga ana tjetër, ish-kancelarja e Thesarit, Rachel Reeves, ka deklaruar se e ardhmja e Britanisë duhet të jetë sërish brenda BE-së, duke argumentuar se Brexit-i e ka bërë vendin më të varfër, më të dobët dhe më pak të sigurt.
Kështu, ndërsa Brukseli kërkon një vendim të qartë nga Londra, debati për të ardhmen e Britanisë në raport me Bashkimin Evropian pritet të jetë një nga çështjet kryesore politike në vitet e ardhshme.













