Kryeministri Edi Rama, gjatë vizitës në Manastir në Europe House, pati takim me të rinj nga Shqipëria, Kosova, Maqedonia e Veriut, Mali i Zi e Presheva, si dhe me rektorë e përfaqësues të universiteteve. Në fokus ishin arsimi, identiteti kulturor, bashkëpunimi rajonal ndërmjet të rinjve dhe e ardhmja europiane, në Ditën e Alfabetit Shqip.
Rama theksoi se për gjuhën shqipe janë bërë sakrifica të jashtëzakonshme, përfshirë humbje jete, dhe shprehu mirënjohje për ata që e kanë bartur shqipen ndër breza, nga Parashevi Qirjazi dhe patriotët e Kongresit të Manastirit e deri te mësuesit e diasporës. Ai kujtoi veprën e Arbën Xhaferinit si shembull të kushtimit për çështjen shqiptare dhe për zhvillimin e gjuhës në Maqedoninë e Veriut.
Rama përshkroi shqipen si një “kopsht xhevairesh” që duhet kultivuar dhe pasuruar, duke paralajmëruar kërcënime të reja nga epoka digjitale dhe dominimi i anglishtes. Ai përmendi ndryshimet në përdorimin e gjuhës mes të rinjve—shkurtime si “Flm, Tksh”—që sipas tij dobësojnë fjalorin dhe rrezikojnë zhdukjen e shenjave të pikësimit dhe shkronjave si ë, i dhe ç. Për këtë arsye Rama nënvizoi nevojën për vetëdijesim të përbashkët dhe përpjekje të vazhdueshme për mbrojtjen e shqipes në të gjitha hapësirat ku flitet.
Ai propozoi ndërtimin e një biblioteke digjitale mbarëkombëtare që do të përmbajë të gjithë pasurinë e shqipes, nga mësimi i abetares deri te veprat letrare dhe përkthimet, dhe tha se qeveria e Shqipërisë do ta marrë përsipër këtë hap, me gatishmërinë e pritshme edhe të Kosovës dhe të organizmave të diasporës. Rama përmendi po ashtu punën intensive të Akademisë Shqiptare të Shkencave për Fjalorin e madh të Gjuhës Shqipe dhe Fjalorin Enciklopedik, që do të jenë referenca të rëndësishme për bibliotekën dhe historinë e gjuhës.
Fjalimi u mbyll me falënderime për pjesëmarrësit dhe një koment lidhur me kontekstin e protestave në Shqipëri: duartrokitjet të rinjve janë më të mirëpritura tani, sepse “ata që duan të duartrokasin tremben nga ata që gjuajnë me gurë” dhe nga ata që frikësojnë të tjerët të flasin.
