AI News
  • Investigime
  • Analiza
  • Lajme
    • Rajoni
  • Reportazhe
    • Profil
  • Opinion
    • Blog
    • Project Syndicate
    • Ese
  • Intervista
Nuk u gjet
Shiko të gjitha rezultatet
  • Tema:
  • Belinda Balluku
  • Erion Veliaj
  • Veting
    • KPK
    • KP
    • KPA
  • SPAK
  • Mjedisi
  • Edi Rama
  • Sali Berisha
  • Zgjedhje 2025
    • Zgjedhje të pjesshme
AI News
  • Investigime
  • Analiza
  • Lajme
    • Rajoni
  • Reportazhe
    • Profil
  • Opinion
    • Blog
    • Project Syndicate
    • Ese
  • Intervista
Nuk u gjet
Shiko të gjitha rezultatet
AI News
Kryefaqja Opinion

Politikat e Trump në Ballkan nën më shumë vëzhgim, por pa ndryshim kursi

Preferenca e administratës Trump për liderët autoritarë rajonalë do të përballet me kundërshtim më të madh pas humbjeve të tij në zgjedhjet e mesmandatit, por ndryshimi i qëndrueshëm në Ballkan varet gjithashtu nga kapërcimi i hezitimit të BE-së ndaj fuqisë së qytetarëve.

Kurt BassuenerngaKurt Bassuener
11 seconds më parë
në Opinion
Koha e leximit: 7 min lexim
A A
0
Ndaj në FacebookNdaj në Twitter
Presidenti amerikan Donald Trump. Foto: Pixabay.

Fitorja e Partisë Demokratike në zgjedhjet për Kongresin amerikan, në nivel shtetëror dhe në nivel vendor, në fillim të këtij muaji, përbëri një goditje të fortë për Partinë Republikane, e cila tashmë është identifikuar në mënyrë të pandashme me Presidentin Donald Trump, i cili e ka dominuar atë që prej nominimit të tij në vitin 2016. Duket e paimagjinueshme që partia të mund të shkëputet nga trashëgimia e tij në të ardhmen e parashikueshme.

Ndikimi i administratës Trump 2.0 në marrëdhëniet e SHBA-së me vendet e tjera, brenda vetëm dy vitesh, është vështirë të mbivlerësohet. Nga politika tregtare e përdorur si armë (e cila i është kthyer kundër vetë SHBA-së), te vënia nën një trysni të paprecedentë e aleancave shumëbrezëshe, kërcënimi i aleatëve dhe fqinjëve me aneksime territoriale, e deri te lufta e nisur së bashku me Izraelin kundër Iranit, e cila ka përmbysur tregjet globale të energjisë dhe ka nxitur inflacionin, besueshmëria dhe qëndrueshmëria e Amerikës kanë pësuar një goditje të shkaktuar nga vetë ajo.

Megjithatë, Kongresi aktual do të qëndrojë në detyrë deri më 3 janar 2027. Një numër i madh kandidaturash, përfshirë ato për ambasadorë, janë në pritje të konfirmimit; ka të ngjarë që republikanët të përpiqen të miratojnë sa më shumë prej tyre, për sa kohë që ruajnë shumicën. Mes tyre mund të jenë edhe ambasadorët e SHBA-së në Bosnjë dhe Hercegovinë dhe në Serbi.

Ndonëse votimi më i bujshëm që nga zgjedhjet e mesmandatit – mocioni në Dhomën e Përfaqësuesve për shkarkimin e “Sekretarit të Luftës”, Pete Hegseth, përmes procedurës së fajësimit – nuk arriti të shkaktonte përçarje në Partinë Republikane, disa kandidatura mund të mos marrin mbështetjen e nevojshme.

Kongresi i ri ka të ngjarë të kërkojë mbikëqyrje më të madhe mbi veprimtarinë e Trump-it në politikën e jashtme. Ndërthurja e sipërmarrjeve të biznesit të lidhura me Trump-in me politikën e jashtme do t’i nënshtrohet gjithashtu një shqyrtimi më të imtësishëm, duke pasur parasysh pakënaqësinë e thellë të elektoratit ndaj rasteve të dukshme të përdorimit të pushtetit për përfitime personale.

Megjithatë, administrata mund të zgjedhë ende të sfidojë hapur kundërshtarët, të pengojë hetimet dhe thjesht të shtypë gazin, siç thotë shprehja (dhe, në rastin e Bosnjës, ndonjëherë edhe në kuptimin e mirëfilltë).

Lideri nacionalist i krahut të djathtë në rajonin e Ballkanit që ka marrë së fundmi një shtysë elektorale, udhëheqësi i serbëve të Bosnjës, Milorad Dodik, është përpjekur tashmë të identifikohet me markën e veçantë të agresivitetit të Trump-it dhe me prirjen e tij për ta paraqitur veten si viktimë, duke akuzuar kritikët se po përndjekin jo vetëm atë, por edhe serbët si popull.

Dodik do të përpiqet të përfitojë nga koha e mbetur e Trump-it në detyrë dhe të zhvillojë më tej lidhjet e tij me pasuesit e lëvizjes MAGA në politikën amerikane.

Ballkani mori vëmendje më të madhe politike dhe mediatike gjatë muajit të fundit të fushatës për zgjedhjet e mesmandatit, duke çuar me sa duket në largimin e një figure të rëndësishme, shefes së kabinetit, Susie Wiles. Shkarkimi i saj menjëherë pas zgjedhjeve të mesmandatit ka të ngjarë të lidhet me përfshirjen publike të së bijës në lobimin për entitetin e drejtuar nga serbët e Bosnjës, Republikën Srpska.

Por zëvendësimi i saj me ksenofobin reaksionar Stephen Miller, i cili, sipas raportimeve, po përgatit një strategji të pengimit dhe të imponimit me forcë ndaj mbikëqyrjes së Kongresit në të gjitha fushat, nuk është aspak arsye për të festuar. Emërimi i tij në këtë rol – duke pasur vëmendjen e Trump dhe duke shërbyer si portë hyrëse për anëtarët e kabinetit që kërkojnë të komunikojnë me presidentin – do ta forcojë edhe më tej rolin e tij tashmë të fuqishëm në formësimin e politikave.

Qëndrimet e tij të dokumentuara në fusha të ndryshme janë në kundërshtim të plotë me parimet e shpallura nga mbrojtësit e demokracisë dhe të të drejtave në Ballkan, në Evropë dhe, në të vërtetë, edhe me vetë vlerat themelore mbi të cilat është themeluar BE-ja. Sipas raportimeve, Miller është afruar shumë me Sekretarin e Shtetit dhe kandidatin e mundshëm për president, Marco Rubio.

Sfidat ndaj status quo-së e zënë BE-në në befasi

Kundërmasa më e fuqishme ndaj ndikimit dashakeq të SHBA-së në rajon deri më tani ka ardhur nga vetë qytetarët në Ballkan, përmes nismave që burojnë nga poshtë-lart. Fitorja e Listës Studentore në zgjedhjet parlamentare të 25 tetorit në Serbi, kundër presidentit Aleksandër Vuçiç, e vuri theksin te përgjegjshmëria politike dhe ligjore. Fitores së opozitës i dha një shtysë edhe projekti i dhëndrit të Trumpit, Jared Kushner, për të shembur dhe rindërtuar godinën e Shtabit të Përgjithshëm në qendër të Beogradit.

Po kështu, në Shqipërinë fqinje, protestat gjashtëmujore të njohura si “Revolucioni i Flamingove”, kundër kryeministrit Edi Rama, u nxitën nga një projekt luksoz zhvillimi në deltën e Vjosë-Nartës, në bregdetin e Adriatikut, të miratuar nga Rama. Një administratë amerikane e prirur të merret drejtpërdrejt me liderët e fortë, duke anashkaluar çdo aktor tjetër, ende nuk ka gjetur një mënyrë për t’iu kundërvënë fuqisë së qytetarëve, kur taktikat e kanosjes dhe represionit dështojnë.

Megjithatë, edhe Bashkimi Evropian ka dëshmuar një ngurrim të thellë për të mbështetur fuqinë e qytetarëve, edhe kur kërkesat që vijnë nga poshtë përputhen në masë të madhe me vlerat që vetë BE-ja pretendon se mbron.

BE-ja u përpoq të ruante me çdo kusht marrëdhëniet me Vuçiçin, deri në momentin kur ai pësoi një humbje të thellë dhe e pranoi atë. Mbetet e pamundur të dihet se si do të kishte reaguar politikisht Brukseli nëse rezultati nuk do të kishte qenë kaq i qartë.

Brukseli e përqafoi shumicën e re të Listës Studentore vetëm pasi rezultatet e pritshme të zgjedhjeve u bënë të qarta. Ndërsa për Shqipërinë, vijon të mbajë një qëndrim të pavendosur, duke këmbëngulur në ruajtjen e marrëdhënieve me Ramën, të cilat janë po aq të përqendruara tek individi sa ato me Vuçiçin, por dukshëm më tolerante në aspektin gjeopolitik. Përshtypja që krijohet nga zhvillimet në rajon dhe më gjerë është se Bashkimi Evropian është kapur në befasi dhe është gjendur i papërgatitur përballë sfidave ndaj status quo-së.

Dhe, pavarësisht ndryshimit të theksuar të raportit të forcave në Kongresin amerikan, të shprehur përmes votës së qytetarëve në zgjedhjet e mesmandatit, sfidat që administrata Trump i paraqet BE-së, hapësirës së zgjerimit të saj, interesave dhe vlerave të saj, nuk do të zbehen për sa kohë që Trump ose lëvizja MAGA do të mbajnë pushtetin ekzekutiv.

Dhe sfida amerikane nuk është e vetmja që po ushtron trysni mbi Bashkimin Evropian.

Në kuadër të takimit të Bashkëpunimit Ekonomik Azi-Paqësor (APEC), që do të mbahet në Shenzhen, presidenti kinez Xi Jinping do të presë presidentin rus Vladimir Putin dhe presidentin amerikan Donald Trump, në atë që mund të cilësohet si një “Samit i Hegjemonëve”. Ky konfigurim i tre liderëve nënkuptohet të paktën në Strategjinë e Sigurisë Kombëtare dhe Strategjinë e Mbrojtjes Kombëtare të administratës amerikane, të publikuara përkatësisht në fund të vitit 2025 dhe në fillim të vitit 2026.

Zyrtarisht, lufta amerikano-izraelite kundër Iranit do të jetë në rendin e ditës, së bashku me inteligjencën artificiale, por vështirë të besohet se agresioni imperialist i Rusisë kundër Ukrainës dhe synimi i saj i pandërprerë për ta kthyer rendin evropian të sigurisë më shumë se tri dekada pas në kohë, do të mbeten jashtë diskutimeve.

Ndonëse BE-ja dhe fuqitë e tjera të Evropës+ – veçanërisht Kanadaja dhe Mbretëria e Bashkuar – e kanë kuptuar sfidën, deri më tani nuk ka dalë prej tyre një koncept strategjik koherent, e aq më pak një strategji e vënë në zbatim. Për më tepër, si Uashingtoni, ashtu edhe Moska, e konsiderojnë Evropën në tërësi pjesë të tryezës së negociatave. Kjo nuk përfshin vetëm Ukrainën, por edhe Ballkanin Perëndimor.

Ndërsa BE-ja dhe Evropa+ (BE-ja dhe rrethi i saj më i gjerë i aleatëve, të përfaqësuar në “Koalicionin e të Gatshmëve”) kanë dëshmuar se janë një mbështetje jetike dhe një bazë e rëndësishme përkrahjeje diplomatike për përpjekjet luftarake të Ukrainës, Ballkani Perëndimor mbetet i vetmi rajon ku BE-ja mund të jetë vendimtare.

Megjithatë, deri më sot, Bashkimi Evropian dhe shtetet anëtare vazhdojnë të përpiqen të arnojnë, në vend që të rishikojnë tërësisht, një politikë ndaj Ballkanit që ka dështuar edhe sipas kritereve të vetë BE-së për më shumë se dy dekada. Në të njëjtën kohë, ndonëse BE-ja vazhdon të gëzojë një popullaritet relativisht më të madh se aktorët e tjerë gjeopolitikë në Ballkanin Perëndimor, mbështetja ndaj saj nuk është aspak universale.

Sa më shumë që politikat e saj ndaj Ballkanit largohen nga vlerat dhe standardet që vetë BE-ja shpall se mbron – në fushën e demokracisë, të drejtave të njeriut, luftës kundër korrupsionit dhe mbrojtjes së mjedisit – aq më shumë zbehet pesha e saj relative. Gjithnjë e më shumë, për të përshtatur një shprehje të njohur për ata që drejtojnë presidencën irlandeze, popujt e Ballkanit po arrijnë në përfundimin se ata që kërkojnë dinjitet dhe aftësi për të vendosur për fatin e tyre mund të mbështeten “vetëm te vetja”, dhe jo te solidariteti evropian.

Prandaj, ka arsye për të shpresuar se Kongresi amerikan dhe media do të ushtrojnë një vëmendje dhe mbikëqyrje më të madhe ndaj politikave të administratës Trump në Evropë, përfshirë edhe ndaj gjashtë vendeve të ashtuquajtura të Ballkanit Perëndimor (Shqipëria, Bosnja e Hercegovina, Kosova, Mali i Zi, Maqedonia e Veriut dhe Serbia). Por kjo, e vetme, nuk mund ta ndalë trajektoren në rënie, të cilën rikthimi i Trump-it e përshpejtoi, por nuk e nisi.

Vetëm bashkimi i presionit të ushtruar nga kërkesat demokratike të qytetarëve me interesin afatgjatë dhe të mençur të Evropës, në përputhje me vlerat që ajo deklaron se përfaqëson, mund ta bëjë këtë të mundur. Sot ka më shumë mundësi për ta arritur këtë sesa më 2 nëntor – apo më 24 tetor. Ajo që ka munguar është një vizion frymëzues dhe lidership nxitës në disa prej gjashtë vendeve të Ballkanit Perëndimor, si dhe në BE dhe në shtetet e saj anëtare.

Kurt Bassuener është bashkëthemelues dhe bashkëpunëtor i lartë i Këshillit për Politikat e Demokratizimit (DPC), në kuadër të të cilit ka publikuar një sërë dokumentesh dhe analizash politike.

Opinionet e shprehura janë vetëm ato të autorit dhe jo domosdoshmërish pasqyrojnë pikëpamjet e BIRN.

Etiketa: Aleksandër VuçiçBallkani PerendimorBashkimi EvropianDonald TrumpEdi RamaRevolucioni i FlamingoveSerbiaSHBAShqipëria
Si përfundon Trumpizmi

Politikat e Trump në Ballkan nën më shumë vëzhgim, por pa ndryshim kursi

11:33 | 19/11/2026
thaci 10.09.2026

Dënimi i dytë i Hashim Thaçit rikthen polemikat rreth Gjykatës së Hagës

11:07 | 19/11/2026
pd

Drejtuesit e PD sulmojnë aktivistët që refuzojnë të rreshtohen pas tyre

07:48 | 19/11/2026
policet perplasen me protestuesit

Policia procedon 24 protestues dhe vendos 28 gjoba për dy ditë

16:41 | 18/11/2026
SPAK

SPAK kërkon konfiskimin e pasurive me vlerë 9.1 milionë euro të grupit të Elvis Doçit

15:54 | 18/11/2026
himars missile launched

Qeveria synon të blejë dy sisteme raketore HIMARS me vlerë 210 millionë USD

12:43 | 18/11/2026
  • Opinion
  • Reportazhe
  • Analiza
  • Investigime
  • Lajme
  • Blog
  • Rajoni
  • Rreth nesh
  • Stafi
  • Kontaktoni
  • Ankesa dhe Korrigjime
  • Politika e privatësisë dhe rregulla të tjera
  • Letra për redaktorin
Follow Us

Të gjitha të drejtat janë të rezervuara
© 2014 - 2026 Reporter.al - BIRN
Dev by Sfida.PRO

Menaxho Pëlqimin

Për të ofruar përvojën më të mirë, ne përdorim teknologji si cookies për të ruajtur dhe/ose për të aksesuar informacionin e pajisjes. Pranimi i këtyre teknologjive do të na lejojë të përpunojmë të dhëna si sjellja e shfletimit ose ID-të unike në këtë faqe. Mos pranimi ose tërheqja e pëlqimit mund të ndikojë negativisht në disa veçori dhe funksione.

Funksionale Always active
Ruajtja ose aksesi teknik është rreptësisht i nevojshëm për qëllimin e ligjshëm të mundësimit të përdorimit të një shërbimi specifik të kërkuar shprehimisht nga abonenti ose përdoruesi, ose me qëllimin e vetëm të kryerjes së transmetimit të një komunikimi përmes një rrjeti komunikimi elektronik.
Preferences
The technical storage or access is necessary for the legitimate purpose of storing preferences that are not requested by the subscriber or user.
Statistika
Ruajtja ose aksesi teknik që përdoret ekskluzivisht për qëllime statistikore. The technical storage or access that is used exclusively for anonymous statistical purposes. Without a subpoena, voluntary compliance on the part of your Internet Service Provider, or additional records from a third party, information stored or retrieved for this purpose alone cannot usually be used to identify you.
Marketing
Ruajtja ose aksesi teknik është i nevojshëm për të krijuar profile përdoruesish me qëllim dërgimin e reklamave, ose për të ndjekur përdoruesin në një faqe interneti ose në disa faqe interneti për qëllime të ngjashme marketingu.
  • Manage options
  • Manage services
  • Manage {vendor_count} vendors
  • Read more about these purposes
Shiko preferencat
  • {title}
  • {title}
  • {title}
Nuk u gjet
Shiko të gjitha rezultatet
  • Investigime
  • Analiza
  • Lajme
    • Rajoni
  • Reportazhe
    • Profil
  • Opinion
    • Blog
    • Project Syndicate
    • Ese
  • Intervista

© 2024 Reporter.al - Dev by aplikacione.com.